QĐND - Đền Cố Lê hay còn được gọi là “Cố Lê Tiết Nghĩa”, tọa lạc tại số 3, ngõ 124 phố Thụy Khuê, phường Thụy Khuê (quận Tây Hồ, Hà Nội). Đền Cố Lê thờ 23 vị trung thần tiết nghĩa của triều đình nhà Lê, tên tuổi của các vị được ghi rất cụ thể trên văn bia trong đền.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, từ nhiều năm nay khu di tích này bị xâm phạm nghiêm trọng. Một vài hộ dân xung quanh chiếm dụng một phần, còn một phần được sử dụng làm văn phòng giao dịch và địa điểm sản xuất của Hợp tác xã dệt may Hữu Nghị, nay là HTX công nghiệp cổ phần Hoa Sen. Một nơi tôn nghiêm, nhưng lại bị sử dụng sai mục đích, đã gây bức xúc trong nhân dân. Bà con trong phường đã nhiều lần gửi đơn, thư đề nghị chính quyền các cấp xử lý dứt điểm.

Trước những kiến nghị của nhân dân, tháng 3-2008, UBND quận Tây Hồ đã ra quyết định thành lập đoàn thanh tra liên ngành để thanh tra về nguồn gốc, diễn biến và quá trình quản lý, sử dụng đất tại số 3, ngõ 124, phố Thụy Khuê, phường Thụy Khuê do một số hộ dân và HTX Công nghiệp cổ phần Hoa Sen quản lý và sử dụng. Ngày 5-6-2008, Thanh tra quận Tây Hồ có Kết luận số 254 KL/TTr, nội dung nêu rõ: “Yêu cầu trả lại vị trí cho đền Cố Lê Tiết Nghĩa, phường Thụy Khuê”. Ngày 9-6-2008, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ có Văn bản số 586-UBND-TTr về việc giao nhiệm vụ thực hiện kiến nghị sau thanh tra (giải quyết thu hồi phục dựng đền Cố Lê). Ngày 12-9-2008, ông Thái Văn Hạ, Phó chủ tịch UBND quận Tây Hồ ký Văn bản số 160 UB-VH&TT báo cáo UBND thành phố Hà Nội về việc đề xuất phương án bảo tồn di tích đền Cố Lê. Ngày 19-9-2008, bà Ngô Thị Thanh Hằng, Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội ký Công văn số 492 VP/VX, với nội dung: "Xem xét, giải quyết đề nghị của lãnh đạo UBND quận Tây Hồ", gửi Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư và UBND quận Tây Hồ. Đến ngày 26-3-2009, Quận ủy Tây Hồ có Thông báo số 273 TB/QUTH gửi Đảng ủy phường Thụy Khuê, nhấn mạnh yêu cầu phải tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án đền Cố Lê, đền Voi Phục.

Đến ngày 22-11-2011, HTX công nghiệp cổ phần Hoa Sen vẫn chưa bàn giao mặt bằng cho đền Cố Lê

Ngày 3-8-2009, Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Hồng Khanh ký Quyết định số 3921/QĐ-UBND, với nội dung: “Thu hồi 267m2 đất tại số 3, ngõ 124 Thụy Khuê, phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ do Hợp tác xã công nghiệp cổ phần Hoa Sen đang quản lý. Lý do thu hồi: Đất có nguồn gốc là đất đền Cố Lê gây thắc mắc, khiếu nại của nhân dân khu vực, sử dụng kém hiệu quả, đến nay đã hết hạn hợp đồng thuê đất... Giao UBND quận Tây Hồ quản lý diện tích đất thu hồi để lập nghiên cứu dự án tu bổ, tôn tạo di tích đền Cố Lê theo quy định của Luật Đất đai và Luật Di sản văn hóa”.

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, ngày 9-10-2009, UBND quận Tây Hồ đã ban hành Quyết định số 939/QĐ-UBND (Phó chủ tịch UBND quận Thái Văn Hạ ký)  “về việc phê duyệt phương án hoàn trả giá trị còn lại của tài sản đối với HTX công nghiệp cổ phần Hoa Sen khi Nhà nước thu hồi 267m2 đất tại số 3, ngõ 124 Thụy Khuê, phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ”. Sau đó, quận còn ra quyết định thành lập Hội đồng Giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Hội đồng có nhiệm vụ giúp UBND quận tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định hiện hành, để triển khai thực hiện dự án tu bổ tôn tạo di tích đền Cố Lê.

