Hình thành văn hóa giao thông hiện đại

Hiện nay, nhiều người dân sinh sống và làm việc tại TP Hà Nội ưu tiên lựa chọn sử dụng đường sắt đô thị làm phương tiện đi lại. Năm 2025, sản lượng vận chuyển hành khách của Công ty TNHH Một thành viên Đường sắt Hà Nội (Hà Nội Metro) trên hai tuyến Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-ga Hà Nội đạt hơn 20 triệu lượt, vượt hơn 7% so với kế hoạch, tương đương khoảng 57.000 lượt khách mỗi ngày. Đây không chỉ là sự thay đổi về thói quen cá nhân mà còn phản ánh xu hướng sống mới hướng tới sự tiện lợi, văn minh và thân thiện với môi trường.   

Chủ động thay đổi hình thức di chuyển từ xe máy sang tàu điện, Phan Phương Linh (20 tuổi), sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, trước đây, mỗi buổi sáng di chuyển từ nhà đến trường là một thử thách vì phải vật lộn giữa dòng xe đông đúc trên đường. “Di chuyển từ nhà em ở phường Phú Diễn (Hà Nội) đến trường có thể mất đến 30 phút vào giờ cao điểm, nhưng sử dụng tàu điện tuyến Nhổn-ga Hà Nội thì thời gian di chuyển chỉ mất khoảng 10-15 phút”, Phan Phương Linh chia sẻ.

 Hà Nội Metro triển khai hệ thống soát vé định danh điện tử. Ảnh: XUÂN HƯỞNG

Bên cạnh di chuyển thuận lợi, việc sử dụng tàu điện với giá vé ổn định, không phát sinh các khoản như tiền xăng xe, gửi xe hay bảo dưỡng phương tiện đã giúp nhiều người dân tiết kiệm chi phí đi lại.

Có thể nói, việc nhiều người dân tin tưởng, lựa chọn tàu điện đã góp phần thay đổi diện mạo đô thị theo hướng xanh, hiện đại, bền vững trong tương lai. Tuy nhiên, để tàu điện là lựa chọn lâu dài với người dân, cơ quan quản lý cần tiếp tục có sự đầu tư cơ sở hạ tầng, mở rộng hệ thống giao thông kết nối với các ga hành khách, đặc biệt cần ứng dụng công nghệ vào quy trình vận hành để tạo thuận tiện cho người sử dụng.

Nâng cao trải nghiệm khách hàng

Trước yêu cầu tăng cường chuyển đổi số trong quá trình quản lý, vận hành để nâng cao chất lượng trải nghiệm cho hành khách, Hà Nội Metro đã đổi mới hình thức mua vé, góp phần nâng cao trải nghiệm của người dân. 

Hiện nay, hành khách có thể mua vé tàu điện thông qua ứng dụng “Hanoi Metro” trên điện thoại thông minh hoặc các nền tảng liên kết. Thông qua ứng dụng, người dùng có thể đăng ký tài khoản, lựa chọn loại vé (vé lượt, vé ngày, vé tháng), thanh toán trực tuyến bằng nhiều hình thức như ví điện tử, thẻ ngân hàng, mã QR... Sau khi mua vé, hành khách chỉ cần quét mã tại cổng soát vé tự động để lên tàu, không cần xếp hàng như trước đây.

Bên cạnh đó, hệ thống còn hỗ trợ đăng ký vé tháng điện tử dành cho học sinh, sinh viên và người lao động thường xuyên di chuyển. Người dùng chỉ cần cung cấp thông tin cá nhân hoặc sử dụng căn cước công dân để thực hiện các bước đăng ký ngay trên ứng dụng. Vé tháng được tích hợp dưới dạng mã QR hoặc thẻ điện tử, giúp việc sử dụng trở nên thuận tiện, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí. Ngoài ra, hành khách vẫn có thể lựa chọn mua vé trực tiếp tại máy bán vé tự động hoặc quầy giao dịch tại nhà ga, đáp ứng đa dạng nhu cầu.

Đánh giá cao sự tiện lợi của hệ thống, chị Lê Phương Hà (24 tuổi), nhân viên văn phòng tại phường Cầu Giấy (Hà Nội), cho biết: "Việc ứng dụng công nghệ trong mua vé đã giúp hành khách tiết kiệm đáng kể thời gian. Trước đây, tôi thường ngại đi phương tiện công cộng vì phải xếp hàng mua vé khá mất thời gian. Nhưng từ khi có thể mua vé qua ứng dụng trên điện thoại, mọi thứ trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn rất nhiều. Chỉ cần vài thao tác là có thể mua vé, thanh toán và quét mã QR để lên tàu, không còn cảnh chen chúc hay chờ đợi như trước”.

Mới đây, ngành đường sắt đô thị Hà Nội đã triển khai đồng loạt hệ thống soát vé mới sử dụng công nghệ định danh điện tử và nhận diện sinh trắc học trên toàn hệ thống. Đến nay, sau 8 tháng triển khai thí điểm, Hà Nội Metro ghi nhận hơn 5,7 triệu lượt hành khách sử dụng hệ thống cổng soát vé mới. Nhờ công nghệ mới, doanh thu ngành đường sắt đô thị Thủ đô tăng 48% và sản lượng hành khách tăng 15% so với cùng kỳ năm 2025. Theo Tổng giám đốc Hà Nội Metro Lê Bằng An, việc vận hành hệ thống soát vé mới mang lại cho hành khách đi tàu trải nghiệm thực tế về giao thông đô thị thông minh. Theo đó, hành khách dễ dàng đi tàu bằng căn cước công dân gắn chip, thẻ tín dụng VISA, vé bằng mã QR với tất cả các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Có thể nói, hệ thống soát vé tự động mới không chỉ đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi hai tuyến đường sắt đô thị của Thủ đô được đồng bộ trên cùng một nền tảng công nghệ mà còn góp phần nâng cao trải nghiệm hành khách, tối ưu hiệu quả quản lý, vận hành và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông đô thị. Đây chính là nền tảng vững chắc để tiến tới triển khai hệ thống vé điện tử liên thông trên toàn mạng lưới vận tải hành khách công cộng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, bền vững.