QĐND - Hoàng tinh hay còn gọi là củ cây cơm nếp. Tên khoa học: Hoàng tinh hoa đỏ (Polygonatum kingianum Coll et Hemsl), Hoàng tinh hoa đốm (Polygonatum punctatum Royle ex Knuth), Hoàng tinh hoa trắng (Disporopsis longifolia Craib). Đây là loài thân thảo sống lâu năm, cao 1 đến 2m, thân rễ mập thành củ to, màu trắng ngà, chia đốt, có khi phân nhánh. Cây mọc hoang tại các tỉnh miền Bắc như: Lào Cai, Sơn La, Cao Bằng, Nghệ An, Yên Bái... Thành phần dùng làm thuốc là củ, thu hái vào mùa thu - đông. Sau khi thu hái, rửa sạch, đồ chín, phơi hoặc sấy khô. Khi dùng đun với nước mật, rồi phơi khô. Sau 9 lần đồ, phơi đến khi có màu đen như củ Thục địa là được. Nếu không nấu như trên, thì sẽ có vị ngứa không sử dụng được.
Theo Đông y, hoàng tinh có công dụng chữa tỳ vị hư nhược, cơ thể mệt mỏi, sức yếu, miệng khô, ăn kém, phế hư ho khan, tinh huyết bất túc, nội nhiệt tiêu khát. Ngày dùng 12 đến 16g, dạng thuốc sắc, thuốc bột, dùng riêng hay phối hợp với các thuốc khác. Còn theo Tây y thành phần hóa học của hoàng tinh gồm có chất nhầy, tinh bột, đường. Công năng: Kiện tỳ, nhuận phế, ích thận. Trang “Sức khỏe và đời sống” số này xin giới thiệu một số bài thuốc từ hoàng tinh để bạn đọc tham khảo:
Bài thứ nhất, mạnh gân xương, làm đen tóc và chữa các bệnh: Hoàng tinh, phối hợp với Thương truật, Địa cốt bì, lá Trắc bá, Thiên môn để ngâm rượu (Vệ sinh yếu quyết).
Bài thứ hai, chữa các chứng hư tổn suy nhược: Hoàng tinh nấu và phơi 9 lần, nhai ăn hoặc tán bột ăn với cháo (Nam dược thần hiệu).
Bài thứ ba, thuốc bổ sinh tân dịch: Hoàng tinh 25g, Ba kích 20g, Đẳng sâm 10g, Thục địa 10g. Tất cả thái mỏng, ngâm với một lít rượu 30 độ, thỉnh thoảng lắc đều khi dùng, pha thêm 100ml xi rô đơn. Ngày dùng 3 lần, trước 2 bữa ăn và khi đi ngủ, mỗi lần 1 chén nhỏ.
Lưu ý, những người phế vị có đờm thấp nặng, tuyệt đối không nên dùng.
Hoàng Yến