Khi tổ chức giao thông còn bất cập

Trong ảnh: Nạn kẹt xe trên đường Điện Biên Phủ do quá tải xe ô tô và xe máy. Ảnh: TTXVN (THANH PHÀN)

Các đơn vị, địa phương đang ra quân thực hiện Nghị quyết 32/2007/NQ-CP của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông khá rầm rộ, quyết liệt. Một tín hiệu đáng mừng là tình hình tai nạn giao thông trong tháng 8 đã có chuyển biến. Tuy nhiên ở các trung tâm lớn, đặc biệt là TP Hà Nội tình trạng ùn tắc giao thông vẫn diễn ra phức tạp. Một trong nhiều nguyên nhân gây nên ùn tắc giao thông ở nước ta là việc tổ chức giao thông vẫn chưa thực sự hợp lý.

Đúng 9 giờ ngày 10-9, chúng tôi có mặt trên đường Giang Văn Minh, quận Ba Đình, TP Hà Nội. Đường vốn đã nhỏ hẹp mà có đến 3 chiếc xe buýt nằm chềnh ềnh và thế là tắc nghẽn. Vì công việc gấp gáp nên tôi cố gắng luồn lách đi lên vỉa hè hy vọng ra Kim Mã, Nguyễn Thái Học đường sẽ thông thoáng hơn. Ai ngờ ra tới phố Kim Mã đường còn ùn tắc nghiêm trọng hơn. Dưới lòng đường, các loại ô tô hàng ba, hàng bảy. Xe máy, xe đạp thì mạnh ai người nấy đi, cứ chỗ nào trống là lách lên. Ba chiến sĩ cảnh sát giao thông lọt thỏm giữa biển người - xe trước cổng bến Kim Mã. Ông Lê Văn Hòa ở 153 Kim Mã nhìn cảnh ùn tắc nói: "Đến nước này thì Cảnh sát Giao thông cũng bất lực...". Đó chỉ là vài nét chấm phá về cảnh ùn tắc giao thông mới đây ở Hà Nội.

Vấn đề ùn tắc giao thông đã và đang gây bức xúc trong dư luận, đặc biệt là những người sống và làm việc tại các trung tâm lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh... Nguyên nhân của tình trạng trên có nhiều nhưng đáng chú ý là, nhìn toàn cảnh hệ thống giao thông nước ta còn nhiều bất cập. Quan sát trên các tuyến phố, chúng ta dễ nhận ra những bất hợp lý trong phân luồng, phân làn, phân tuyến xe chạy. Tại TP Đà Nẵng có những điểm giao thông được xem là “kỳ lạ” ở Việt Nam đang tồn tại. Điển hình là nút giao lộ ngã tư giữa đường Ngũ Hành Sơn, đường Ngô Quyền, đường Nguyễn Văn Thoại và đường lên cầu Nguyễn Văn Trỗi. Đây là ngã tư nhưng có tới 7 đường đi khác nhau, trong đó có hai chiều đi ngược đường. Chính hai chiều đi ngược này làm cho giao thông rất lộn xộn và tất cả những người mới đến đây đều không biết đi thế nào cho đúng. Tất cả phương tiện đi từ cầu Nguyễn Thị Lý muốn đi về hướng đường Nguyễn Văn Thoại hay Ngô Quyền lẽ ra phải đi xuôi xuống đường Ngũ Hành Sơn đến điểm rẽ mới được rẽ sang phải để đi vòng tròn theo bùng binh thì họ lại đi ngược đường Ngũ Hành Sơn rồi lập tức rẽ phải hay rẽ trái ngược vòng xuyến. Chính điều này đã tạo ra xung đột giao thông với chiều đi đúng từ đường Ngô Quyền vòng bùng binh sang đường Ngũ Hành Sơn.

Trong 8 tháng đầu năm 2007, TP Hồ Chí Minh đã xảy ra hơn 2.000 vụ tai nạn giao thông, tăng 16% so với cùng kỳ, làm chết 700 người, là địa phương có số vụ tai nạn giao thông cao nhất trong cả nước. Hiện nay, thành phố có lượng xe ô tô đăng ký mới trên 10.000 xe/tháng, nâng tổng số xe ô tô đăng ký lưu hành ở thành phố lên 315.448 xe, trong khi cơ sở hạ tầng giao thông tăng chậm, gây kẹt xe thường xuyên tại các cửa ngõ ra vào thành phố.

Một số tuyến đường vốn đã nhỏ nhưng lại bị biển quảng cáo, cây xanh và các dãy nhà hai bên đường che khuất tầm nhìn. Điển hình ở Hà Nội là đường Thụy Khuê, Hoàng Hoa Thám... Đặc biệt cuối đường Thụy Khuê nối vào đường Lạc Long Quân có điểm đường đột ngột bó vào rất hẹp tạo ra những xung đột rất nguy hiểm cho người tham gia giao thông. Tương tự tại TP Đà Nẵng, đoạn từ cầu Trần Thị Lý cắt vào đường Ngũ Hành Sơn vốn đã nhỏ lại bị các dãy nhà hai bên che khuất hết tầm nhìn. Điểm giao lộ này rất nguy hiểm. Tại kỳ họp Hội đồng nhân dân thành phố mới đây, các đại biểu quận Ngũ Hành Sơn rất bức xúc khi phản ánh về tổ chức giao thông ở giao lộ này.

