Lũng Lô: Lên rừng - xuống biển

Các chiến sĩ Công ty xây dựng Lũng Lô lắp cốp thép đổ bê tông vỏ hầm áp lực công trình thủy điện A Vương

Lên rừng

Trước mắt tôi là dãy núi Trường Sơn trùng điệp, những dải mây trắng, con đường dốc lên, dốc xuống, những đoạn cua nối tiếp nhau phẳng lì như một dải lụa mềm mại. Trung tá Trần Trọng Dũng, Bí thư Đoàn Công ty xây dựng Lũng Lô cho biết: “Đoàn thanh niên Công ty rất tự hào được đơn vị giao cho xung kích trong đợt thi đua cao điểm lập thành tích kỷ niệm 60 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ. Đây cũng là việc làm thiết thực để đoàn viên thanh niên công ty tri ân bao lớp người đi trước đã hy sinh vì nền độc lập tự do của Tổ quốc”.

Phía trước là công trường khai thác đá ồn ã tiếng máy trộn, máy xúc… cùng với những người lính thợ đang làm việc dưới cái nắng hơn 40^oC hiện dần ra trong mắt chúng tôi. Xe dừng lại ngách 2 thì tiếng kẻng báo hiệu giờ thay ca vang lên. Kỹ sư Lê Đình Lam, chỉ huy phó công trình thủy điện A Vương không giấu nổi niềm vui: “Với cường độ công việc 24/24 giờ trong ngày, anh em phải thay ca nhau liên tục để bảo đảm tiến độ công trình. Từ nỗ lực ấy mà chúng tôi đã đạt được kỷ lục của ngành khoan hầm 120m/tháng/mũi thi công. Nhưng điều bất ngờ là đã phá kỷ lục của chính mình vào 3 tháng cuối cùng để thông hầm, tốc độ lên tới 163m/tháng/mũi thi công, kỷ lục mà cả nước chưa một đơn vị thi công hầm nào đạt được”. Bí thư Đoàn đơn vị khẳng định đây là thành tích vượt trội so với chỉ tiêu của đợt thi đua.

Không những đạt được kỷ lục về khoan hầm mà các anh còn đạt kỷ lục đổ bê tông. Anh Lam vui vẻ cho biết thêm: “Có tháng tốc độ đổ bê tông hầm lên tới 216m/tháng/mũi thi công. Cứ nghĩ đến đầu sang năm khi nhà máy đi vào vận hành, những bản làng xa xôi hẻo lánh của các dân tộc ở dọc dãy Trường Sơn miền Trung này ngập tràn trong ánh sáng điện là mọi khó khăn, gian khổ trong chúng tôi như tan biến hết”.

Tìm hiểu tôi mới biết, Công ty xây dựng Lũng Lô trực tiếp thi công ba hạng mục chính của Thủy điện A Vương, gồm: Đường hầm dẫn nước, hố móng cửa dẫn nước và tháp điều áp suất phát từ hồ chứa nước A Vương, xuyên qua dãy núi Trường Sơn rồi đổ xuống sông Bung. Dòng nước từ hầm dẫn, chảy qua nhà máy có độ chênh 344,0m tạo ra công suất phát điện 210MW.

Ngồi trong cái lều nhỏ được gọi là “Trung tâm điều khiển trạm nghiền đá”, xung quanh có rất nhiều máy móc, thiết bị, anh Lê Văn Ngọc tâm sự: “Tôi ở Hà Tĩnh, lên đây được 2 năm rồi. Thật khó mà kể hết những gian truân vất vả, nhất là thi công trong mùa mưa. Nhưng anh em trong đội ai cũng xác định để kịp tiến độ thì khó khăn mấy cũng phải vượt qua”.

Tuy nói chuyện với tôi nhưng anh Ngọc mắt không rời những khối máy đang hoạt động dưới thung lũng. Đôi bàn tay anh thoăn thoắt bấm những nút xanh, nút đỏ trên bảng điều khiển, mồ hôi chảy ròng trên khuôn mặt, thấm đẫm vào bộ quần áo bảo hộ.

A Vương - những đêm sáng trời còn nhìn thấy rõ mồn một “Hầm 8 Cô” - di tích của một thời lửa đạn. Nhớ lại ngày còn trận mạc, cha anh họ - những người lính công binh chỉ bằng cuốc, xẻng và lòng quyết tâm đã làm nên con đường huyền thoại. Tiếp nối truyền thống ấy, những người lính công binh hôm nay cũng mở đường nhưng để làm thủy điện, mang ánh sáng, mang cái chữ đến cho đồng bào các dân tộc vùng sâu vùng xa và bằng những phương tiện hiện đại.

