Hãng tin quốc tế Reuters từng nhận định về Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) “đi trên con đường mà nhiều nhà đầu tư khác e ngại” khi lựa chọn đầu tư tại những thị trường khó khăn như Haiti, Burundi hay Mozambique. Câu chuyện tại Haiti năm 2010 là một minh chứng rõ nét cho lựa chọn khác biệt đó.

 Viettel đứng đầu 7 trong số 10 thị trường đầu tư quốc tế. Ảnh do Tập đoàn Viettel cung cấp

Thời điểm ấy, trận động đất kinh hoàng cướp đi sinh mạng của hơn 300.000 người, phá hủy phần lớn hạ tầng và khiến quốc gia nghèo nhất châu Mỹ gần như sụp đổ. Nhiều nhà đầu tư quốc tế vội vã rút khỏi Haiti để bảo toàn vốn và tài sản. Nhưng sau nhiều cuộc họp đánh giá tình hình, Viettel dù khi đó chưa có hạ tầng tại quốc gia này, vẫn quyết định tiếp tục đầu tư như đã cam kết. Chỉ 3 ngày sau thảm họa, những nhân sự đầu tiên của Viettel đã có mặt tại đây để bắt đầu xây dựng mạng lưới viễn thông.

Haiti chỉ là một trong nhiều điểm khởi đầu như vậy. Những nơi tưởng chừng không ai muốn đến nhưng lại trở thành dấu mốc trong hành trình 20 năm Viettel mang hạ tầng viễn thông và công nghệ Việt Nam ra thế giới.

20 năm tới những nơi không ai nghĩ

Hai thập kỷ trước, khi Viettel mới bước vào thị trường di động trong nước chưa lâu, việc nghĩ đến đầu tư ra nước ngoài với nhiều người vẫn là một quyết định mạo hiểm. Khi đó, Viettel chưa phải là doanh nghiệp viễn thông hàng đầu tại Việt Nam và thương hiệu gần như chưa được biết đến trên thị trường quốc tế.

Tuy vậy, ban lãnh đạo Viettel đã sớm xác định một tầm nhìn dài hạn: Muốn trưởng thành thực sự, doanh nghiệp phải bước ra thị trường toàn cầu. Phó tổng giám đốc Tập đoàn Viettel Đào Xuân Vũ chia sẻ: “Viettel hiểu rằng một doanh nghiệp không thể chờ đến khi đủ mạnh, đủ an toàn mới nghĩ đến việc đi ra nước ngoài. Muốn đi xa hơn phải đi từ lúc còn thiếu thốn. Muốn chuyên nghiệp hơn phải cạnh tranh ở mức toàn cầu. Muốn bứt phá hơn phải dũng cảm vượt qua những giới hạn của chính mình”.

Viettel đưa sóng viễn thông tới những khu vực hẻo lánh nhất, ở những thị trường khó khăn nhất. Ảnh do Tập đoàn Viettel cung cấp 

Tầm nhìn ấy được cụ thể hóa vào ngày 24-3-2006, khi Ban Quản lý Dự án đầu tư nước ngoài-tiền thân của Tổng công ty Đầu tư quốc tế Viettel-được thành lập chỉ với 6 nhân sự để triển khai thị trường đầu tiên tại Campuchia.

Từ bước khởi đầu khiêm tốn đó, Viettel từng bước mở rộng ra nhiều châu lục: Lào, Haiti, Mozambique, Timor Leste, Burundi, Tanzania, Peru, Myanmar và sau đó là Mỹ. Sau hai thập kỷ, Viettel đã xây dựng hệ thống 11 công ty thị trường phục vụ khoảng 600 triệu dân. Ở nhiều nơi, doanh nghiệp phải cạnh tranh với những tập đoàn viễn thông lớn như Vodafone, Telefonica, Orange hay Digicel.

Tuy nhiên, Viettel không chỉ tham gia cuộc chơi mà còn nhanh chóng vươn lên dẫn đầu ở nhiều thị trường. Tại Campuchia, thương hiệu Metfone chỉ mất 2 năm để trở thành nhà mạng số một. Tại Burundi, Lumitel vươn lên dẫn đầu thị trường chỉ sau 6 tháng hoạt động. Đến nay, Viettel giữ vị trí số một tại 7 quốc gia.

