Kiểm lâm bắt tay... lâm tặc?

Gỗ khai thác từ đây được chuyển đổi thành “gỗ nương rẫy”?

Sau một thời gian theo dõi hoạt động vận chuyển gỗ lậu của những tên lâm tặc chuyên móc nối với kiểm lâm mang gỗ ra ngoài địa bàn tiêu thụ, cuối tháng 12-2007, Công an Gia Lai đã bắt quả tang 4 đối tượng gồm: Nguyễn Văn Việt, Nguyễn Gia Thiệp (trú tại thành phố Plei-cu), Hoàng Công Khánh (trú tại Ia Grai) và Hoàng Văn Tiếp (trú tại huyện Đức Cơ) vận chuyển 79 lóng gỗ từ xã Ia Chía về thị trấn Ia Kha, huyện Ia Grai. Điều đáng nói là trong số đó có tới 59 lóng gỗ (52m³) đã được Hạt Kiểm lâm Ia Grai đóng búa?

Thủ đoạn “liên minh” tinh vi

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Quyết định số 40/2005/QĐ-BNN cho phép khai thác gỗ rừng còn sót lại trên nương rẫy. Theo Quyết định này chi Cục Kiểm lâm Gia Lai có công văn 263/CV - KL gửi các hạt kiểm lâm huyện, thị xã hướng dẫn thực hiện quyết định 40, ký ngày 8-1-2006.

Theo số liệu mà chúng tôi có được, thì trong năm 2006, UBND huyện Ia Grai đã ký quyết định cho phép khai thác 53 cây gỗ nương rẫy (gần 100m³), nhưng thực tế chỉ có 3 cây gỗ thực sự tận thu trên nương rẫy. Đến năm 2007, UBND huyện Ia Grai tiếp tục cho phép khai thác 89 cây gỗ tận thu ở nương rẫy, trong số này chỉ có 7 cây gỗ có thật trên nương rẫy (11,53m³), 79 cây còn lại do lâm tặc khai thác trái phép.

Các lực lượng chức năng lập biên bản tịch thu số gỗ khai thác trái phép được kiểm lâm Ia Grai “hợp pháp hóa”.

Với những bằng chứng cụ thể, không thể chối cãi các đối tượng trên bước đầu khai nhận: Để hợp thức hóa và dễ dàng vận chuyển, tiêu thụ, bọn chúng thường đi săn tìm gỗ từ nhóm 1 đến nhóm 4 ở những cánh rừng tự nhiên thuộc xã Ia Chía, Ia O… thuê người cắt xẻ rồi đưa về bãi tập kết. Sau đó, chúng mượn sổ đỏ của một số hộ đồng bào dân tộc thiểu số, làm tờ trình kê khống số cây và khối lượng gỗ nương rẫy (gỗ tận thu do cây chết hoặc sót lại trên nương rẫy của bà con dân tộc thiểu số…) làm hồ sơ xin khai thác giả, chuyển cho Hạt kiểm lâm.

Lẽ ra sau khi nhận được hồ sơ xin khai thác gỗ tận thu ở nương rẫy, Hạt kiểm lâm Ia Grai phải cho người đi kiểm tra cụ thể từng lô và từng cây một, đúng thực tế thì mới trình hồ sơ lên UBND huyện xin cấp phép khai thác. Tuy nhiên, nhận được hồ sơ xin khai thác là họ nhanh chóng trình UBND huyện ký duyệt và sau đó đóng búa, hợp pháp hóa cho số gỗ khai thác trái phép đó để lâm tặc đem đi tiêu thụ… Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng còn phát hiện hàng trăm mét khối gỗ lậu đã được kiểm lâm Ia Grai hợp thức hóa dưới danh nghĩa gỗ tận thu ở nương rẫy… Đến đây thủ đoạn “đi đêm” và bắt tay phá rừng tinh vi của “liên minh” kiểm lâm - lâm tặc ở huyện Ia Grai đã bị Công an Gia Lai chặn đứng.

Chi cục Kiểm lâm Gia Lai có biết ?

Theo chúng tôi được biết, quy trình cấp phép khai thác gỗ theo Quyết định số 40/2005/QĐ - BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được tiến hành rất chặt chẽ. Sau khi chủ hộ là đồng bào dân tộc thiểu số có đơn xin khai thác, hạt kiểm lâm tiến hành kiểm tra trên thực địa, nếu đúng thì lấy xác nhận của chính quyền từ thôn lên xã rồi tổng hợp trình UBND huyện xin phép... Trong quá trình khai thác, kiểm lâm cũng phải giám sát chặt chẽ, nghiệm thu theo quy định, rồi báo cáo lại kết quả với UBND huyện và cơ quan cấp trên theo phân quyền (Chi cục kiểm lâm).

Vậy tại sao lại có chuyện kiểm lâm bắt tay với lâm tặc tàn phá rừng phòng hộ suốt hai năm trời ở một huyện chỉ cách trung tâm thành phố Plei-cu 18km?

Có lần ông Trần Quang Khanh - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Gia Lai - nhận báo cáo của kiểm lâm huyện Ia Grai đã nhanh chóng cử 2 cán bộ pháp chế xuống kiểm tra, đình chỉ khai thác. Nhưng không hiểu vì lý do gì mà ngay sau đó, chính ông Khanh đã đề nghị UBND huyện Ia Grai cấp phép khai thác 18 cây gỗ hương “tận thu” trên nương rẫy; trong số đó, trên thực tế chỉ có 4 cây là gỗ nương rẫy, còn lại 14 cây khác là khai thác sai qui định, được chuyển đổi “hợp lý”?

Đến nay, Công an tỉnh Gia Lai đã bắt tạm giam 2 lâm tặc và 2 cán bộ hạt kiểm lâm Ia Grai - những nhân vật chủ yếu trong vụ án trên là Trần Văn Sơn và Trần Văn Thành. Hiện Công an Gia Lai vẫn đang tiếp tục điều tra và mở rộng vụ án.

Điều mà dư luận quan tâm là Chi cục Kiểm lâm Gia Lai có liên quan như thế nào đến vụ án này? Có bao nhiêu cán bộ kiểm lâm bắt tay cùng lâm tặc tàn phá rừng phòng hộ như kiểm lâm Ia Grai? Hình thức xử lý những cán bộ kiểm lâm biến chất này đến đâu? Có đưa ra xét xử công khai hay để “chìm xuồng” hoặc chỉ xử lý “nội bộ”…?

Bài và ảnh: LÊ QUANG HỒI