Bài II-Học cả ngày-hướng đi mới

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện cả nước có 35% học sinh được học cả ngày. Chương trình và kế hoạch dạy học buổi 2 không thống nhất, chủ yếu là tình trạng dạy thêm-học thêm, dẫn tới học sinh học quá tải ảnh hưởng đến sức khỏe và gây bức xúc cho xã hội. Thực tế là học sinh vùng thuận lợi, học khá lại được học thêm, trong khi học sinh vùng dân tộc thiểu số thì hoàn toàn ngược lại. Điều này càng tạo ra sự chênh lệch về kiến thức trong giáo dục tiểu học.

Trẻ em xã Ka Lăng-Mường Tè-Lai Châu. Ảnh: Trường Giang

Dự án: Giáo dục Tiểu học cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (PEDC) bắt đầu đi vào hoạt động từ cuối năm 2003. Đến nay, dự án đã triển khai được ở 219 huyện( của 40 tỉnh) có khó khăn trong cả nước, với gần 15.000 điểm trường và hơn 5.000 trường tiểu học. Theo Báo cáo tổng kết từ dự án thì mức chất lượng tối thiểu mà dự án xây dựng đó là: Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng giáo viên; đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao trang, thiết bị dạy và học; xây dựng tài liệu tập huấn cho chương trình tăng cường tiếng Việt cho giáo viên...

Dự án đưa ra các giải pháp: Tăng cường dạy tiếng Việt cho các em vùng dân tộc thiểu số, đầu tư cơ sở vật chất, tạo mọi điều kiện cho các em được đến trường. Đồng thời, phải đổi mới phương pháp giảng dạy, đưa nhân viên hỗ trợ giáo viên vào chương trình  dạy học và có những chính sách hỗ trợ đặc biệt cho đội ngũ giáo viên... Mục tiêu là cải thiện cơ hội tiếp cận với trường tiểu học, nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; tăng số học sinh tham gia học và cải thiện thành tích học tập của học sinh.

Ông Đặng Quang Trường, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang cho biết: Cần phải xây dựng một khung chương trình đào tạo tổng thể từ đội ngũ cán bộ quản lý đến giáo viên và học sinh. Vấn đề hỗ trợ cho đội ngũ giáo viên miền núi là đặc biệt quan trọng, góp phần giữ chân những giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy ở đây trong thời gian dài. Theo thông tư 35 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chính phủ không chỉ có những chính sách đãi ngộ về tài chính cho giáo dục miền núi mà phải hỗ trợ cả về nguồn lực con người (hỗ trợ giáo viên). Bởi thực tế đội ngũ giáo viên hiện nay đang giảng dạy ở miền núi nhất là vùng dân tộc thiểu số còn rất mỏng. Theo đánh giá của Ông Lê Tiến Thành - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học: Hiện nay, chất lượng đội ngũ giáo viên vùng dân tộc thiểu số rất thấp; thời lượng học tập ít, 450 giờ/năm, trong khi đó yêu cầu tối thiểu để đạt được chuẩn kiến thức dạy và học là 700 giờ/năm; cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu dạy và học. Thực tế này dẫn đến chất lượng giáo dục không cao.

Chị Nguyễn Thị Phương – Giáo viên xã Trung Đồng- Lai Châu cho biết: Tình trạng thiếu về số lượng và yếu về chuyên môn của giáo viên vùng dân tộc thiểu số là điều đáng báo động. Theo chị Phương, để phát triển giáo dục miền núi, Chính phủ cần có sự quan tâm, hỗ trợ về đời sống, bảo đảm nơi ăn, ở của giáo viên gần trường tạo thuận lợi cho việc lên lớp. Đồng thời để bảo đảm các em đến lớp được thường xuyên cần phải tạo điều kiện cho các em ở nội trú, và hỗ trợ các em bữa ăn trưa…

Dự án PEDC đã tuyển dụng nhân viên hỗ trợ giáo viên (NVHTGV), những người được tuyển từ cộng đồng dân tộc thiểu số địa phương có thể sử dụng cả hai thứ tiếng dân tộc thiểu số và tiếng Việt. Chỉ tính riêng trong năm 2008 có 5.400 người được tuyển dụng tại 32 tỉnh trong cả nước. Với nỗ lực nhằm cải thiện điều kiện học tập cho tất cả trẻ em, đặc biệt là trẻ em dân tộc thiểu số và trẻ em có nhu cầu giáo dục đặc biệt, họ sẽ dành 2/3 thời gian làm việc của mình để đứng lớp và thời gian còn lại sẽ đến và tiếp xúc với từng gia đình học sinh để làm công tác vận động cho con em đến lớp. Mọi hoạt động của NVHTGV đều được tiến hành cùng với giáo viên đứng lớp. Điều này tạo cầu nối ngôn ngữ và văn hóa giữa nhà trường và gia đình học sinh. Thời gian hỗ trợ của NVHTGV là 3 năm tính từ khi các em chuyển tiếp từ mẫu giáo lên bậc Tiểu học.

TẠ THỊ DUNG

Bài I - Dạy tiếng Việt