Công việc giải tỏa những tưởng suôn sẻ, nào ngờ khi phía Hợp tác xã công nghiệp cổ phần Hoa Sen có đơn khiếu nại gửi chính quyền, thì mọi việc lại ngừng lại. Ngày 21-7-2010, Phó chủ tịch UBND thành phố Vũ Hồng Khanh lại có công văn gửi các cơ quan chức năng của thành phố và UBND quận Tây Hồ, Hợp tác xã công nghiệp cổ phần Hoa Sen yêu cầu thực hiện nghiêm Quyết định số 3921/QĐ-UBND ngày 3-8-2009 của UBND thành phố.

Ngày 22-11-2011, trao đổi với chúng tôi, ông Thái Văn Hạ, Phó chủ tịch UBND quận Tây Hồ cho biết: “Hiện nay trên địa bàn quận Tây Hồ có 61 di tích được phê duyệt tôn tạo, tu sửa. Chúng tôi đã và đang tiến hành tu sửa 13 di tích, trong đó có đền Cố Lê. Về vấn đề HTX công nghiệp cổ phần Hoa Sen chậm trễ trong việc bàn giao mặt bằng, quận đã làm hết khả năng theo chỉ đạo của UBND thành phố. Quan điểm của lãnh đạo quận là đất di tích phải trả lại cho di tích, chúng tôi sẽ dần khắc phục, giải quyết dần dần để trả lại cảnh quan cho đền Cố Lê”.

Ông Nguyễn Đình Thịnh, Bí thư Chi bộ khu dân cư số 3, phường Thụy Khuê (quận Tây Hồ) cho biết: “Mặc dù hợp đồng đã hết hiệu lực từ ngày 1-1-2006, thế mà HTX công nghiệp cổ phần Hoa Sen vẫn không đồng tình với cách xử lý trên của chính quyền địa phương. Đã thế, ông Chủ nhiệm HTX còn yêu cầu địa phương phải cấp đất để doanh nghiệp làm trụ sở và nơi sản xuất, rồi mới bàn giao lại đất mà doanh nghiệp đã chiếm dụng của khu di tích gần bốn năm nay(?). Việc làm này khiến cho dư luận xã hội ở phường Thụy Khuê bức xúc. Đặc biệt, càng bức xúc hơn khi chúng tôi được biết, mới đây UBND thành phố đã có Công văn số 5635/UBND-TNMT giao cho Sở Quy hoạch kiến trúc chủ trì cùng UBND quận Tây Hồ kiểm tra quỹ đất trên quận Tây Hồ để đề xuất bố trí cho HTX công nghiệp cổ phần Hoa Sen nghiên cứu, lập dự án đầu tư (ưu tiên đề xuất các diện tích đất công xen kẹt trong khu dân cư) và báo cáo UBND thành phố xem xét”. Không hiểu ông Chủ nhiệm HTX dựa vào mối quan hệ nào mà lại được ưu ái như thế? Việc chiếm dụng đất của di tích phải xử lý ngay, cần thiết thì chính quyền các cấp phải cưỡng chế, có như vậy kỷ cương, phép nước mới được duy trì”.

Những bức xúc của người dân phường Thụy Khuê, chúng tôi xin chuyển đến các cơ quan chức năng. Còn về phần mình, chúng tôi đồng tình với ý kiến của ông Vũ Hoài Phương, Trưởng phòng Văn hóa quận Tây Hồ: Mặc dù di tích đang trong quá trình hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị các cơ quan chức năng công nhận là di tích lịch sử văn hóa, nhưng không thể vì thế mà đối xử một cách tùy tiện. Càng không thể dùng di tích làm nơi sản xuất, kinh doanh. Di tích phải trả lại di tích. Đề nghị các cơ quan chức năng của thành phố sớm vào cuộc giúp địa phương sớm giải tỏa, thu hồi đất trả lại cho di tích đền Cố Lê.

Nhóm phóng viên Phòng Bạn đọc – CTV