Đắk Lắk tạo đà từ chế biến sâu và logistics

Tiềm năng, lợi thế và thách thức đan xen

Sau sáp nhập, với vị trí trung tâm vùng Tây Nguyên, nằm trên các hành lang kinh tế Bắc-Nam và Đông-Tây, Đắk Lắk có nhiều tiềm năng, lợi thế nổi trội để phát triển nhanh và bền vững, đặc biệt là lợi thế về nông nghiệp, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo và logistics. Trên địa bàn tỉnh hiện có 33 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 11.000ha. Các cụm công nghiệp đã góp phần tạo mặt bằng sản xuất, thu hút đầu tư, giải quyết việc làm và thúc đẩy phát triển công nghiệp ở địa phương.

Sau sáp nhập, Đắk Lắk có nhiều lợi thế để phát triển nhanh và bền vững.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, hạ tầng một số khu công nghiệp của Đắk Lắk vẫn chưa đồng bộ; suất đầu tư hạ tầng còn thấp so với yêu cầu phát triển khu công nghiệp hiện đại; tỷ lệ đóng góp ngân sách trên một đơn vị diện tích đất công nghiệp chưa tương xứng; một số khu công nghiệp mới dừng ở khâu quy hoạch, kêu gọi đầu tư. Một số cụm công nghiệp do cấp xã quản lý còn thiếu nguồn lực đầu tư, thiếu mô hình quản lý chuyên nghiệp; một số dự án thứ cấp chậm triển khai, ngừng hoạt động hoặc sử dụng đất chưa hiệu quả.

Tuy có lợi thế rất lớn về nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, dược liệu, khoáng sản, năng lượng tái tạo và tài nguyên biển, nhưng tỷ lệ chế biến sâu nhiều ngành hàng của Đắk Lắk còn thấp; phần lớn nông sản vẫn xuất khẩu dưới dạng thô hoặc sơ chế, giá trị gia tăng chưa cao. Bên cạnh đó, logistics của tỉnh hiện nay cũng có nhiều điểm nghẽn do hạ tầng kết nối chưa đồng bộ; thiếu trung tâm logistics có quy mô và chức năng phù hợp; thiếu kho lạnh, kho ngoại quan, trung tâm phân phối; chi phí vận chuyển còn cao; liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp xuất, nhập khẩu và doanh nghiệp logistics chưa chặt chẽ; dữ liệu thị trường, hàng hóa, vận tải chưa được chia sẻ hiệu quả.

Sau sáp nhập, Đắk Lắk có nhiều lợi thế để phát triển nhanh và bền vững.

Tính đến tháng 6-2026, Đắk Lắk có 27 cơ sở đóng gói sầu riêng được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ghi nhận, nhưng chỉ có 3 cơ sở đặt trong khu công nghiệp, 9 cơ sở nằm dọc Quốc lộ 26; số còn lại rải rác ở các xã. Sự thiếu tập trung này khiến việc hình thành các nhà máy chế biến sâu đông lạnh quy mô lớn gặp nhiều rào cản.

Thực trạng chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp xuất khẩu và người dân trên địa bàn vẫn mang nặng tính “thuận mua vừa bán”, thiếu công khai, minh bạch dẫn đến hợp đồng dễ bị phá vỡ. Việc ứng dụng khoa học-công nghệ hạn chế cùng sự manh mún trong phân bổ hạ tầng đóng gói dẫn đến hệ quả là nhiều lô hàng bị phía Trung Quốc trả về do nhiễm Cadimi và Vàng O.

Đổi mới tư duy, lựa chọn nhà đầu tư chiến lược

Nghị quyết số 306/NQ-CP của Chính phủ về “Điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050” đã mở ra một chương mới cho sự phát triển của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, thúc đẩy việc khai thác hiệu quả không gian phát triển mới sau sáp nhập. Trong bối cảnh đó, Đắk Lắk đang tích cực chuyển dịch từ “tăng trưởng sản lượng thuần” sang “tăng trưởng giá trị gia tăng”, hình thành các vùng sản xuất trọng điểm, vùng nông nghiệp công nghệ cao gắn chặt với nhà máy chế biến sâu. Từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe (như quy định của Liên minh châu Âu (EU) về chống phá rừng (EUDR), tiêu chuẩn xanh), đưa nông-lâm-thủy sản gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

Sau sáp nhập, Đắk Lắk có nhiều lợi thế để phát triển nhanh và bền vững.

Từ mục tiêu “thu hút đầu tư’’ và mô hình “cho thuê đất công nghiệp”, Đắk Lắk đang nỗ lực chuyển sang “lựa chọn nhà đầu tư chiến lược” và “cung cấp nền tảng sản xuất xanh”. Phấn đấu xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao. Để hiện thực hóa mục tiêu quy hoạch cảng cạn miền Trung-Tây Nguyên đạt công suất 0,24-0,37 triệu TEU/năm đến năm 2025 và tiến tới 0,66-0,95 triệu TEU/năm vào năm 2030, tỉnh đang tập trung quy hoạch hạ tầng gắn liền với dòng hàng thực tế, tối ưu hóa chi phí vận tải và thời gian quay vòng chuỗi cung ứng. 

Nông sản Đắk Lắk vươn tới các thị trường khó tính.

Đồng chí Đào Mỹ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định mô hình phát triển “3 vùng-3 hành lang-2 trung tâm-3 cực tăng trưởng”, đồng thời tập trung vào 3 đột phá chiến lược gồm: Phát triển hạ tầng hiện đại; khoa học-công nghệ và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải cách thể chế. Hiện nay, tỉnh đang nghiên cứu rà soát, tích hợp quy hoạch các khu, cụm công nghiệp gắn với các tuyến cao tốc, quốc lộ trọng điểm, trung tâm logistics, điểm thông quan nội địa (ICD) và hệ thống kho vận. Qua đó, tạo sự liên thông giữa vùng nguyên liệu, khu chế biến và hệ thống vận tải liên vùng, giảm chi phí trung chuyển và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Đắk Lắk đã ban hành các cơ chế ưu đãi nhằm thu hút doanh nghiệp, tập đoàn lớn đầu tư trung tâm logistics cấp vùng, kho lạnh, kho ngoại quan, ICD, trung tâm phân phối, logistics thông minh. Tỉnh khuyến khích mô hình hợp tác công-tư (PPP), ưu đãi tiền thuê đất, thuế; cải cách thủ tục đầu tư; đơn giản hóa quy trình kiểm tra, thông quan hàng hóa; triển khai áp dụng cơ chế “luồng xanh” đối với nhiều công trình, dự án...