Ở bất cứ thị trường nào, Viettel cũng theo đuổi triết lý quen thuộc: Hạ tầng phải đi trước và kết nối phải đến được với số đông. Nhờ đó, viễn thông tại nhiều quốc gia đã chuyển từ dịch vụ xa xỉ trở thành nhu cầu thiết yếu. Những tuyến cáp quang băng qua rừng Amazon ở Peru, các trạm phát sóng tại những ngôi làng nghèo ở Mozambique, Tanzania hay mạng lưới viễn thông được xây dựng tại Haiti sau thảm họa động đất-tất cả đều cho thấy cách Viettel lựa chọn những nơi khó khăn nhất để bắt đầu.

Không chỉ xây dựng hạ tầng, Viettel còn phát triển các thương hiệu bản địa tại từng quốc gia thay vì dùng chung một cái tên. Mỗi công ty thị trường được định vị như một phần của xã hội sở tại, gắn bó với người dân và đóng góp cho sự phát triển của quốc gia đó.

Trong chuyến thăm Metfone (Viettel Campuchia) vào tháng 7-2024, Tổng Bí thư Tô Lâm khi đó còn giữ cương vị Chủ tịch nước, đánh giá: “Nếu doanh nghiệp nào của Việt Nam đầu tư ra nước ngoài cũng như Viettel thì không có điều gì phải băn khoăn. Các đồng chí đã nâng cao hình ảnh, nâng cao vị thế của Việt Nam”.

Không dừng lại

Sau 20 năm, đầu tư quốc tế đã trở thành một trong những trụ cột chiến lược của Viettel. Doanh thu từ các thị trường nước ngoài nhiều năm duy trì tăng trưởng trên 20%. Hoạt động của Viettel tại các quốc gia tạo việc làm cho khoảng 700.000 lao động.

Theo lãnh đạo Viettel, lũy kế hoàn vốn của các dự án đầu tư quốc tế đã đạt khoảng 92% và dự kiến hoàn thành 100% trong vòng 2 năm tới. Số lượng thuê bao di động của Viettel tại nước ngoài hiện đã vượt quy mô thuê bao trong nước. Nhưng với Viettel, thành tựu lớn nhất không chỉ nằm ở những con số. Quan trọng hơn là những thay đổi mà viễn thông và công nghệ mang lại cho đời sống người dân tại các quốc gia nơi Viettel hiện diện.

Viettel luôn chọn những nơi khó khăn để bắt đầu. Ảnh do Tập đoàn Viettel cung cấp 

Ở nhiều vùng nông thôn hay khu vực xa xôi trước đây, việc liên lạc từng là điều xa xỉ. Khi mạng viễn thông được xây dựng, người dân có thể tiếp cận thông tin, dịch vụ tài chính, giáo dục và nhiều cơ hội kinh tế mới. Từ những chiếc SIM ban đầu, các công ty thị trường của Viettel đã phát triển thêm nhiều dịch vụ số phục vụ quá trình chuyển đổi số tại các quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu thay đổi, lợi thế của doanh nghiệp viễn thông ngày nay không chỉ nằm ở giá cước hay vùng phủ sóng mà còn ở khả năng làm chủ công nghệ, hạ tầng số và dữ liệu.

“Nếu 20 năm trước, Viettel bắt đầu bằng khái niệm "đầu tư ra nước ngoài", thì hôm nay thực tiễn đã đặt ra yêu cầu cao hơn: Viettel phải chuyển mạnh sang giai đoạn kinh doanh toàn cầu”, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Viettel Đào Xuân Vũ nhấn mạnh.

Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, trong giai đoạn tới, Viettel đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng không gian phát triển toàn cầu, không chỉ trong viễn thông mà còn sang các lĩnh vực công nghệ số, công nghiệp công nghệ cao lưỡng dụng, thương mại điện tử và logistics. Tập đoàn hướng tới duy trì tốc độ tăng trưởng tối thiểu 20% ở từng lĩnh vực, đồng thời từng bước tiếp cận các thị trường phát triển và nhiều thách thức hơn như châu Âu và châu Mỹ.

“Song song với đó, Viettel cũng xác định đào tạo đội ngũ nhân sự có năng lực toàn cầu, vừa phục vụ sự phát triển của Tập đoàn, vừa đóng góp cho Quân đội và đất nước. Viettel sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để các doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài. Chúng tôi tin rằng với tinh thần và bản lĩnh của con người Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể thành công trên thị trường quốc tế”, Trung tướng Tào Đức Thắng nhấn mạnh.