Hải đội 2, Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh bắt giữ vụ vận chuyển 215kg pháo các loại.

Tết Nguyên đán Mậu Tý, nhiều địa phương để tái diễn tình trạng đốt pháo do buông lỏng chỉ đạo, kiểm tra thực hiện Chỉ thị 406/TTg. Thủ tướng Chính phủ đã nghiêm khắc phê bình. Chủ tịch UBND các địa phương đã tiếp thu, nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm. Tuy nhiên, gần đây, tại một số địa phương, nạn buôn bán, vận chuyển pháo lại diễn biến phức tạp, đòi hỏi phải ngăn chặn sớm và quyết liệt, mới có thể thực hiện được yêu cầu đón Tết bình yên, không nổ pháo...

Những "điểm nóng" pháo lậu

Gần đây, lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh liên tiếp bắt giữ nhiều vụ buôn bán, vận chuyển pháo các loại vào nội địa. Các đối tượng không dùng tàu lớn để vận chuyển như trước, mà thường dùng các bè gỗ có gắn động cơ để đưa pháo từ biên giới ra tập kết tại các tàu cao tốc; nếu bị phát hiện thì sẵn sàng phi tang hoặc "bỏ của chạy lấy người". Trên đường bộ, tình trạng mua bán, vận chuyển pháo lậu và chất cháy nổ cũng rất phức tạp. Các đối tượng tập kết "hàng" ở những khu rừng vắng, rồi chia nhỏ, vận chuyển vào nội địa...

Thượng tá Lê Thanh Bình, Trưởng Công an thành phố Móng Cái cho biết: Từ cuối năm 2007 đến nay, Công an thành phố đã bắt giữ hơn 4 tấn pháo lậu. Một số đối tượng còn cất giấu pháo ở các hốc con-ten-nơ, lắp thêm bình xăng phụ để chứa pháo hoặc giấu dưới hầm phương tiện thủy, vách ngăn xe ô tô… Các loại pháo hoa, pháo giấy cũng bị cấm, nhưng vẫn được sử dụng tại một số buổi lễ hội, lễ khởi công, khai trương... nên có "cầu", ắt có "cung"… Các đối tượng cầm đầu thường giấu mặt, điều hành bằng điện thoại di động. Đối tượng bị bắt giữ chủ yếu là người vận chuyển thuê. Theo các trinh sát, bên kia biên giới đối diện với thành phố Móng Cái có hàng chục điểm sản xuất, buôn bán pháo, với rất nhiều loại như: pháo trứng, pháo "rốc két", pháo cối; đặc biệt, loại pháo "rốc két" 32 quả, khi nổ loạt thì không thể dập được.

Theo Cục Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C13) Tổng cục Cảnh sát, chỉ trong 4 tháng gần đây, Công an các địa phương phối hợp với các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ 46 vụ, thu hơn 3.700 kg pháo và hơn 1 triệu quả pháo các loại, 194.000 que pháo, 86 cây pháo hoa, 520 cây pháo phụt và 1.200 quả pháo hoa; khởi tố 6 vụ với 14 bị can... Địa bàn trọng điểm xảy ra vi phạm là các tỉnh biên giới phía Bắc, các địa phương có cửa khẩu, ven biển, hải đảo, các tỉnh miền Trung và thành phố lớn... Không chỉ buôn bán, vận chuyển pháo lậu, đầu tháng 9 vừa qua, tại gia đình anh Nguyễn Văn Nghiêm, sinh năm 1956, ở thôn Bình Đà, xã Bình Minh (Thanh Oai, Hà Nội) xảy ra vụ nổ do sản xuất pháo trái phép; làm hai vợ chồng anh Nghiêm và con trai bị thương, sập tầng 2 ngôi nhà của gia đình và hư hỏng nặng hai nhà hàng xóm liền kề.

Đề cao trách nhiệm, kiên quyết ngăn chặn

Để xảy ra việc sản xuất, buôn bán pháo lậu, nhất là tình trạng đốt pháo nổ trong dịp Tết Nguyên đán Mậu Tý 2008, theo lãnh đạo Cục C13 (Tổng cục Cảnh sát) là do một số địa phương chủ quan, buông lỏng chỉ đạo, kiểm tra; không tiến hành thường xuyên các biện pháp phòng ngừa; chỉ đến sát Tết mới tổ chức thực hiện quyết liệt. Việc tuyên truyền trên một số phương tiện thông tin đại chúng và tại một số địa phương chưa đúng, chưa đầy đủ theo chủ trương của Nhà nước, đó là không chỉ cấm pháo nổ mà cấm tất cả các loại pháo.

Kiên quyết không để tái diễn các vi phạm về pháo như trong dịp Tết Nguyên đán Mậu Tý, cuối tháng 10-2008, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 1764/CĐ-TTg yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức thực hiện nghiêm Chỉ thị số 406/TTg và các công điện, văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về cấm sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, nhập khẩu và sử dụng trái phép các loại pháo. UBND các cấp, nhất là cấp xã, phường tăng cường phối hợp với các tổ chức, đoàn thể quần chúng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân; tổ chức ký cam kết thực hiện nghiêm Chỉ thị 406/CT-TTg; chỉ đạo các lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm. Địa phương nào buông lỏng chỉ đạo, không kiên quyết ngăn chặn, xử lý triệt để các vi phạm, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Công an đã có nhiều công điện chỉ đạo giám đốc Công an các địa phương tham mưu cho cấp ủy, chính quyền thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Chỉ thị 406/CT-TTg do UBND chủ trì; các lực lượng Công an, Quân đội, Quản lý thị trường, Hải quan làm nòng cốt tổ chức thực hiện. Công tác tuyên truyền chú trọng cổ động trên đường phố, thôn, xóm, nơi công cộng; vận động đến từng hộ gia đình, hộ kinh doanh, thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên ký cam kết thực hiện.

Hiện nay, các chế tài xử lý vi phạm Chỉ thị 406/CT-TTg nhìn chung còn nhẹ. Tuy nhiên, cơ quan pháp luật các địa phương đã và đang khẩn trương điều tra, chuyển hồ sơ đề nghị truy tố, xét xử các vụ nghiêm trọng để răn đe, giáo dục; phối hợp các báo, đài thông tin kịp thời để người dân biết, phòng ngừa vi phạm. Tổng cục Cảnh sát, Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng... đã và đang tổ chức các đoàn kiểm tra tại các địa phương, địa bàn trọng điểm, chỉ đạo đôn đốc, nhất là ngăn chặn không để pháo lậu "chui sâu" vào nội địa.

Bài và ảnh: TRỌNG QUÂN-PHAN ANH