Chuyến du lịch đưa tôi xuống Cà Mau, lộ trình xa xôi nhưng cũng khá suôn sẻ. Từ Thành phố Hồ Chí Minh đi xe mất một ngày trên chặng đường 300km là xuống tới thành phố Cà Mau. Sáng hôm sau ra theo tàu thủy cao tốc chạy đến hơn 2 tiếng đồng hồ thì ra tới Mũi Cà Mau thuộc huyện Ngọc Hiển. Hồi còn ngồi trên ghế nhà trường, tôi biết Cà Mau qua câu thơ "Tổ quốc ta như một con tàu, mũi thuyền ta đó Mũi Cà Mau". Nay được mục sở thị những con kênh chằng chịt, những rừng cây ngút ngàn ở Cà Mau, tôi cảm thấy rất thích thú.

Cà Mau có nguồn gốc từ “Khơ Mau”, tiếng Khơ-me có nghĩa là "nước đen". Toàn tỉnh hiện có 62,5ha rừng ngập mặn, đa phần là rừng đước tập trung ở hai huyện Năm Căn và Ngọc Hiển. Bộ rễ cây đước tựa như mái tóc của người thiếu nữ rủ xuống mặt nước giúp cho cây thêm vững chắc. Do sa bồi, đất lấn ra biển mỗi năm hàng trăm mét. Đất hình thành đến đâu, cây mọc trên đất phù sa màu mỡ đến đó. Trước cảnh thiên nhiên kì vĩ ở vùng đất mũi có ba mặt giáp biển và mặt trời ở đây mọc sớm hơn ở các nơi.

Rừng đước Cà Mau.

Có người còn bảo, Cà Mau là “thủ đô của... nước mắm”, vì vừa chạm chân đến Rạch Tàu, du khách đều ngửi thấy một mùi mằn mặn, thơm thơm. Cà Mau vừa xây xong khu du lịch trên diện tích 45ha, có nhà thủy tạ dưới biển, có đài quan sát. Đến đây, khách đều tới thăm mốc tọa độ (điểm tọa độ GPS 0001) để được chiêm ngưỡng tượng đài biểu tượng chủ quyền của Tổ quốc và chụp ảnh lưu niệm. Vườn quốc gia ở đây đã được quy hoạch tới 42.000ha, gồm 60 loài động vật bản địa và hơn 200 loài thực vật rừng ngập mặn, tiêu biểu như đước, tràm, dừa nước... Cà Mau có rất nhiều sân chim để du khách đến tham quan. Đất Mũi xưa là khu căn cứ cách mạng thời kì chống Pháp và chống Mỹ.

Cà Mau có những nét rất riêng mà nơi khác không thể có, đó là muốn đến các xã, huyện trong tỉnh chủ yếu phải đi bằng thuyền. Chẳng thế mà nhiều phụ nữ ở đây chạy thuyền máy thuần thục như các chàng trai chạy xe máy trên đường. Những chiếc thuyền ở đây cũng thật phong phú: Từ thuyền to chở hàng chạy từ từ, thuyền bao nhỏ chở từ 2 đến 3 người cho tới tàu cao tốc nhãn hiệu YANMAR chở được 45-50 người. Từ thành phố Cà Mau về tới huyện Ngọc Hiển (huyện cuối cùng của tỉnh) cũng chỉ đi hết hơn hai giờ đồng hồ. Mỗi bến tàu bên ven dòng sông tựa như cái cầu ao ở ngoài Bắc, chỉ cần một cái vẫy tay là tàu áp mạn, người lên, người xuống chỉ chừng có 20 giây. Cứ như vậy, con tàu xuyên đường thủy theo địa chỉ đến của từng du khách. Khách từ ngoài Bắc vào đây nhìn cảnh sông nước mênh mang, tàu bè chạy như mắc cửi nên lúc đầu còn có vẻ e ngại. Nhưng khi lên tàu dần dần rồi quen, họ đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác rồi tấm tắc khen những “bác tài” đất Mũi giống như những nghệ sĩ của hành trình “Thượng lộ bình an"...

Cà Mau còn hấp dẫn du khách bởi nhiều món ăn miền sông nước vùng cực Nam của Tổ quốc. Nổi tiếng nhất là món đuông nướng (thứ sâu của cây chà là) rất thơm ngon và món rùa ram. Những chai mật ong thơm, ngọt lịm-sản phẩm từ rừng đước U Minh cũng được các du khách mang về làm quà tặng cho những người thân sau chuyến khám phá sông nước Cà Mau đầy quyến rũ

NGUYỄN VĂN THẾ