Trước thềm năm học mới 2006 - 2007, sáng 3-9, HĐND TP Hồ Chí Minh phối hợp với Đài Truyền hình Thành phố tổ chức buổi đối thoại “Nói và làm” giữa chính quyền và cử tri thành phố. Sau gần 2 giờ, với hơn 100 câu hỏi, buổi đối thoại tập trung vào nhiều vấn đề trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, nhất là về vụ tiêu cực “chạy trường” xảy ra mới đây tại trường phổ thông trung học (PTTH) Lê Quý Đôn mà cử tri và dư luận xã hội quan tâm trong thời gian vừa qua.

Không chấp nhận giáo viên mất phẩm chất

Về công tác chuẩn bị năm học mới cho hơn 1,2 triệu học sinh thành phố, ông Huỳnh Công Minh, giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) cho biết: Về cơ bản, ngành giáo dục Thành phố đã sẵn sàng cho ngày khai giảng. Bảo đảm cơ sở vật chất, chỗ học của học sinh, từ năm 1999 đến nay, Thành phố đã xây dựng mới và đưa vào sử dụng hơn 1.100 phòng học. Năm học mới này, Ngành giáo dục Thành phố đã tuyển chọn được 1.900 giáo viên. Cùng với việc khẩn trương phát hành đủ các loại sách giáo khoa đến các em học sinh, đặc biệt là bộ sách mới lớp 5 và lớp 10. Ngành đã chú trọng khâu bồi dưỡng kiến thức cho các thầy cô giáo đáp ứng yêu cầu thay sách và phân ban… Bằng nhiều việc làm thiết thực, hiệu quả, ngành giáo dục nhiều quận, huyện đã tích cực vận động các nguồn lực xã hội để lo đủ chỗ học tập cho các cháu đang ở diện tạm cư (có hộ khẩu KT1, KT2, KT3). Đó là những việc làm tích cực, rất đáng trân trọng.

Hội thảo “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”. Ảnh: Đoan Trúc

Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới của toàn ngành, thời gian qua, trong quá trình vận động, xây dựng đội ngũ giáo viên có những điều chưa ổn, nên vẫn còn để xảy ra tiêu cực. Ông Minh nhìn nhận, trước ngày Hội trường năm nay, lãnh đạo và đội ngũ các thầy, cô giáo ngành giáo dục Thành phố không có niềm vui trọn vẹn bởi đã có những “con sâu” làm vẩn đục môi trường sư phạm, còn để xảy ra hiện tượng tiêu cực trong hệ thống giáo viên như vụ việc mới đây tại trường PTTH Lê Quý Đôn (quận 3). Về thái độ và quan điểm của Sở trong vụ việc này, ông Minh khẳng định, sẽ không có việc thanh tra, kiểm điểm qua loa, chiếu lệ rồi để đó. Ngay sau khi có thông tin về vụ việc, lãnh đạo Sở đã đánh giá là vấn đề hết sức nghiêm trọng. Sở đã lập đoàn thanh tra do đồng chí chánh thanh tra của sở làm trưởng đoàn. Với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, sau 1 tuần làm việc, ngày 31-8 vừa qua, Đoàn đã có kết quả sơ bộ (chưa phải kết luận cuối cùng), lãnh đạo Sở cũng đã kịp thời báo cáo với Thanh tra Bộ GD&ĐT và đề nghị có sự phối hợp của cơ quan công an (PA25, Công an TP Hồ Chí Minh) để làm rõ các vấn đề liên quan của vụ việc.

Chia sẻ tâm trạng bức xúc, băn khoăn qua các câu hỏi của người dân xung quanh vụ việc tiêu cực này, ông Minh nói: Với quan điểm cầu thị, nghiêm khắc, ngành giáo dục không thể chấp nhận những “con sâu” như vậy. Truyền thống của ngành giáo dục là “nghèo cho sạch, rách cho thơm”, “giấy rách phải giữ lấy lề”, đã là thầy giáo mà còn “dính” vào tiền bạc là mất phẩm chất của người giáo viên, là không thể chấp nhận trong đội ngũ của ngành, chứ chưa nói đến việc mọi công dân đều phải chấp hành nghiêm quy chế, luật pháp.

