Thông thường, giảng viên dạy môn nào phải được đào tạo chuyên ngành môn đó, tuy nhiên, môn "Dân số và phát triển" có tới 90% giảng viên không được đào tạo chuyên ngành. Cả nước mới có 30,6% số trường biên soạn giáo trình môn dân số; hơn 36% trường chưa có cả bài giảng lẫn giáo trình môn học này. Đây là số liệu do PGS.TS Nguyễn Đình Cử, Viện trưởng Viện Dân số và các vấn đề xã hội, Đại học Kinh tế quốc dân đưa ra sau khi khảo sát 75 trường đại học và cao đẳng. Ông nhận xét ngắn gọn rằng: "sư" và "sách" đang là hai khó khăn lớn trong môn dân số và phát triển.

Ảnh minh họa internet

Nguyên nhân của tình trạng thiếu giáo viên môn dân số hiện nay là do nước ta chưa có cơ sở đào tạo bậc cử nhân về dân số. Trường đại học Kinh tế quốc dân chỉ đào tạo chuyên ngành này trong 8 năm và đã dừng đào tạo từ năm 1997. Các trường đại học: Công đoàn, Lao động - Xã hội, Y tế công cộng... chỉ có 1 giảng viên chính thức trên 30 lớp, có trường có giảng viên môn dân số nhưng lại là giáo viên chuyển từ các bộ môn khác sang hoặc mới qua tập huấn ngắn hạn…

Dân số và phát triển là môn học cần nhiều kiến thức toán và thống kê. Quan hệ Dân số - Kinh tế nói riêng và quan hệ dân số - phát triển nói chung phức tạp, ít có sự thống nhất cả trên phương diện lý thuyết, tư tưởng chính trị và thực tế. Môn học đòi hỏi kiến thức nhiều, giảng viên lại hầu như chưa được đào tạo đúng chuyên ngành, nhu cầu tập huấn bồi dưỡng giảng viên môn dân số hiện nay rất lớn. Không chỉ có giảng viên ở trình độ cử nhân có nhu cầu được bồi dưỡng mà có tới 65,6% giảng viên có bằng tiến sĩ cũng mong muốn được bồi dưỡng về vấn đề này.

Để tổ chức các lớp tập huấn có hiệu quả, xây dựng bộ giáo trình chi tiết, các trường phải có kế hoạch soạn giáo trình, chọn lựa thời gian hợp lý để tổ chức bồi dưỡng, tốt nhất là vào thời gian nghỉ hè (tháng 7-8). Các giảng viên cũng đề nghị có thể ghép dân số và phát triển với các chuyên ngành khác để giáo viên có thể linh hoạt chọn giáo trình phù hợp với nhu cầu của sinh viên. Hiện nay, Viện Dân số và các vấn đề xã hội (Trường đại học Kinh tế quốc dân) đang xây dựng dự thảo Giáo trình Dân số và phát triển, bao gồm 11 chương và đưa ra tham khảo ý kiến của các giảng viên, cán bộ quản lý tại nhiều trường đại học.

NGỌC ANH