Xe công đắt tiền. Ảnh: Internet

Trong quý 1-2008, Hà Nội đã có một động thái tích cực về tiết kiệm. Hầu hết các cơ quan đơn vị thuộc thành phố đã xây dựng kế hoạch công tác thực hành tiết kiệm chống lãng phí. Qua rà soát và bố trí lại nhân lực đã giảm được 94 biên chế, với số kinh phí tiết kiệm được gần 2 tỷ đồng. Sở Tài chính đã thẩm định dự toán kinh phí chi nghiệp vụ, giảm chi ngân sách 160 triệu đồng. Về quản lý đầu tư xây dựng, các đơn vị giảm chi ngân sách thành phố là 2,1 tỷ đồng trong việc phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành. Thu hồi 353m2 đất công.

Trong bảy biện pháp kiềm chế lạm phát Chính phủ nêu ra, có hai biện pháp liên quan đến tiết kiệm, là tiết kiệm tiêu dùng và tiết kiệm từ ngân sách. Đây là một vấn đề đã cũ, nhưng lúc này lại đang rất nóng hổi, rất mới.

Trong tiêu dùng, dân ta có câu: liệu cơm gắp mắm. Với dân nghèo, hiện đang chịu đựng sức ép tăng giá, gặp nhiều khó khăn cho bữa ăn hằng ngày. Song chúng ta cũng thấy một bộ phận dân đã quen với thú “xài sang” phung phí. Chỉ cần mỗi gia đình tắt bớt một thiết bị dùng điện không cần thiết, sẽ giảm bớt áp lực thiếu điện; chỉ cần mỗi người ít dùng đồ ngoại, một vài thứ, nước ta sẽ giảm nhập siêu; chỉ cần mỗi người giảm bớt ăn uống tiệc tùng, giảm cỗ trong việc cưới, việc tang một cách hợp lý, giá lương thực, thực phẩm sẽ không bị đẩy lên cao vút như hiện nay. Những việc đó tưởng nhỏ, nhưng mỗi người đều làm sẽ rất lớn và rất hiệu quả.

Cắt giảm chi tiêu công là một việc làm rất nhạy cảm, nhưng lại là việc cốt tử. 45% tổng đầu tư xã hội là từ ngân sách Nhà nước và đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước. Thử nhìn bức tranh Kiểm toán Nhà nước (KTNN) qua hai năm 2006, 2007. Năm 2006 KTNN đã tiến hành 104 cuộc tại 32 tỉnh, thành phố, 10 bộ ngành, 16 dự án, 22 tổng công ty đã phát hiện nhiều sai sót trong việc sử dụng ngân sách, đặc biệt là lĩnh vực quản lý hành chính, trong đó có những tỉnh chi vượt gấp đôi so với dự toán Trung ương như: Cà Mau vượt 136%, Lào Cai vượt 135%, Ninh Bình vượt 125%. Có 50% số tỉnh, thành phố, với 42 văn bản ban hành chỉ đạo hướng dẫn cách chi tiêu ngân sách sai với quy định của Nhà nước.

Năm 2007, Thanh tra Chính phủ (TTCP) tiến hành 23 cuộc thanh tra, đã phát hiện sai phạm thất thoát trong lĩnh vực chi tiêu tài chính hơn 359 tỷ đồng và 1,2 triệu USD; Kiểm toán nhà nước phát hiện, chương trình xây dựng cụm xã 8 tỉnh đã phân bổ sai đối tượng hơn 1,3 tỷ đồng, phân bổ vượt mức đầu tư 3,5 tỷ đồng vốn, và vốn được phân bổ nhưng không có nhiệm vụ chi 2 tỷ đồng. Bên cạnh đó còn xăng xe, tiền đi công tác nước ngoài, tiền tiếp khách, hội họp. Riêng việc hội họp, mỗi giờ cả nước có 400 cuộc họp, 50% trong số đó không cần thiết. Mỗi ngày đất nước ta mất 750 triệu đồng vì những cuộc họp vô bổ, nếu tính cả năm số tiền đó quả không nhỏ.

Cắt giảm nguồn đầu tư này sẽ tác động tiết kiệm đến nhiều hoạt động khác như cải cách hành chính, bằng những việc cụ thể như giảm biên chế, nâng cao trách nhiệm trong hoạt động hành chính công, ngừng xây dựng những công sở chưa thật cần thiết, sử dụng xe công đúng tiêu chuẩn, chủng loại. Ngoài việc tiết kiệm 10% chi tiêu thường xuyên cần phải xem xét những cơ quan có số lượng chi lớn cắt giảm mạnh hơn. Để tiết kiệm chi tiêu công, thủ trưởng cơ quan giữ một vai trò quyết định. Bởi mỗi quyết định thiếu ý thức tiết kiệm là có thể gây lãng phí hàng trăm tỷ, có khi hàng nghìn tỷ đồng. Mặt khác, thực hành tiết kiệm chi tiêu công phải bằng sự chấp hành kỷ luật nghiêm túc. Siết chặt kỷ luật chi tiêu từ trên xuống dưới, ai không thực hiện phải bị kỷ luật nghiêm minh.

Chủ trương đúng, nhưng biện pháp phải kiên quyết, dứt khoát, có sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Chính phủ và sự chấp hành nghiêm minh của các cấp, sự đồng thuận và tích cực thực hiện của nhân dân, chắc chắn tiết kiệm sẽ đóng vai trò tích cực để ngăn chặn lạm phát hiện nay.

TRẦN CÔNG HUYỀN

(Từ Liêm, Hà Nội)