Những ngày cuối năm, ngành thuế lại tất bật, vất vả lo hoàn thành nhiệm vụ thu thuế trong năm. Năm 2006, theo báo cáo của Tổng cục Thuế, tổng số thu nội địa do ngành quản lý ước đạt 213.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 82% tổng thu ngân sách nhà nước và tăng hơn 20% so với tổng số thu của năm 2005.

Đó là những kết quả tốt đẹp, thể hiện nỗ lực cao của cán bộ, nhân viên ngành thuế và sự đóng góp tích cực của các doanh nghiệp và người dân trong thực hiện nghĩa vụ thuế của mình với Nhà nước. Tuy nhiên, cũng như mọi năm, tình trạng vi phạm về thuế vẫn diễn ra nghiêm trọng và phức tạp. Hành vi trốn thuế, gian lận thuế xảy ra ở nhiều lúc, nhiều nơi với số lượng lớn. Chỉ tính 10 tháng 2006, các cơ quan thuế đã phát hiện gần 110.670 trường hợp thực tế có kinh doanh nhưng không có giấy phép. Đáng chú ý là việc nợ đọng thuế tiếp tục trở thành chuyện đau đầu, khó có cách tháo gỡ hiệu quả. Đến tháng 9-2006, tổng số thuế nợ đọng lên đến 4.359 tỷ đồng, trong đó riêng nợ khó đòi là 560 tỷ đồng. Điều đáng quan tâm là không chỉ có doanh nghiệp bị phá sản, làm ăn thua lỗ, bị xử lý bằng luật pháp, không còn khả năng tài chính để thanh toán nợ đọng thuế mà ngay cả những doanh nghiệp làm ăn khá giả, có tiền nhưng cũng nợ đọng thuế. Bên cạnh các doanh nghiệp là nhiều cá nhân chây ỳ không chịu thực hiện nghĩa vụ của mình. Dễ thấy nhất trong nợ đọng thuế là việc nộp thuế chuyển quyền sử dụng đất. Tại nhiều địa phương, hàng loạt hộ dân khi làm sổ đỏ đã tìm cách để dây dưa không chịu nộp thuế cho Nhà nước. Tình trạng trên xảy ra ở thành phố, thị xã nơi thuế chuyển quyền sử dụng đất có số lượng lớn và ở cả những địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi đất rộng, người ít. Ví dụ như ở huyện Đắk Glây, tỉnh Kon Tum, nhiều hộ dân ở xã Đắk Pét, và thị trấn Đắk Glây cố tình dây dưa, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính, buộc chủ tịch UBND huyện phải quyết định nếu không thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ bị thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hậu quả nặng nề về kinh tế của tình trạng nợ đọng thuế khiến cho Nhà nước thất thu khoản tiền lớn, mà nếu thu hồi đủ chúng ta sẽ làm được rất nhiều việc cho đất nước và cuộc sống của người dân. Nguy hại hơn, việc nợ đọng thuế còn dẫn đến sự bất công trong sản xuất, kinh doanh; làm cho pháp luật và kỷ cương phép nước bị xem nhẹ. Thật vô lý trong khi nhiều doanh nghiệp và công dân thực hiện tự giác, chu đáo nghĩa vụ thuế của mình thì một bộ phận khác lại tìm mọi cách để chây lỳ, trốn thuế. Gần đây, còn có xu hướng một số người coi nhẹ, thờ ơ, né tránh đấu tranh với vi phạm này; thậm chí có cán bộ, nhân viên cơ quan chức năng còn đồng lõa, móc ngoặc với đối tượng chây ỳ, nợ đọng thuế để kiếm lợi bất chính.

Để khắc phục tình trạng trên, ngành thuế phải có sự tận tâm, nỗ lực cao hơn nữa. Cùng với việc bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên đủ đức, đủ tài, có ý thức trách nhiệm cao, ngành thuế cần tiếp tục cải tiến đổi mới hoạt động, ứng dụng kịp thời những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào việc thu thuế. Nhà nước nhanh chóng hoàn thiện hệ thống pháp lý, các chế tài xử phạt sai phạm về thuế phù hợp và đủ mạnh để ngăn đe, giáo dục có hiệu quả. Vì trên thực tế, đến nay chúng ta chưa có chế tài xử lý các khoản nợ, nhất là chế tài xử lý nợ chây ỳ, khiến cho tình trạng sai phạm tiếp tục tồn tại. Phải kịp thời phân tích, làm rõ nguyên nhân chủ quan và khách quan của từng khoản nợ đọng, từ đó có cách giải quyết cụ thể hợp lý, hợp tình và dứt điểm, tránh để những khoản nợ đọng khó đòi cứ tồn đọng từ năm này sang năm khác. Tăng cường việc đưa các vụ trốn thuế, nợ đọng thuế nghiêm trọng ra xét xử nghiêm khắc bằng pháp luật, kết hợp với các chế tài hành chính và kinh tế khác. Chính quyền các cấp và các ban, ngành liên quan, đoàn thể quần chúng phải chủ động hỗ trợ, phối hợp cùng cơ quan thuế đấu tranh có hiệu quả với các vi phạm về thuế. Chú ý đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, tập trung vào pháp luật về thuế để các doanh nghiệp cũng như công dân hiểu và tự giác chấp hành.

Với các biện pháp kiên quyết và đồng bộ như trên, sẽ là cơ sở để chúng ta tin rằng không phải tiếp tục chứng kiến nỗi lo nợ đọng thuế những ngày cuối năm.



PHẠM VĂN HUẤN