Ngày càng nhiều sinh viên tìm việctrên các trung tâmtìm việc

Hiện nay thị trường lao động Việt Nam đang đứng trước những nghịch lý. Dồi dào nhưng vẫn khan hiếm, bởi lao động Việt Nam thừa về số lượng, nhưng lại khan hiếm về chất lượng. Nguồn lao động bổ sung hàng năm đang nhanh chóng trở thành nguồn phát sinh nhiều vấn đề xã hội nan giải, như nạn thất nghiệp, tệ nạn xã hội, trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng cho yêu cầu đổi mới, phát triển kinh tế-xã hội đất nước lại thiếu trầm trọng.

Đây là nội dung chính tại Hội thảo "Thực trạng và giải pháp về nguồn nhân lực cao cấp cho doanh nghiệp" vừa được tổ chức tại Hà Nội đã thu hút sự quan tâm của các nhà doanh nghiệp (DN) và các chuyên gia kinh tế. Vấn đề được quan tâm nhiều nhất tại hội thảo là thực trạng lao động chất xám Việt Nam đang khan hiếm trầm trọng. Có DN trong suốt 2 năm đã "săn lùng", kể cả nhờ các công ty môi giới để tìm kiếm các vị trí nhân sự cho DN mình, nhưng vẫn chưa tìm được nhân sự như ý. Có nhiều ứng viên đến dự tuyển nhưng vẫn không đạt yêu cầu xét tuyển cuả nhà tuyển dụng. Nhiều DN đã đưa ra mức lương sau thuế từ 1.500USD, thậm chí đến mức 5.000 USD -7000 USD/tháng, cùng hành loạt những ưu đãi để chiêu dụ nhân tài, xong chưa hẳn đã tìm được người giỏi đúng theo mong muốn. Có thể nới sự khan hiếm nguồn nhân lực cao cấp đã diễn ra triền miên trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề, từ các đơn vị sản xuất kinh doanh, cho đến các cơ quan quản lý Nhà nước, các đơn vị hành chính sự nghiệp...., đã là một thực trạng bức xúc, một lực cản nặng nề trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, đặc biệt trong thời kỳ Việt Nam hội nhập kinh tế thế giới, trước mắt là gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO.

Nguyên nhân chính

Theo các chuyên gia kinh tế và các nhà xã hội học, sự thiếu hụt lao động chất xám ở nước ta do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân đầu tiên là do tình hình kinh tế-xã hội nước ta phát triển nhanh, nhất là sau khi đổi mới. Mặt khác trong lúc kinh tế phát triển với tốc độ nhanh thì hệ thống giáo dục-đào tạo lại quá chậm đổi mới. Chúng ta đang xây dựng một nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và chuẩn bị hội nhập kinh tế thế giới, đòi hỏi nền kinh tế đất nước phải vận hành theo quy luật cung cầu, cạnh tranh trong một sân chơi chung với những luật chơi chung bắt buộc. Thế nhưng những nội dung lẫn phương pháp đào tạo của ta vẫn còn quá nhiều điều bất cập; không phát huy được tính độc lập suy nghĩ và tính sáng tạo của học viên. Hơn nữa "bệnh thành tích" chuộng bằng cấp, ham thích học hàm, học vị vẫn còn duy trì và phát triển trong xã hội, đã dẫn đến những kết cục không đáng có trong công tác đào tạo. Vô số sinh viên ra trường nhưng không tìm được việc làm, do không đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng.

Đâu là giải pháp hữu hiệu

Theo các chuyên gia kinh tế, để có thể giải quyết tình trạng về nguồn nhân lực chất xám hiện nay, nhà nwocs cần thực hiện đồng thời cả hai giải pháp; giải pháp tình thế, cấp bách để kịp thời cho doanh nghiệp; đồng thời phải thực hiện những giải pháp căn cơ, mang tính chiến lược, bền vững và lâu dài.

Trước mắt, Nhà nước cần có chính sách đặc biệt để khuyến khích thu hút nhân tài, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho người tài phát huy năng lực của mình. Lao động chất xám phải được trọng dụng. Cần nhanh chóng có biện pháp thu hút các nguồn nhân lực chất xám nước ngoài vào Việt Nam. Đặc biệt chú trọng nguồn chất xám bà con Việt kiều; đồng thời làm thế nào để số du học sinh Việt Nam học tập ở nước ngoài về nước phục vụ, xây dựng đất nước. Đón nhận và không ngừng học tập những kiến thức, kinh nghiệm của các nước tiên tiến. Mặt khác các DN cần nhanh chóng nâng cao trình độ của nhân viên của mình bằng những biện pháp hữu hiệu như mời giảng viên về công ty giảng dậy hay đào tạo nội bộ để nhanh chóng phát triển bền vững và lâu dài về nguồn nhân lực của DN mình.

Thuỳ Linh - Văn Phong