QĐND - Vụ việc đã kéo dài 16 năm được coi là hiếm có trong lịch sử thực hiện chính sách đất đai và lịch sử tư pháp: UBND huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đã vượt quá thẩm quyền khi giao 178ha đất rừng cho ông Phạm Thanh Hà, nhưng sau đó lại “sửa sai” bằng cách ban hành thêm hai quyết định mới, mang tên hai người “anh em” không có thực của ông Hà. Vụ việc này đang được dư luận xã hội ở huyện Vân Đồn (Quảng Ninh) đặc biệt quan tâm.
Sửa sai lại càng… sai!
Ngày 20-8-1994, UBND huyện Vân Đồn ra quyết định không số, giao 178ha đất trồng rừng cho gia đình ông Phạm Thanh Hà ở tổ 2, xóm 6, phường Quang Hanh, Cẩm Phả, Quảng Ninh, thời hạn sử dụng 50 năm để kinh doanh sản xuất. Một tháng sau, phát hiện quyết định này vượt quá thẩm quyền về diện tích, UBND huyện đã “sửa sai” bằng cách, ban hành thêm hai quyết định giao rừng mới, mang tên 2 người được coi là “anh em” của ông Hà: Phạm Trung Hải và Phạm Thanh Hà, ở địa chỉ khác. Theo hai quyết định mới, thì phần đất 178ha đã giao bị cắt đi 78ha. Tuy nhiên, những quyết định này không được gửi đến ông Hà mà được giữ lại tại UBND huyện.
Mãi đến ngày 25-11-2004, UBND huyện Vân Đồn ra Quyết định 879/QĐ-UB về việc thu hồi một phần diện tích rừng và đất lâm nghiệp đã giao cho ông Phạm Thanh Hà để giao cho Công ty Sudico Sông Đà thuê để đầu tư xây dựng khu du lịch sinh thái Sông Đà - Ngọc Vừng, lúc này ông Hà mới biết về những quyết định nêu trên. Tại Quyết định 879/QĐ-UB, của UBND huyện Vân Đồn ghi rõ: Thu hồi 17ha đất thuộc khoảng 62, lô P2, nằm trong số 78ha nói trên, nhưng khi triển khai lại thu hồi 17ha thuộc bãi cát Trường Chinh nằm tại khoảng 60, lô P1.
Quá bức xúc, ông Hà đã làm đơn khiếu nại việc thu hồi đất, yêu cầu UBND huyện Vân Đồn phải thu hồi quyết định giao đất vượt quá thẩm quyền và tiến hành các thủ tục bồi thường, giải phóng mặt bằng khi thu hồi đất theo đúng pháp luật. Thế nhưng, không hiểu vướng mắc tại khâu nào mà vụ việc vẫn kéo dài, chưa được giải quyết thỏa đáng.
Ngày 21-12-2009, UBND huyện Vân Đồn ra Quyết định số 2205/QĐ-UBND giải quyết đơn khiếu nại của ông Hà, nội dung của quyết định này vẫn tiếp tục “lách luật” bằng cách lợi dụng chính văn bản ban hành trái pháp luật của mình để đá quả bóng trách nhiệm cho… công dân. UBND huyện đã viện dẫn, không có ông Phạm Thanh Hà ở Ngọc Vừng, Vân Đồn, Quảng Ninh nên đơn khiếu nại đòi hủy quyết định giao rừng ngày 20-9-1994 và quyết định số 879 là chưa có đủ cơ sở để kết luận và giải quyết. Việc yêu cầu bồi thường giải phóng mặt bằng cũng chưa được chấp nhận mặc dù ông Hà đã cung cấp các tài liệu cho thấy, từ năm 2001-2003, ông đã ký nhiều hợp đồng triển khai trồng rừng và làm thủ tục xin xây dựng công trình, và được cơ quan chức năng chứng nhận.
Một điểm “kỳ quặc” nữa là Quyết định số 2205/QĐ-UBND của UBND huyện Vân Đồn ban hành ngày 21-12-2009, nhưng 7 tháng sau (vào ngày 10-6-2010), theo dấu bưu điện, văn bản này mới được gửi tới cho ông Hà. Dư luận ở địa phương đặt câu hỏi: Một văn bản gửi trong huyện mà mất nhiều thời gian đến thế? Vì sao khi văn bản hết thời hiệu khiếu nại mới đến tay công dân, là sao? Hay có ai đó cố tình gửi “siêu chậm” để gây khó khăn cho công dân? Vấn đề này cũng cần được các cơ quan chức năng làm rõ!
Cần xử lý khách quan, đúng pháp luật
Về vụ việc này, tháng 12-2004, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 6843/VPCP-VI gửi UBND tỉnh Quảng Ninh kiểm tra nội dung khiếu nại của ông Hà. Ngày 19-1-2010, Trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước cũng đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo các cơ quan xem xét, giải quyết. Ngày 28-5-2010, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có Công văn số 2040/UBND-TD giao cho Thanh tra tỉnh Quảng Ninh giải quyết khiếu nại, kiến nghị của ông Phạm Thanh Hà. Nhưng đến nay, sự việc vẫn chưa được giải quyết.
Khi phân tích về vụ việc này, Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết: Đây là vụ việc hy hữu, chưa từng có trong lịch sử thực hiện chính sách đất đai, không chỉ bộc lộ sự yếu kém, lỏng lẻo của chính quyền địa phương trong quản lý đất đai mà còn bộc lộ sự yếu kém, tùy tiện trong nắm, hiểu, thực thi văn bản pháp luật. Về hướng giải quyết, ông Đặng Hùng Võ nhấn mạnh: Việc chính quyền cấp huyện giao 178ha đất rừng là vượt quá thẩm quyền về diện tích cần phải thu hồi diện tích giao đất quá thẩm quyền. Phần diện tích thu hồi đất để giao cho công ty Sudico làm dự án, nếu có hoa màu, công trình do ông Hà đầu tư phải được bồi thường theo đúng quy định của pháp luật.
Ngoài ra, cần kiểm điểm, xử lý việc quản lý lỏng lẻo, ban hành văn bản trái pháp luật. Riêng việc ban hành quyết định khác mang tên những công dân không có thực để “sửa sai” tiếp tục là hành vi gian dối, có thể xử lý theo pháp luật hình sự. UBND tỉnh Quảng Ninh và UBND huyện Vân Đồn cần nhìn thẳng vào sự thật, thu hồi diện tích đất rừng được giao quá thẩm quyền và bồi thường giải phóng mặt bằng cho công dân./.
Hoàng Dung