QĐND - Đến với khu di tích Hai Bà Trưng ở làng Hạ Lôi, xã Mê Linh, huyện Mê Linh (Hà Nội) vào mùa Thu này, du khách men theo con đường xuyên giữa cánh đồng lúa vàng óng xen với thửa ruộng hoa với những nụ hồng, những bông cúc chúm chím nở. Nhìn từ phía xa, cả quần thể di tích nổi bật với những mái ngói cong đỏ tươi điểm tô giữa một không gian xanh mướt được tạo nên từ những cây cổ thụ sum suê cành lá.

Nằm phía trong bờ đê tả sông Hồng, đền thờ Hai Bà Trưng tọa trên một vùng đất cao, thoáng, với thế đất “Bạch tượng uyên hồ” (voi trắng uống nước hồ). Theo thuyết phong thủy, đây là thế đất đắc địa làm cho mùa màng được tốt tươi, nhân dân được thuận hòa, no ấm. Ngôi đền chính của quần thể di tích nằm ở vị trí trung tâm của thế đất an vị trên trán của “Con voi trắng”. Sau đền là khu vực thành cổ gồm hai lớp, trong là thành, ngoài là quách, dân gian gọi là thành ống. Ngày nay, tại đây vẫn còn nhiều vết tích như ao Mắt Voi, vòi voi và hồ Ao Bàng, đường kéo quân của Hai Bà Trưng xưa kia.

Ngôi đền chính thờ Hai Bà Trưng trong quần thể di tích

Bước qua cổng tam quan vào khu di tích, du khách không khỏi ngỡ ngàng trước một khuôn viên rộng lớn, thoáng đạt mà vẫn mang dáng vẻ thâm nghiêm. Trên khoảng sân đá nội trải rộng, đền thờ Hai Bà Trưng có nhiều công trình như: Nhà tiền tế, trung tế và hậu cung, đền thờ Thân phụ, Thân mẫu Hai Bà, khu thờ ông Thi Sách. Bên cạnh đó, quần thể di tích còn nhiều hạng mục khác như: Nghi môn, cột đá thề, vườn thượng uyển, hồ tắm voi, suối vòi voi, sân đá nội, nhà hữu mạc và tả mạc… Nơi đây còn có bia đá ghi dấu tích cây Lụa già rỗng thân, nơi chứa hộp thư bí mật của đồng chí Trường Chinh. Chính giữa ngôi đền thờ Hai Bà là hồ bán nguyệt tạo sự hài hòa cho cảnh quan đồng thời cũng tạo nên thủy khí trong vòng “Kim thủy luân hoàn” của khu đền. Bên trong đền còn ba bức hoành phi cổ nổi bật đường nét Hán tự trên nền sơn son với những dòng chữ “Lạc Hồng Chính Thống” (Chính dòng dõi Lạc Hồng), “Hải Đức Sơn Công” (Công đức tựa biển lớn, núi cao) và “Vạn Cổ Hương” (hương thơm lưu truyền muôn đời) ghi dòng dõi và ca tụng công đức của Hai Bà. Phía sau những bức đại tự là tượng Hai Bà Trưng được thếp một lớp vàng mỏng tạo sự trang trọng, uy linh. Với những giá trị lịch sử - văn hóa to lớn, đền thờ Hai Bà Trưng đã được xếp hạng là di tích quốc gia từ năm 1980.

Không chỉ thu hút đông đảo du khách vào dịp lễ hội từ ngày 6 đến 10 tháng Giêng, đền thờ Hai Bà Trưng hằng ngày vẫn có nhiều người dân trên khắp mọi miền Tổ quốc về tham quan, chiêm bái và thắp hương tưởng nhớ hai vị nữ tướng lẫy lừng trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.

Bài và ảnh: TRẦN DUY VĂN