QĐND - Chiều 30-8, Hội đồng xét xử (HĐXX) phiên tòa phúc thẩm vụ án cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng tại Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) đã tuyên án giữ nguyên mức án sơ thẩm đối với các bị cáo. Trước đó, HĐXX đã thẩm vấn và nghe các luật sư bào chữa cho bị cáo.

Bị cáo Phạm Thanh Bình trước tòa

 

Làm rõ thêm trách nhiệm, hành vi

Trong phần thẩm vấn công khai, các luật sư bào chữa cho các bị cáo: Phạm Thanh Bình, Trần Văn Liêm, Tô Nghiêm, Trịnh Thị Hậu vẫn một mực đề nghị HĐXX giảm mức án phạt so với bản án sơ thẩm đối với các bị cáo. Sau khi phân tích, trả lời, tranh luận với các luật sư (người bào chữa cho các bị cáo), đại diện Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao giữ quyền công tố tại phiên tòa là các ông Lê Quang Minh, Nguyễn Thanh Tâm một lần nữa khẳng định, không có căn cứ để xem xét giảm nhẹ hình phạt cùng mức tiền bồi thường đối với các bị cáo trên. Đại diện VKSND Tối cao chỉ ra rằng, việc tuyên phạt đối với các bị cáo trong bản án sơ thẩm là hoàn toàn đúng với quy định và các hành vi, hậu quả mà các bị cáo gây ra. Đối với dự án tàu Hoa Sen, bị cáo Phạm Thanh Bình mua tàu cũ với giá 60 triệu EUR khi Thủ tướng Chính phủ chưa có ý kiến, Viện Khoa học công nghệ Tàu thủy và VFC chưa lập xong báo cáo nghiên cứu khả thi dự án; dự án chưa được thẩm định, phê duyệt... là hoàn toàn sai phạm, trái với các quy định của Nhà nước chứ không thể như bị cáo biện minh cho rằng, phải mua ở thời điểm đó vì "sợ mất cơ hội" và chỉ đạo các bị cáo khác thực hiện. Vì vậy, bị cáo Bình và bị cáo Liêm, Tuyên, Hậu cũng đều là đồng phạm và cùng phạm tội cố ý. Các cơ quan an ninh điều tra trong vụ án trên cũng đã làm đúng chức năng của mình và hoàn toàn khách quan, không hề có sai sót như luật sư bào chữa cho các bị cáo đã nêu ra. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại mà các bị cáo phải thực hiện trong vụ án là có căn cứ.

Về dự án đầu tư xây dựng Nhà máy nhiệt điện Diezel Cái Lân, các luật sư bào chữa không đồng tình với việc tòa sơ thẩm tuyên mức án và bồi thường thiệt hại đối với bị cáo Tô Nghiêm. Các luật sư cũng cho việc giám định là không khách quan... Tuy nhiên, đại diện VKSND Tối cao cho rằng, chứng cứ của cơ quan giám định hiện nay là hoàn toàn khách quan không hề có chủ ý gì khác khi đã phân tích rõ các yếu tố liên quan trong quá trình giám định. Việc tòa sơ thẩm tuyên mức án 18 năm tù với bị cáo Nghiêm là cũng đã nghiên cứu kỹ các yếu tố giảm nhẹ đối với bị cáo.

Đối với bị cáo Hậu, người không thừa nhận hành vi sai phạm trong suốt phiên tòa và một mực cho rằng mình có văn bản bảo lãnh 80 tỷ đồng trong dự án mua tàu Hoa Sen là do chịu "sức ép" của trên... Tuy nhiên, đại diện VKSND Tối cao cho rằng, như vậy là ngụy biện, bị cáo Hậu nắm rõ các quy định về lĩnh vực tài chính, làm như vậy là đồng phạm với các bị cáo Liêm, Bình, Tuyên.

Đối với các hành vi sai phạm mà tòa sơ thẩm đã tuyên án trước đây đối với 8 bị cáo Phạm Thanh Bình, Trần Quang Vũ, Trần Văn Liêm, Trịnh Thị Hậu, Hoàng Gia Hiệp, Nguyễn Văn Tuyên, Tô Nghiêm, Đỗ Đình Côn, các luật sư bào chữa cho các bị cáo trong suốt phiên tòa đã "lưu ý" HĐXX về các nguyên nhân chủ quan, khách quan là những yếu tố dẫn đến hành vi phạm tội của các bị cáo và cho rằng: Tập đoàn Vinashin có các yếu tố đặc thù bởi lần đầu tiên nước ta tổ chức mô hình thí điểm tập đoàn nhà nước để phát triển ngành công nghiệp tàu thủy của nước ta... Nhưng đại diện VKSND cho rằng, đất nước ta còn nghèo, các bị cáo (nhất là bị cáo Bình) được Đảng, Nhà nước giao cho tài sản, tiền của để giúp ích cho đất nước phát triển, chứ không phải "tự tung tự tác" chi tiêu bừa bãi, làm thiệt hại khối lượng tài sản lớn của đất nước, của nhân dân. Các bị cáo khi thực hiện các hành vi sai phạm đều là những người được Đảng, Nhà nước, nhân dân tin cậy, giao trọng trách, do đó, công tác quản lý kinh tế phải làm chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật. Mặt khác, Chính phủ đã phát hành trái phiếu cho Tập đoàn Vinashin thì Tập đoàn Vinashin phải có phương án khả thi trong sản xuất kinh doanh, phải điều hành hoạt động theo đúng quy định của pháp luật để bảo đảm nguồn vốn Nhà nước, cả vốn vay của Chính phủ cũng như trách nhiệm trong việc hoàn trả. Trong các dự án mua tàu Hoa Sen, xây dựng Nhà máy nhiệt điện Sông Hồng (Nam Định); xây dựng Nhà máy nhiệt điện Diezel Cái Lân; tàu Bình Định Star và bán vỏ tàu Bạch Đằng Giang, các bị cáo đều là những người nắm vững pháp luật và các quy định của Nhà nước trong hoạt động kinh tế, nhưng đều cố ý làm trái, gây hậu quả nghiêm trọng, thiệt hại nhiều tỷ đồng của Nhà nước... vì vậy, không có cơ sở nào để xem xét giảm nhẹ tội cũng như giảm bớt số tiền mà các bị cáo phải bồi thường.

