QĐND - Tăng giá dịch vụ y tế là một yêu cầu bức thiết nhưng có nhiều khó khăn trong thực hiện. Việc tăng giá viện phí đã gây nhiều lo lắng cho người dân. Ngày 16-3, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã có buổi đối thoại trực tuyến, giải đáp về giá dịch vụ y tế với tinh thần thẳng thắn. 

Tăng viện phí đã tính đến hỗ trợ người nghèo

Giá dịch vụ y tế ban hành từ năm 1995 và điều chỉnh năm 2006 mới chỉ tính một phần chi phí nên ảnh hưởng nhiều đến việc khám, chữa bệnh. Tại cuộc đối thoại, dù phần lớn người dân cho rằng, chủ trương điều chỉnh giá dịch vụ y tế là phù hợp với thực tế song vấn đề tăng giá đúng vào thời điểm khó khăn như hiện nay khiến người dân lo lắng, đặc biệt người dân nghèo ở vùng sâu, vùng xa bị mắc các bệnh hiểm nghèo sẽ không thể đủ tiền chi trả khi về chữa bệnh ở tuyến trung ương. 

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, Chính phủ và ngành y tế đã trăn trở rất nhiều về vấn đề tăng viện phí. Tuy nhiên, Chính phủ đã hỗ trợ mua bảo hiểm cho người nghèo là 95%, cận nghèo 70%, đồng chi trả là 50%. Chuẩn nghèo và cận nghèo như thế nào đã được ban hành với quy định cụ thể. Đối tượng thứ ba là đồng bào dân tộc thiểu số sống ở những vùng khó khăn cũng được quan tâm. Gần đây nhất, theo Quyết định 14/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 139/2002/QĐ-TTg ngày 15-10-2002 về khám, chữa bệnh cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, người mắc bệnh hiểm nghèo… được hỗ trợ về chi phí ăn uống, đi lại, chữa bệnh… Do đó, họ có thể hoàn toàn yên tâm. Sắp tới, Nhà nước sẽ tiến tới lộ trình y tế toàn dân, hỗ trợ 30% cho các hộ mức thu nhập trung bình. Bởi vậy, với mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) chỉ vào khoảng 400.000 đồng, mức chi có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, Bộ trưởng khuyên người dân nên mua BHYT.

Nơi thu viện phí không có BHYT tại bệnh viện Việt- Đức khá vắng vẻ.

Minh bạch giá viện phí

Ông Vũ Nguyễn Thanh Phúc (ở huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ) hỏi, có phải việc tăng viện phí chỉ là hợp lý hóa các khoản thu mà các bệnh viện đã “xé rào” từ lâu và liệu Bộ Y tế có thể kiểm soát được vấn đề lạm dụng thuốc hoặc xét nghiệm? Bộ trưởng Bộ Y tế trả lời thẳng thắn: Các cơ sở cung cấp dịch vụ y tế hiện nay không được Nhà nước đầu tư toàn bộ. Đối với tuyến trung ương, có bệnh viện gần như tự chủ hoàn toàn, có bệnh viện chỉ được cấp ngân sách khoảng 10-30%, chủ yếu là tiền lương cơ bản. Mỗi lần tăng lương cơ bản kèm theo phụ cấp, giám đốc bệnh viện tuyến trung ương và tuyến tỉnh rất lo vì ngân sách Nhà nước hỗ trợ tuyến Trung ương khoảng 10-20%, tuyến tỉnh từ 30 đến 50%, chỉ có tuyến huyện hỗ trợ khoảng 80%. Còn lại nguồn thu chủ yếu từ BHYT và dịch vụ y tế khám theo yêu cầu. Vấn đề “xé rào” là có thật nhưng đó là những trường hợp khám dịch vụ, giá dịch vụ thu theo giá thị trường. Những bệnh nhân BHYT, có giám sát của BHXH nên bảo hiểm sẽ thanh toán cho bệnh viện tiền khám, tiền thuốc trong danh mục, dịch vụ trong khung giá, nên không thể "xé rào". Từ trước tới nay, Bộ Y tế đã xây dựng hướng dẫn điều trị chuẩn và quy trình chuyên môn và đang tính tới việc thành lập một hội đồng giám sát độc lập. Về lâu dài, để tránh vấn đề lạm dụng kỹ thuật, Bộ Y tế sẽ tiến tới khoán, thanh toán trọn gói cho ca bệnh, khoán theo định suất (đã áp dụng với 40% bệnh viện huyện) song cần phải có lộ trình. Với bệnh nhân BHYT, việc lạm dụng này sẽ khó hơn, vì có quy trình điều trị, danh mục vật tư, giá dịch vụ… rất chặt chẽ. Bộ trưởng Bộ Y tế cũng khẳng định, mức giá viện phí hiện nay đã khá minh bạch bởi khi khám BHYT phải thu đúng và BHXH thanh toán theo quy định. Ngoài ra, bệnh nhân có thể khám bệnh tự nguyện với mức giá dịch vụ theo nguyên tắc thu đủ bù chi để tái đầu tư.  

Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, PGS, TS Mai Trọng Khoa cho biết: Giá khám bệnh bảo hiểm chi trả (mức cũ) là 3000 đồng và giá dịch vụ là 30.000 đồng. Đây là 2 sự chi trả cho 2 đối tượng. Đối với đối tượng được bảo hiểm chi trả thì không có gì khuất tất. Đối với những người khám dịch vụ, tự chi trả, tất cả được thu chi theo quy định của Bộ Y tế và mọi khoản thu chi được công khai minh bạch. Hằng năm, các cơ quan kiểm toán, kiểm tra của các cấp, các ngành đều đến kiểm tra. Hiện nay, tại Bệnh viện Bạch Mai, có số lượng rất lớn các bệnh nhân nghèo, nhiều bệnh nhân chạy thận nhân tạo. Giá dịch vụ của Bệnh viện, nhiều trường hợp đang phải bù lỗ, không đủ đáp ứng chi phí. Nhưng nhiều bệnh nhân nghèo đã và đang được Bệnh viện tiến hành hỗ trợ. Việc thay đổi giá viện phí là cơ hội để chúng ta có dịch vụ tốt hơn”.

Y đức không do tăng viện phí

Một số độc giả băn khoăn, việc tăng viện phí có làm cho cán bộ nhân viên y tế yên tâm công tác hay không? Cũng có độc giả góp ý rằng, mọi thứ đều cần kinh phí thì Bộ Y tế mới làm được. Điều đó đúng, nhưng có một thứ không cần kinh phí, đó là nụ cười, sự ân cần, niềm nở, vui vẻ đối với bệnh nhân thì cán bộ y tế cần sửa. Điều đó sẽ giúp người bệnh đỡ đau hơn rất nhiều. Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Y tế thẳng thắn tiếp thu ý kiến của bạn đọc. Ngành y đòi hỏi 3 yếu tố: Y lý, y thuật (là chuyên môn) và y đức. Vì vậy, để khám chữa bệnh tốt, ngoài thuốc men, trang thiết bị, người thầy thuốc cần có tấm lòng. Đúng là cần phải có nụ cười, tính nhân văn. Tình trạng thiếu nụ cười cũng xảy ở một số cơ sở, nhất là ở những nơi quá tải ở phòng khám ngoại trú, phòng khám bệnh quá đông, chật chội, nóng bức, ngột ngạt... 

TS Bùi Diệu, Giám đốc Bệnh viện K, Hà Nội khẳng định: “Không phải vì giá viện phí mà nhân viên y tế không yên tâm phục vụ người bệnh. Tôi nghĩ rằng đội ngũ nhân viên y tế luôn yên tâm phục vụ sức khỏe nhân dân, như lời dạy của Bác Hồ. Tôi nghĩ phải hiểu rõ đây là việc điều chỉnh giá một số dịch vụ chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn hiện tại vì giá dịch vụ y tế được quy định từ 1995 đến nay. Phải thấy rằng, khoa học kỹ thuật đang tiến như vũ bão, ngành y tế đang từng bước áp dụng, có những vấn đề chúng ta đã làm chủ, có thiết bị đã sản xuất được, nhưng cũng có những kỹ thuật mới mà chúng ta phải nhập khẩu”.

Rõ ràng, việc tăng viện phí là phù hợp, cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển của bệnh viện. Tuy nhiên, tăng mức nào và lộ trình thực hiện ra sao để phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh sống của đại đa số người dân là điều cần bàn. Tránh tình trạng vì tăng viện phí mà để lại gánh nặng cho bao gia đình, đi ngược lại với hành trình bảo đảm an sinh xã hội.

Bài và ảnh: Cù Hương