QĐND - Đã mấy năm nay, hơn 300 hộ với gần 1.400 nhân khẩu đồng bào dân tộc Rơ Ngao ở xã Tân Cảnh, huyện Đắc Tô (Kon Tum) vẫn phải sống trong cảnh thiếu nước sạch sinh hoạt. Thế mà 114 cái giếng được đầu tư gần 600 triệu đồng đào xong, lại bị bỏ hoang và tạo thành những chiếc bẫy gây ra những hậu quả đáng tiếc… khiến người dân bức xúc.   

Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Rơ Ngao ở xã Tân Cảnh, huyện Đắc Tô vẫn quen dùng nước suối trong sinh hoạt hằng ngày. Thói quen này đã khiến cho tình hình dịch bệnh trên địa bàn có những diễn biến phức tạp.

Năm 2002, cuộc sống của bà con bước sang “trang mới”, khi được chính quyền địa phương quan tâm đầu tư gần 600 triệu đồng để đào hơn 114 cái giếng lấy nước sinh hoạt nhằm giải quyết nước sạch cho bà con. Những tưởng từ đây, cuộc sống của người dân tại các làng đồng bào dân tộc thiểu số Đăk Ri Pen 1, Đăk Ri Pen 2 và Đăk Ri Jốp được cải thiện, thoát khỏi cảnh phải lo nước sinh hoạt hằng ngày, nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Chỉ hơn bốn tháng kể từ ngày bàn giao và đưa vào sử dụng, tất cả số giếng này đều cạn khô trơ đáy. Thế là cuộc sống của bà con lại phải nương nhờ vào những giọt nước đầu làng.

Mang nỗi bức xúc của người dân, chúng tôi cùng ông A Ngeo, Trưởng thôn Đăk Ri Pen 2, tìm đến những cái giếng được đầu tư xây dựng trong thôn. Thật bất ngờ, trước mắt chúng tôi, những giếng nước này khi thiết kế xây dựng thành giếng quá thấp, không đủ năng lực ngăn nước bẩn, rác thải tràn vào và rất nguy hiểm cho trẻ em và gia súc, gia cầm khi đến gần. Mặt khác, các giếng nước không còn lấy một giọt nước (mùa khô). Bấm đốt ngón tay, ông A Ngeo cho biết: “Thôn mình có 37 cái giếng được Nhà nước đào, nhưng hiện nay không cái nào có nước. Trong số đó có 7 giếng bị sạt lở rất nặng. Một số giếng khác, khi đào xong, không xây dựng thành xung quanh, không cho thả bi xuống giếng nên bây giờ trở thành những cái hố sâu rất nguy hiểm. Tới đây, mình phải cho bà con trong làng lấp lại; nếu không trẻ con và gia súc không may rơi xuống thì chỉ có ...".

Ông A Bo, một người dân thôn Đăk Ri Pen 2 bức x

Sợ người và gia súc rơi, ông A Bo và người dân trong thôn phải lấy cành cây lấp miệng giếng.

úc: Nhà mình và nhà A Mleu, A Thu được  chính quyền địa phương đào cho một giếng, nhưng đến nay “cái hố” này đã gây nguy hiểm cho mọi người. Hôm trước đã có mấy con lợn, con gà rơi xuống và chết luôn ở đó. Sợ người rơi xuống nên mình phải lấy cây lấp lại thôi...”.

Ông A Bo cho biết thêm: “Đến nay, cả thôn đã có 5 con bò, 7 con lợn và rất nhiều con vật khác đã chết vì... rơi xuống giếng. Quá sợ hãi, người dân trong thôn đã lấy gỗ, cành cây, tấm tôn cũ lấp những “hố sâu tử thần” này lại. Hằng ngày, 95 hộ dân với hơn 400 nhân khẩu trong thôn vẫn phải tìm đến những con suối lấy nước ăn và tắm giặt. Mới đây, một vài hộ trong thôn đã phải cùng nhau đứng ra cùng vay tiền ngân hàng rồi thuê thợ đào giếng để lấy nước phục vụ sinh hoạt. Tuy vậy, nguồn nước này cũng không đủ nhu cầu, nên chúng tôi vẫn phải phải chắt chiu từng giọt nước được cõng về từ khe suối”.

Không riêng gì ở Đăk Ri Pen 2, mà hàng trăm hộ gia đình khác ở Đăk Ri Pen 1 và Đăk Ri Jốp cũng chịu cảnh tương tự. Chị Y Mối ở Đăk Ri Pen 1 cho biết: “Nhà mình có cả thảy bốn người. Khi được chính quyền địa phương cho đào giếng  thì rất mừng, những tưởng từ nay không phải đi xa lấy nước dưới khe suối. Nhưng khi dùng được vài tháng, giếng đã cạn khô, thế là hằng ngày mình vẫn phải xuống suối cõng nước về dùng. Hiện tại, những cái giếng này chỉ dùng để... đổ rác là tiện thôi”.

Dự án đã xây dựng 114 giếng nước sinh hoạt cho người dân các thôn Đăk Ri Pen 1, Đăk Ri Pen 2 và Đăk Ri Jốp, thuộc xã Tân Cảnh được thực hiện vào giữa năm 2002, với tổng kinh phí đầu tư 582 triệu đồng (khoảng 4 đến 6 triệu đồng/giếng) và do UBND xã Tân Cảnh, huyện Đắc Tô làm chủ đầu tư. Có một điều khiến người dân ở trong xã băn khoăn, thắc mắc là rất nhiều giếng đào chưa có nước, chưa xây dựng thành giếng và nền giếng, nhưng vẫn được UBND xã nghiệm thu, thanh toán cho nhà thầu. Hơn 300 hộ dân với gần 1.400 nhân khẩu đồng bào dân tộc Rơ Ngao ở xã Tân Cảnh đang khát nước, trong khi gần 600 triệu đồng lại đổ xuống những... “hố sâu tử thần”, liệu ngành chức năng ở huyện Đắc Tô có biết? Chúng tôi xin chuyển băn khoăn này tới các cơ quan chức năng của địa phương mong sớm được làm rõ. Đồng thời cũng mong, tình trạng trên sớm được khắc phục để người dân giảm bớt cơn khát, cũng như tránh xảy ra tình trạng lãng phí tiền của kéo dài. 

Bài và ảnh: TRẦN ĐĂNG