Ban ngày nóng thế, mà đêm nhiệt độ lại tụt xuống chỉ còn 20^oC. Nhưng đêm Trường Sơn hôm nay dường như bớt lạnh hơn, khi buổi giao lưu văn nghệ “Uống nước nhớ nguồn” bắt đầu tại công trường Thủy điện A Vương. Bà con dân bản ở mọi ngả đường đổ dồn về sân vận động dã chiến của đơn vị cùng với bộ đội tham gia vui văn nghệ. Những chiếc váy xòe đủ màu sắc sặc sỡ xen lẫn màu xanh áo lính bên đống lửa bập bùng làm cho đêm giữa rừng sâu trở nên rực rỡ. Những gói quà chứa đựng nghĩa tình và lòng tri ân của bộ đội Lũng Lô đối với các gia đình chính sách ở địa phương được đơn vị chuẩn bị chu đáo.

Chị Nguyễn Hiền Lương, nhân viên xí nghiệp công trình giao thông phía Bắc bày tỏ: “Ở Hà Nội vào, được mắt thấy, tai nghe đồng nghiệp làm việc trên công trường tôi mới hiểu hết những vất vả nhọc nhằn của đồng đội mình - những người lính công binh”. Chuyến đi “trèo đèo lội suối” dài hơn 1.000km với cô gái xứ Nghệ, có giọng hát làm say lòng biết bao đồng bào, chiến sĩ này sẽ là một kỷ niệm đẹp không bao giờ quên.

Xuống biển

Rời công trình Thủy điện A Vương, khoảng 4 giờ sau chúng tôi đã ở vùng đất “nắng vàng, biển xanh”. Mặc dù đã được giới thiệu trước, nhưng đến công trình tôi vẫn choáng ngợp bởi những “rừng” cần cẩu, những chiếc xe tải hạng nặng chở những khối đá lớn nặng hàng chục tấn đã được tuyển chọn, đi đi, lại lại như mắc cửi. Những người lính mặc áo, đội mũ bảo hộ lao động trên các ca bin xe cao vài chục mét đang chăm chú điều khiển xe, máy.

Vừa đặt chân xuống xe, Thượng tá Phạm Tuấn Yên, chỉ huy trưởng công trình đê chắn sóng hồ hởi khoe với tôi một tin vui: “Trong đợt thi đua này, hơn 60 ngày qua tuổi trẻ đơn vị đã làm việc không kể ngày đêm để hôm nay đạt tấn đá thứ một triệu để làm thân đê. Chỉ hơn một tháng nữa thôi khối lượng đá đổ cho thân đê sẽ hoàn thành, sau đó đơn vị thi công sẽ dùng máy định vị vệ tinh để xác định vị trí đặt các cục tiêu sóng, hầu hết nặng tới 40 tấn”.

Giới thiệu cho tôi các hạng mục công trình, anh Yên cho biết : “Đê chắn sóng cảng của Nhà máy lọc dầu số 1 Dung Quất là một trong 10 con đê có địa tầng xây dựng khó khăn, phức tạp nhất thế giới. Đê chắn sóng hoàn thành sẽ như một chiếc áo giáp bảo đảm độ “tĩnh không” cho tàu khi bơm, nhận dầu. Chỉ có 2 tháng 20 ngày mà chúng tôi đã đạt kỷ lục chở 1 triệu tấn đá, trung bình mỗi ngày là 12.500 tấn với 625 chuyến xe ra vào, ngày cao điểm lên tới 20.767 tấn tương đương với 1.038 chuyến xe, gấp 3 lần so với bình thường. Tốc độ vận chuyển ra, vào của các chuyến nhanh đến mức máy đếm tự động của trạm cân không đếm kịp, đơn vị phải đếm thủ công”.

Đến công trình đê chắn sóng chúng tôi còn được cùng với đoàn viên, thanh niên Công ty đến thăm Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị The (xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi). Năm nay mẹ The đã 82 tuổi. Mẹ có một người con trai hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ. Để tỏ lòng biết ơn, Công ty xây dựng Lũng Lô đã xây tặng mẹ căn nhà tình nghĩa từ đầu năm 2006. Mặc dù một năm sau mới gặp lại, mà mẹ nhận ra ngay anh Trần Trọng Dũng, Bí thư đoàn của công ty. Nắm tay anh Dũng, mẹ xúc động: “Dũng hả? … Con ở chơi với mẹ được lâu không?”. Mẹ nhìn từng người và chỉ ra từng tên những ai đã tham gia xây dựng căn nhà cho mẹ, làm chúng tôi hết sức khâm phục trí nhớ của mẹ.

Chia tay mẹ The, đoàn tiếp tục cuộc hành trình về nguồn, đến thắp hương tưởng niệm các liệt sĩ yên nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn; Thành cổ Quảng Trị; 10 cô gái TNXP ngã ba Đồng Lộc…

Miền Trung thân thương, nơi có nỗi đau tàn khốc của chiến tranh để lại, có những trảng cát trắng đến ngợp lòng… nhưng hôm nay, bàn tay của những chiến sĩ trẻ này đã làm mầm xanh nảy từ cát trắng, biến thương đau thành những công trình mang tầm vóc thế kỷ.

Bài và ảnh: HỒNG VÂN