Giữ nguyên mức án sơ thẩm

Sau khi căn cứ vào các kết quả thẩm tra, xem xét, tranh luận..., HĐXX khẳng định: Hậu quả thiệt hại do hành vi cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế của các bị cáo gây ra trong từng dự án, cũng như tổng thiệt hại chung của vụ án là đặc biệt lớn, thuộc trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Các bị cáo trong vụ án đều là những người có chức vụ, quyền hạn, được Đảng, Nhà nước giao trọng trách quản lý, điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, tài chính, tài sản của Tập đoàn Vinashin và các doanh nghiệp thành viên của tập đoàn, trong đó Phạm Thanh Bình là người có cương vị cao nhất, đồng thời lại là bị cáo chính giữ vai trò tổ chức thực hiện phạm tội. Các bị cáo khác trong vụ án đều là đồng phạm với bị cáo Bình. Có bị cáo thực hiện hành vi phạm tội trong các vụ việc độc lập, đồng phạm theo nhóm, nhưng đều cùng lợi dụng chức vụ, quyền hạn, cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng, gây thiệt hại về tiền, tài sản của Nhà nước với giá trị đặc biệt lớn, làm đình trệ sản xuất kinh doanh, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư nước ngoài đối với ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam, tác động tiêu cực đến đời sống của người lao động... Do đó, HĐXX tuyên bố các bị cáo Phạm Thanh Bình, Trần Quang Vũ, Trần Văn Liêm, Trịnh Thị Hậu, Hoàng Gia Hiệp, Nguyễn Văn Tuyên, Tô Nghiêm, Đỗ Đình Côn tội "Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng" và tuyên phạt mức án 20 năm tù giam đối với Phạm Thanh Bình (mức phạt cao nhất trong khung hình phạt này theo Điều 165 của Bộ luật Hình sự). Các bị cáo khác như: Trần Văn Liêm, 19 năm tù; Tô Nghiêm, 18 năm tù; Nguyễn Văn Tuyên, 16 năm tù; Trịnh Thị Hậu, 14 năm tù; Hoàng Gia Hiệp, 13 năm tù; Trần Quang Vũ, 11 năm tù; Đỗ Đình Côn, 10 năm tù. Ngoài ra, các bị cáo còn phải bồi hoàn các khoản tiền liên quan đến sai phạm của mình trong từng vụ việc như: Phạm Thanh Bình, Trần Văn Liêm phải liên đới bồi thường cho Công ty TNHH MTV vận tải Viễn Dương Vinashin mỗi bị cáo gần 493 tỷ đồng. Bị cáo Phạm Thanh Bình và Nguyễn Văn Tuyên còn phải liên đới bồi thường cho Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thủy (CNTT) Hoàng Anh mỗi bị cáo gần 14 tỷ đồng. Bị cáo Đỗ Đình Côn bồi thường cho Công ty Cổ phần CNTT Hoàng Anh gần 7 tỷ đồng. Bị cáo Bình và Tô Nghiêm còn phải bồi thường cho Công ty TNHH một thành viên CNTT Cái Lân mỗi bị cáo gần 17 tỷ đồng và bồi thường cho Công ty Nhiệt điện Cái Lân hơn 16 tỷ đồng. Bị cáo Nguyễn Tuấn Dương phải bồi thường cho Công ty Đầu tư Cửu Long gần 30 tỷ đồng (Dương đã bồi thường 5 tỷ đồng). Bị cáo Trần Quang Vũ phải bồi thường cho Tổng công ty CNTT Nam Triệu hơn 25 tỷ đồng (Vũ đã bồi thường 1 tỷ đồng). Ngoài ra, bị cáo Bình còn phải nộp hơn 650 triệu đồng tiền án phí, bị cáo Liêm hơn 603 triệu đồng, bị cáo Tô Nghiêm hơn 141 triệu đồng, bị cáo Vũ hơn 132 triệu đồng, bị cáo Tuyên hơn 121 triệu đồng, bị cáo Côn hơn 114 triệu đồng.

Chính Tâm