Đường lên Cư M' gar bây giờ thấp thoáng mái ngói đỏ tươi ẩn mình dưới những vườn cây xanh. Những gương mặt người dân bừng sáng, những nụ cười tin tưởng…
Câu chuyện của Thượng tá Bùi Xuân Tiến, Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Công ty THHH MTV Cà phê 15 (Công ty 15) bắt đầu từ những ngày “chân ướt chân ráo” lên thực hiện các công trình dự án kinh tế-quốc phòng Buôn Zun, Buôn Mùi... Ngày ấy, địa bàn các xã: Ea Sin, Cư Dliê M’nông, Ea Kieng đặc biệt khó khăn; cơ sở hạ tầng, đất đai bạc màu, khí hậu khắc nghiệt; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao, trình độ dân trí thấp kém, còn tồn tại nhiều tập tục lạc hậu.
Cán bộ Công ty 15 hướng dẫn kỹ thuật tái canh cà phê cho các già làng.
Hồi đó, cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên Công ty 15 về tận các thôn, buôn vận động bà con vào làm công nhân. Buổi đầu bà con chưa tin, chưa hiểu khái niệm công nhân là gì nên công tác tuyên truyền gặp nhiều khó khăn. Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, các anh làm thí điểm mô hình mẫu về sản xuất nông-lâm nghiệp trồng cây cao su, cà phê, hồ tiêu, điều...; hướng dẫn phương pháp khoanh nuôi bảo vệ rừng và sản xuất phân vi sinh, sau đó từng bước chuyển giao công nghệ giúp bà con sớm ổn định cuộc sống, chung tay phát triển kinh tế, làm giàu trên chính quê hương mình.
Thượng tá Bùi Xuân Tiến cho biết: “Từ đặc điểm, yêu cầu của chính quyền địa phương, chúng tôi chú trọng đầu tư phát triển các công trình trọng điểm phục vụ quốc kế dân sinh như: Xây dựng hệ thống thủy lợi tưới tiêu cho khoảng 847ha cà phê; đầu tư hơn 450 triệu đồng mua 6.000 cây điều giống tặng đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Ea Sin... Cùng với bà con trồng mới và chăm sóc gần 100ha rừng đầu nguồn; quản lý, bảo vệ 5.740ha rừng tự nhiên; trồng thí điểm 14,5ha chè Ca-ti-mo, gần 85ha cao su quốc doanh. Đặc biệt, đơn vị đã nhân giống và trồng thành công 25ha mít cao sản. Đây là mô hình mẫu cây xóa đói, giảm nghèo mang lại hiệu quả kinh tế cho bà con”.
Thành công của Công ty 15 là biến những vùng rừng không dân cư, xác xơ, nghèo đói, những vùng đất hoang hóa, đầy vết tích chiến tranh thành “phòng tuyến xanh” ngút ngàn những “rừng” cây công nghiệp, những khu dân cư, buôn làng trù phú. Giờ đây, vùng “đất chết” năm xưa từng hứng chịu hàng trăm tấn bom đạn và chất độc da cam/dioxin nay đã cho những mùa vụ bội thu. Niềm hạnh phúc ấy có được nhờ sự phối hợp giúp đỡ của cán bộ, chiến sĩ Công ty 15.
Bây giờ các xã: Ea Sin, Cư Dliê M’nông, Ea Kieng thuộc dự án kinh tế-quốc phòng Buôn Zun, Buôn Mùi đều trở thành điểm sáng văn hóa, các tổ chức quần chúng hoạt động sôi nổi. Cán bộ của Công ty 15 về tận từng bản làng tuyên truyền, vận động nhân dân từ bỏ tập tục lạc hậu, cách phòng, chống văn hóa xấu độc và tệ nạn xã hội… Biết bao nhiêu mùa xuân các thế hệ cán bộ, chiến sĩ công ty đều “3 cùng” với nhân dân. Theo Đại tá, Giám đốc Phạm Xuân Thảnh, hiện công ty quản lý 742ha cà phê, tạo việc làm cho hơn 1.000 lao động. Trong những năm qua, nhờ chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật nên năng suất cà phê của công ty luôn thuộc tốp dẫn đầu vùng Tây Nguyên. Niên vụ 2015-2016, năng suất bình quân đạt 15 tấn quả tươi (tương đương 3,75 tấn nhân)/ha, cao gấp hơn 1,7 lần năng suất bình quân vùng Tây Nguyên.
Theo Đề án tái canh cà phê vùng Tây Nguyên đã được phê duyệt, giai đoạn 2014-2020, toàn vùng Tây Nguyên tái canh 120.000ha cà phê. Tuy nhiên, quá trình triển khai đề án đang đặt ra nhiều vấn đề nan giải. Mấy năm gần đây, nông dân và các doanh nghiệp sản xuất cà phê ở Tây Nguyên gặp không ít khó khăn về kỹ thuật cũng như nguồn vốn đầu tư tái canh cà phê. Trước thực tế trên, mô hình “trẻ hóa vườn cà phê” của Công ty 15 là một điển hình có tính khả thi cao. Không chỉ tái canh đạt hiệu quả mà quan trọng hơn là đơn vị duy trì được năng suất vườn cây, không để sản lượng sụt giảm mạnh trong thời gian tái canh, ổn định đời sống người lao động. Từ năm 2015 đến nay, đã có hàng chục lượt già làng, trưởng thôn, bí thư chi bộ thôn, buôn các tỉnh Tây Nguyên đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm tái canh cà phê của công ty.
Từ mô hình “Công ty gắn bó với huyện, xã, đội sản xuất gắn với buôn làng, thôn đồng bào dân tộc thiểu số và nhân dân trong khu liền kề”, Công ty 15 đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng đời sống của đồng bào, tạo “phòng tuyến xanh” vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.
Bài và ảnh: PHAN TIẾN DŨNG