Không còn trường chuyên, lớp chọn

Phần lớn các câu hỏi của cử tri gửi đến buổi đối thoại đều đề cập đến nỗi ám ảnh “chạy trường” của các bậc phụ huynh trước mỗi năm học. Phụ huynh ai cũng muốn con em mình được học ở trường tốt, có thầy giáo dạy giỏi. Có “cung” ắt sẽ có “cầu” và để đáp ứng tốt “cầu” chắc sẽ có nhiều cách “cung”. Ông Minh khẳng định, ngành giáo dục Thành phố đang đề ra nhiều giải pháp thực hiện, nhằm ngăn chặn và tiến tới xóa hiện tượng tiêu cực này. Chống tiêu cực phải huy động nhiều nguồn lực, trong đó tận dụng tối đa vai trò của báo chí. Thời gian qua, công tác tuyên truyền của sở còn yếu kém, thông tin không đầy đủ, không đến được với các tầng lớp nhân dân, gây ra “sức ép” giả tạo ở các bậc phụ huynh. Thực ra, từ khoảng 3 năm nay, Thành phố đã không còn xây dựng mô hình trường chuyên, lớp chọn từ bậc trung học cơ sở trở xuống, mà theo yêu cầu của Bộ, đã chuyển sang tập trung nâng cao chất lượng ở một vài trường điểm như Trần Đại Nghĩa, Lê Hồng Phong… Suy cho cùng, kết quả giáo dục mới là thực chất, là thước đo giá trị về chất lượng của một ngôi trường. Về chất lượng giảng dạy, ở TP Hồ Chí Minh, giờ đây, đâu chỉ có một trường chuyên Nguyễn Du ở quận 1, mà đã có nhiều trường khác như Minh Đức, Võ Trường Toản… Địa phương có học sinh thi đỗ tốt nghiệp phổ thông 100% không phải là quận 1, quận 3, các quận trung tâm mà là ở huyện Nhà Bè; giáo viên dạy giỏi không phải ở các trường trong các quận nội thành mà là ở nơi xa nhất thành phố: huyện Củ Chi!

Tại buổi đối thoại, đồng chí Nguyễn Thành Tài, Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã thông báo một tin vui trước ngày hội trường: HĐND - UBND Thành phố vừa có quyết định miễn 100% tiền cơ sở vật chất và học phí cho con em các hộ nghèo (theo tiêu chí thu nhập 4 triệu đồng/hộ/năm)! Để câu chuyện “chạy trường” không còn là điều nhức nhối của xã hội, trong các bậc phụ huynh, trong các nhà giáo, đồng chí Nguyễn Thành Tài cho biết, từng bước, thành phố tập trung kinh phí đầu tư, trang bị cơ sở vật chất giáo dục cho các huyện ngoại thành, tiến tới, các trường ở ngoại thành không thua kém các trường trong nội thành về cơ sở vật chất, về phương tiện giảng dạy và học tập…

Hiền tài là nguyên khí quốc gia, chấn hưng giáo dục là sự nghiệp của toàn dân. Thiết nghĩ, ngoài việc đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, xây dựng “trường ra trường, lớp ra lớp”, cùng với sự quan tâm của Nhà nước, của Thành phố, của ngành giáo dục, thì việc chăm lo đến đời sống mọi mặt của đội ngũ giáo viên rất cần đến vai trò của toàn xã hội. Cần tạo điều kiện để người thầy có đủ kiến thức, kỹ năng, đức hạnh thực thi trọn vẹn công việc của người kỹ sư tâm hồn và để giáo dục thực sự là một trong những nghề cao quý nhất.

VĂN DŨNG