Tình trạng một số doanh nghiệp (DN) trong Khu công nghiệp (KCN) Hoàng Mai xâm phạm hành lang an toàn đường dây cao áp 110Kv, xây dựng công trình sai phép, bất chấp các quy định an toàn, phòng, chống cháy nổ… đang đe dọa trực tiếp đến Trạm biến áp Mai Động-một trong những trạm biến áp quan trọng của Thủ đô Hà Nội. Nếu sai phạm trên không được ngăn chặn, khắc phục… thì những sự cố chập, cháy đường dây cao thế gây mất điện trên diện rộng như đêm 1-6-2010 tại Hà Nội có nguy cơ tái diễn.

Ngang nhiên vi phạm

KCN Hoàng Mai trước đây là Cụm tiểu thủ công nghiệp quận Hai Bà Trưng (thuộc địa bàn phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai) nằm sát Trạm biến áp Mai Động. Một tuyến đường dây điện cao áp 110Kv của Trạm biến áp Mai Động đi qua KCN này. Tuy nhiên, theo ông Trần Đức Vũ-Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Hà Nội: Trong quá trình thực hiện dự án, một số DN được giao đất trong KCN đã lấn chiếm đất nằm dưới đường điện, tự ý xây dựng hàng rào, khi Sở KH&ĐT kiểm tra tiến độ dự án đã phát hiện ra…”. Tương tự, từ đầu năm 2009, khi phối hợp với Tổ Quản lý trật tự xây dựng phường Hoàng Văn Thụ kiểm tra thực trạng tình hình xây dựng các công trình thuộc dự án, Công an quận Hoàng Mai cũng xác định một số DN vi phạm, xây dựng công trình trong hành lang lưới điện cao thế… và đã thông báo đến các chủ DN yêu cầu dừng ngay để thực hiện các biện pháp khắc phục.

Nghiêm trọng hơn là tòa nhà cao 8 tầng của Hợp tác xã công nghiệp Thanh Tùng (HTX CN Thanh Tùng) tại lô 02-8A còn xây lấn khoảng 1,2m2 hành lang an toàn lưới điện 110Kv. Theo hồ sơ thiết kế của HTX CN Thanh Tùng đã được phê duyệt thì DN này chỉ được xây dựng nhà xưởng sản xuất giấy vở học sinh, văn phòng làm việc cao 2 tầng, với diện tích công trình là 957m2. Mặt khác, theo quy định của KCN và yêu cầu của công tác bảo vệ, tất cả các công trình, nhà xưởng phải cách tường rào 3 mét; các tòa nhà cách nhau 6 mét để tạo hành lang an toàn phòng, chống cháy nổ (PCCN). Thế nhưng, tòa nhà của HTX CN Thanh Tùng lại xây hết đất và cao tới 8 tầng… Xác nhận những sai phạm trên, ông Hà Minh Tuấn-Giám đốc Ban quản lý KCN Hoàng Mai cho biết: Đơn vị đã nhiều lần đi kiểm tra, phát hiện HTX CN Thanh Tùng xây dựng công trình sai phép và lập biên bản xử lý nhưng DN này vẫn cố tình vi phạm. Ban quản lý KCN đã có văn bản gửi các cơ quan chức năng và báo cáo UBND quận Hoàng Mai.

Tòa nhà đồ sộ của HTX CN Thanh Tùng xây dựng sai phép nằm sát với đường dây cao áp 110Kv.

Càng phạt càng… nhờn

Sự việc này cũng đã được người dân phản ánh đến các cơ quan chức năng và Ban quản lý KCN Hoàng Mai đề nghị có biện pháp xử lý. Tuy nhiên, không hiểu vì sao sau mỗi lần cơ quan chức năng đi kiểm tra, phát hiện, lập biên bản vi phạm thì tòa nhà của HTX CN Thanh Tùng lại được xây cao hơn (?) Đơn cử, tại biên bản xử phạt vi phạm hành chính ngày 2-6-2008, của Ban quản lý dự án KCN Hoàng Mai ghi: “HTX CN Thanh Tùng xây dựng sai so với hồ sơ thiết kế kỹ thuật... Tạm thời yêu cầu đình chỉ xây dựng…”; Biên bản ngày 7-11-2009 ghi: “HTX CN Thanh Tùng đã đổ cột tầng 5 sai với hồ sơ thiết kế kỹ thuật thi công. Yêu cầu công ty-HTX CN Thanh Tùng dừng thi công phần sai so với hồ sơ thiết kế…”; còn biên bản ngày 11-1-2010, ghi: “HTX CN Thanh Tùng đã đổ cột tầng 7 sai so với hồ sơ...”. Các biên bản đều kết luận là sai và yêu cầu đình chỉ xây dựng, nhưng HTX CN Thanh Tùng vẫn… phớt lờ.

Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Lê Phi Hùng, cán bộ Phòng PCCC-Công an thành phố Hà Nội cho biết: Tại Điều 14, Nghị định số 35/2003/NĐ-CP ngày 4-4-2003 của Thủ tướng Chính phủ quy định: Khi lập dự án và thiết kế xây dựng mới, cải tạo hoặc thay đổi tính chất sử dụng của công trình phải có các giải pháp thiết kế về phòng cháy và chữa cháy bảo đảm các nội dung như: Địa điểm xây dựng công trình bảo đảm khoảng cách an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với các công trình xung quanh; Bậc chịu lửa hay mức độ chịu lửa của công trình phù hợp với quy mô, tính chất hoạt động của công trình; có giải pháp đảm bảo ngăn cháy và chống cháy lan giữa các hạng mục của công trình và giữa công trình này với công trình khác… Tại phụ lục 3 ban hành kèm theo nghị định này cũng ghi rõ: Công trình thuộc diện phải thiết kế và thẩm duyệt về PCCC trong đó có nhà ở tập thể, nhà chung cư cao từ 5 tầng trở lên hoặc có khối tích từ 5.000m3 trở lên; nhà ở khác cao từ 7 tầng trở lên… Quy định là thế nhưng dường như nó chưa có hiệu lực ở KCN Hoàng Mai?

Cần có giải pháp đồng bộ, kiên quyết

Chúng tôi cho rằng một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do chưa có những biện pháp kiên quyết, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương. Khi đề cập đến vai trò của chính quyền cơ sở, ông Nguyễn Thiết Cương-Chủ tịch UBND phường Hoàng Văn Thụ cho hay: “Chúng tôi cũng nắm được thông tin về việc một số DN trong KCN Hoàng Mai vi phạm trật tự xây dựng, lấn chiếm diện tích đã được phê duyệt theo thiết kế. Tuy nhiên, phường chỉ quản lý về góc độ hành chính, còn việc xử lý vi phạm thì lại do các cơ quan chức năng khác…”.

Xung quanh vấn đề một số DN trong KCN Hoàng Mai vi phạm an toàn lưới điện, ông Hoàng Đăng Ninh-Phó giám đốc XN Quản lý lưới điện 110Kv cũng cho biết: Nghe thông tin về tòa nhà cao 7-8 tầng vi phạm hành lang an toàn lưới điện chúng tôi cũng giật mình. Về phía xí nghiệp chúng tôi sẽ cho cán bộ, nhân viên kiểm tra... Cảnh báo về nguyên nhân sự cố gây chập, cháy nổ về điện, Trung tá Lê Phi Hùng cho biết: Đã có không ít DN để xảy ra cháy nổ do nhà xưởng nằm sát đường điện cao thế, khi giông gió làm tốc mái nhà gây ra chập điện và dẫn đến cháy nổ. Thực tế thời gian qua sự phối hợp của các cơ quan chức năng khác với cơ quan PCCC còn hạn chế.

Rõ ràng, khi một tòa nhà 8 tầng đồ sộ ngay sát đường điện cao thế và Trạm biến áp Mai Động phát hỏa thì nguy cơ mất điện toàn thành phố một lần nữa là nhỡn tiền. Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện Thanh tra xây dựng quận Hoàng Mai bước đầu đã có kết luận thanh tra tổng thể về KCN Hoàng Mai. Theo đó, Đoàn thanh tra đã phát hiện một số DN vi phạm các quy định về trật tự xây dựng và đang xin ý kiến chỉ đạo của UBND quận. Dư luận mong chờ các biện pháp đồng bộ, kiên quyết từ UBND quận Hoàng Mai và các cơ quan chức năng để khắc phục triệt để tình trạng trên.

 Bài và ảnh: Thanh Quang – Phan Anh