Việc tổ chức các điểm dừng xe buýt ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh cũng tồn tại nhiều bất hợp lý. Chẳng hạn ở Hà Nội, một số điểm dừng xe buýt bố trí gần sát các nút giao thông, mỗi khi xe buýt dừng để trả, đón khách các phương tiện khác đều phải bị dồn lại rất dễ gây ùn tắc. Tương tự, có nơi hai điểm dừng xe buýt lại bố trí gần như đối diện nhau. Điều này dễ xảy ra ùn tắc khi hai xe buýt chạy ngược chiều cùng dừng đón, trả khách. "Hung thần" xe buýt hiện đang được xem là một trong những nguy cơ nảy sinh ùn tắc, nhưng không biết tổ chức phân chia khoảng thời gian giữa các tuyến thế nào mà có lúc ba bốn xe nối đuôi nhau. Trên một số tuyến đường như: Trần Phú, Lê Duẩn, Cầu Giấy... việc tổ chức hệ thống đèn tín hiệu tại các nút giao thông cũng chưa khoa học, chưa thể hiện được sự liên hoàn giữa các hệ thống đèn tín hiệu trên cùng một trục đường. Ở những tuyến phố có dải phân cách mềm, một số đường xương cá mở chưa phù hợp. Đây là vị trí mà người, phương tiện tham gia giao thông thường rẽ hoặc quay đầu xe, nếu tổ chức không hợp lý cũng sẽ dễ gây ùn tắc. Hệ thống biển điều phối giao thông cũng còn nhiều điểm chưa phù hợp với thực trạng đường phố Việt Nam.

Không chỉ ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh mà ngay cả ở Đà Nẵng - một thành phố trẻ việc tổ chức các bùng binh, đảo ở các giao lộ cũng còn nhiều bất hợp lý. Điển hình phải kể đến ở quận Hải Châu là bùng binh giao lộ giữa đường 2-9 với đường Duy Tân, đường dẫn lên cầu Nguyễn Văn Trỗi, cầu Trần Thị Lý. Theo quy định, tất cả ô tô đều phải đi cầu Nguyễn Văn Trỗi để sang quận Ngũ Hành Sơn, nhưng vì cầu Nguyễn Văn Trỗi nằm ở bên trái cầu Trần Thị Lý nên ô tô lên cầu Nguyễn Văn Trỗi phải đi cắt ngang đường lên cầu Trần Thị Lý và xung đột ngay với luồng xe đạp, xe máy từ cầu Trần Thị Lý đi sang quận Hải Châu. Đi hết đường Duy Tân sẽ gặp một ngã tư cắt giữa đường Duy Tân với đường Trưng Nữ Vương. Ngã tư giao cắt này rất nguy hiểm, bởi đó là hai đường chéo cắt nhau nên diện tích ngã tư không chỉ bị khuất tầm nhìn mà còn bị thu hẹp rất nhiều so với kiểu cắt nhau 90 độ thường thấy. Ngã tư này vẫn được coi là ngã tư tử thần. Nó rất khó quan sát và cũng không có bùng binh hay vòng xuyến để mọi người giảm tốc độ hay vòng tránh...

Khi tổ chức giao thông còn nhiều bất cập thì sẽ rất khó cho việc kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông. Trách nhiệm khắc phục những bất cập trên trước hết thuộc về những nhà quản lý và hoạch định giao thông. Cần nghiên cứu cụ thể ở những nút giao thông có bất cập để tổ chức lại luồng đường. Việc phân luồng, phân làn cần phải phù hợp với từng loại phương tiện. Nên chăng cần tăng thêm nhiều tuyến đường một chiều trong nội thành. Bởi làm như vậy sẽ tránh được tình trạng phương tiện đổi hướng theo chiều ngược lại hay phương tiện từ các ngõ ngách ra cắt ngang dòng người đang tham gia giao thông. Để hạn chế những xung đột cho người, phương tiện tham gia giao thông cần phải xem lại các tuyến đường khắc phục ngay những mặt cắt, điểm thắt. Một số đoạn đường còn có độ cua tương đối gấp cũng cần nghiên cứu có biện pháp xử lý để hạn chế nguy hiểm. Nếu nghiên cứu kỹ và tổ chức hệ thống đèn tín hiệu phù hợp tại các nút giao thông, kết hợp với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông giữ tốc độ trung bình đúng quy định của Luật Giao thông đường bộ thì chắc chắn việc lưu thông trên đường sẽ thoáng hơn. Cơ sở hạ tầng giao thông ở ta còn rất hạn chế, việc bố trí hệ thống biển báo điều phối giao thông cũng cần rà soát lại để bổ sung, hoàn thiện cho phù hợp với tình hình cụ thể.

QUỐC AN - TUẤN NGUYỄN