QĐND - Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, trên địa bàn tỉnh Kiên Giang còn khoảng 13 nghìn phương tiện hoạt động đường thủy chưa đăng ký, đăng kiểm. Đây là một bài toán khó cho các cơ quan trong việc quản lý an toàn giao thông đường thủy. 

Phòng Cảnh sát Giao thông đường thủy tỉnh Kiên Giang cho biết, từ tháng 10-2011 đến nay, toàn tỉnh xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông đường thủy, trong đó có 2 vụ gây chết người. Vụ thứ nhất vào lúc 19 giờ ngày 4-10, tại tuyến sông Dãy Ốc Lớn, thuộc phường Vĩnh Hiệp, thành phố |Rạch Giá giữa hai phương tiện loại nhỏ (gia dụng) đi ngược chiều va chạm làm anh Danh Dư chết tại chỗ. Vụ thứ hai vào lúc 18 giờ 30 phút ngày 30-10, tại đoạn kênh Chống Mỹ, ấp 5 Biển, xã Nam Thái, huyện An Biên, giữa 2 hai chiếc thuyền làm anh Tô Văn Út ngã xuống nước và chết trên đường đi cấp cứu.

Trao đổi với chúng tôi về nguyên nhân của các vụ tai nạn, Thượng tá Võ Việt Hùng, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Giao thông đường thủy tỉnh Kiên Giang cho biết: "Hai vụ tai nạn giao thông đường thủy trên đều có chung nguyên nhân: Đó là các phương tiện không được đăng ký, đăng kiểm. 4 người điều khiển phương tiện đều không có chứng chỉ, bằng lái. Trên địa bàn hiện nay có rất nhiều phương tiện vi phạm nghiêm trọng an toàn giao thông, các lỗi vi phạm như: Phương tiện đi đêm không đèn báo hiệu, đi không đúng phần luồng quy định, không đăng ký, đăng kiểm, người điều khiển không bằng lái, chứng chỉ, không thuộc Luật Giao thông đường thủy… Qua đợt cao điểm tổng kiểm tra đăng ký, đăng kiểm từ đầu tháng 5 đến nay, chúng tôi kiểm tra hơn 4.300 phương tiện thì có gần 2000 trường hợp phải lập biên bản xử lý và giáo dục, nhắc nhở".

Bến tàu huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang không giấy phép vẫn hoạt động.

 

Hệ thống vận tải hành khách và hàng hóa đường thủy giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế tỉnh Kiên Giang với chiều dài toàn tuyến khoảng 3000km (chưa kể đường thủy quanh và trên các đảo). Mỗi năm, trên tất cả các tuyến giao thông đường thủy vận chuyển khoảng 7,8 triệu lượt hành khách, khoảng 3,8 triệu tấn hàng hóa (chiếm 71% lượng hàng hóa lưu thông trên địa bàn). Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hầu hết phương tiện không đăng ký, đăng kiểm là những phương tiện bán kinh doanh, gia dụng. Nguy hiểm hơn, đa số phương tiện đều trong tình trạng mất an toàn do thông số kỹ thuật, chất lượng rất thấp (được đóng và sửa chữa theo phương pháp thủ công, thời gian sử dụng dài). Hơn thế nữa, các chủ phương tiện thường xuyên chở quá tải, người điều khiển phương tiện không có chứng nhận bằng lái hay giấy tờ hợp lệ... Bên cạnh đó, tình trạng bến bãi, phương tiện giao thông đường thủy không đăng kiểm có xu hướng gia tăng. Trong khi đây là phương tiện giao thông chủ yếu của bà con ở nhiều địa phương trong tỉnh, nếu xảy ra tai nạn thì thiệt hại về người và tài sản của phương tiện giao thông đường thủy luôn nghiêm trọng hơn phương tiện giao thông đường bộ.

Ông Đỗ Tiến Vinh - Giám đốc Chi cục Đăng kiểm Kiên Giang cho biết: Phần lớn vụ tai nạn giao thông đường thủy đều có nguyên nhân do phương tiện không đăng ký, đăng kiểm, người điều khiển phương tiện không có bằng cấp, chứng chỉ đầy đủ theo quy định. Từ 1-1-2010 đến nay, số phương tiện thủy nội địa đã được Chi cục kiểm tra, đánh giá chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường được đưa ra hoạt động thì không có trường hợp nào xảy ra tai nạn, nhất là tai nạn do lỗi kỹ thuật gây ra.

Biết là vậy, nhưng việc thực hiện đăng ký, đăng kiểm để quản lý về số lượng và chất lượng phương tiện trên thực tế cũng gặp rất nhiều khó khăn vì địa bàn rộng, phức tạp (có cả đường sông, đường biển,  biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa…). Nhiều chủng loại phương tiện, phát triển tự phát, dư thừa năng lực vận tải, kinh doanh hiệu quả thấp, đầu tư không cao, thiếu hồ sơ thiết kế kỹ thuật ban đầu. Số phương tiện hoạt động ở các tuyến sông, kênh hẹp, tuyến phụ nên ít bị kiểm tra xử lý. Công tác tuần tra kiểm soát không hết địa bàn, xử phạt nhẹ, thiếu biện pháp, chế tài. Đặc biệt là công tác quản lý nhà nước của các cơ quan có trách nhiệm, nhất là tại địa phương, cơ sở chưa được quan tâm và ý thức chấp hành quy định đăng ký, đăng kiểm của chủ phương tiện còn quá thấp…

Cũng theo ông Đỗ Tiến Vinh, vừa qua, Chi cục Đăng kiểm đã phối hợp với chính quyền và các cơ quan chức năng sắp xếp lịch và đến tận các xã, cụm xã có nhiều phương tiện chưa đăng ký, đăng kiểm như: Giồng Riềng, Gò Quao, Vĩnh Thuận, U Minh Thượng, An Biên… để tiến hành hướng dẫn và thực hiện đăng ký, đăng kiểm tại chỗ cho các phương tiện giao thông đường thủy. Đồng thời, đề nghị lực lượng chức năng ở các địa phương tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm minh nếu chủ phương tiện vi phạm an toàn giao thông đường thủy, trong đó tập trung xử lý nghiêm các lỗi chở quá tải, quá số người, phương tiện không đăng ký, đăng kiểm, người điều khiển không có bằng cấp, chứng chỉ theo quy định.

Tuy nhiên, thực hiện thường xuyên biện pháp này cũng gặp nhiều khó khăn do lực lượng chức năng còn mỏng và không có bến bãi để giữ, bảo quản các phương tiện vi phạm. Để hoạt động đăng ký, đăng kiểm đạt kết quả tốt, trước tiên các cấp tỉnh Kiên Giang cần phải làm tốt công tác giáo dục tuyên truyền cho người dân ý thức rằng, việc đăng ký, đăng kiểm phương tiện thủy, trước hết là nhằm bảo đảm quyền lợi cho người sử dụng. Đồng thời, chính quyền và các ngành chức năng cần phối hợp chặt chẽ để điều tra, cập nhật số lượng phương tiện giao thông thủy, kiên quyết xử lý và ngăn chặn, không cho lưu thông các phương tiện giao thông thủy chưa đăng ký, đăng kiểm. 

Bài và ảnh: VIỆT HÀ