Đấu thầu hay chỉ định thầu?

Các thiết bị của liên danh Bachy tại hiện trường thi công. (Ảnh chụp ngày 18-9)

Dư luận gần đây xôn xao xung quanh việc đấu thầu dự án xây dựng Trung tâm Điều hành và Thông tin viễn thông Điện lực Việt Nam: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã chọn đơn vị trúng thầu có giá bỏ thầu cao hơn giá bỏ thầu của đối thủ hơn một trăm tỷ đồng. Liệu đằng sau việc này có gì bất bình thường và việc đấu thầu có phải đã chuyển thành chỉ định thầu?

Bỏ giá thấp hơn vẫn trượt

Tới thăm khu vực xây dựng Trung tâm Điều hành và Thông tin viễn thông Điện lực Việt Nam vào ngày hôm qua (18-9), chúng tôi thực sự bị choáng ngợp về quy mô và vị trí đắc địa của công trình này. Tọa lạc trên diện tích 14.000 mét vuông tại số 11 phố Cửa Bắc, thành phố Hà Nội, theo thiết kế, công trình này quy mô 3 tầng hầm, mỗi tầng rộng 6.600m2, khối nhà A cao 33 tầng; khối nhà B cao 29 tầng.

Đồng chí Nguyễn Thành Đô, Trưởng ban quản lý dự án cho biết công trình này đã được Chính phủ cho phép xây dựng với tổng mức đầu tư là 1937 tỷ đồng, trong đó vốn vay thương mại chiếm 50% và vốn của ngành điện chiếm 50%. Sau nhiều khâu chuẩn bị, cuối năm 2006, chủ đầu tư là Ban quản lý dự án xây dựng Trung tâm Điều hành và Thông tin viễn thông Điện lực Việt Nam (ĐH và TTVTĐLVN) có thư mời đến một số nhà thầu tham gia đấu thầu theo Luật đấu thầu gói thầu XL-01: “Thi công xây dựng (phần xây thô và hoàn thiện) công trình Trung tâm Điều hành và Thông tin viễn thông Điện lực Việt Nam. Danh sách các nhà thầu tham gia đấu thầu được chốt lại cuối cùng là 3 liên danh: Liên danh Tổng công ty xây dựng Hà Nội – Công ty xây dựng dân dụng và công nghiệp Delta (gọi tắt là liên danh Hà Nội); liên danh Công ty Bachy Soletanche Việt Nam – Công ty Cổ phần Xây dựng bảo tàng Hồ Chí Minh - Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu xây dựng Việt Nam (gọi tắt là liên danh Bachy) và liên danh Tổng công ty đầu tư và phát triển nhà Hà Nội – Công ty TNHH Long Giang (gọi tắt là liên danh nhà Hà Nội). Đến phút chót, liên danh nhà Hà Nội đã bỏ cuộc, chỉ còn hai liên danh là Bachy và Hà Nội trên “sàn thi đấu”.

Theo tài liệu về kết quả đấu thầu thì Liên danh Bachy bỏ giá 583 tỷ đồng; Liên danh Hà Nội 466, 5 tỷ đồng. Liên danh Hà Nội với bề dày kinh nghiệm thi công dân dụng đã rất tự tin chờ ngày được ký hợp đồng khi giá bỏ thầu thấp hơn giá của liên danh Bachy hơn một trăm tỷ đồng. Hơn nữa, giá bỏ thầu của liên danh Bachy cao hơn giá trần của gói thầu. Nhưng thật bất ngờ, ngày 3-5-2007, Liên danh Hà Nội nhận được công văn của Ban quản lý dự án Trung tâm ĐH và TTVTĐLVN khẳng định: Liên danh Bachy trúng thầu.

Trả lời câu hỏi nói trên, đồng chí Nguyễn Thành Đô, Trưởng ban quản lý dự án Trung tâm ĐH và TTVTĐLVN cho rằng lẽ ra phải loại nhà thầu liên danh Hà Nội từ vòng ngoài vì hồ sơ thầu làm còn sai sót . Hội đồng xét thầu đã “châm chước” cho nhà thầu, nhưng đến khi xét các yếu tố về kỹ thuật, thì nhà thầu liên danh Bachy có những ưu thế nổi bật, chẳng hạn như thiết bị để đào, phương pháp thi công của liên danh Bachy được đánh giá an toàn hơn và bảo đảm độ bền vững của công trình hơn so với liên danh Hà Nội. Liên danh Hà Nội vì không bảo đảm được các yếu tố kỹ thuật xây dựng tầng hầm nên đã bị loại trước khi xem xét đến chỉ tiêu về kinh tế.

Tuy nhiên, theo ý kiến của một chuyên gia xây dựng (chúng tôi xin không nêu tên trong bài viết này) thì việc đánh giá của Trưởng ban quản lý dự án chưa thực sự khách quan bởi lẽ biện pháp thi công tầng hầm theo công nghệ top-dow mà liên danh Hà Nội dự kiến sẽ áp dụng không phải là “thiếu an toàn và không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật”. Phương pháp này đã được nhà thầu đã áp dụng để thi công 2 tầng hầm trung tâm thương mại Vincom, 3 tầng hầm tòa nhà The Manner, 3 tầng hầm tại cao ốc 93 Lò Đúc… Hơn thế, công nghệ này còn thuận lợi khi thi công trong điều kiện chật hẹp. Biện pháp neo bê tông được liên danh Bachy lựa chọn khá tốn kém (dự kiến đắt gấp 7 lần so với phương pháp thi công top-dow).

Đồng chí Nguyễn Thành Đô, Trưởng ban quản lý dự án khẳng định với phóng viên của báo Quân đội nhân dân rằng, liên danh Bachy đang khẩn trương, tích cực thi công, nhưng trong ngày hôm qua (18-9), khi chúng tôi tới hiện trường thì các thiết bị của liên danh này vẫn đang nằm im ỉm trên hiện trường (xem ảnh). Mặt khác, theo như sự giải thích của đồng chí Trưởng ban quản lý dự án thì ngay từ vòng ngoài, Hội đồng xét thầu đã phát hiện sai sót của liên danh Hà Nội, đến khi xem xét khâu kỹ thuật, ngay từ bước đầu tiên thì liên danh Hà Nội đã bị loại, như vậy, chỉ còn duy nhất liên danh Bachy tham gia đấu thầu và như vậy đương nhiên nhà thầu này phải trúng. Đã có ý kiến nghi ngờ, liệu có phải ngay từ khi lập hồ sơ mời thầu, liên danh Hà Nội được tham gia đấu thầu dường như chỉ là để “ đẹp đội hình” cho phù hợp với Luật Đấu thầu. Phải chăng cuộc đấu thầu là để hợp thức hoá việc “chỉ định thầu”? Dư luận đang chờ đợi câu trả lời từ phía chủ đầu tư.

Bài và ảnh: ĐỖ PHÚ THỌ