* Xử lý nghiêm việc khai thác cát ven bờ

QĐND - Phú Quý, hay còn gọi là cù lao Thu, là hòn đảo lớn nhất tỉnh Bình Thuận, nằm cách thành phố Phan Thiết 104km về hướng đông nam. Đảo có trên 26 nghìn người, sinh sống chủ yếu dọc bờ biển xung quanh đảo. Theo các tài liệu trước đây, đảo có diện tích 32km2, tuy nhiên đến nay diện tích còn lại của hòn đảo này chỉ còn 17,82km2 do quá trình bào mòn, xâm thực của nước biển.

Hiện tại, toàn đảo có 14 điểm bị xâm thực với tốc độ cao (từ 3 đến 5 mét/năm), chủ yếu nằm ở hướng tây nam đảo, trong đó 2 xã bị nặng nhất là Tân Thanh và Ngũ Phụng. Những đoạn bị xâm thực nặng có chiều dài lên đến trên 1,5km. Bám biển để sống, nên những căn nhà của ngư dân Phú Quý cũng tập trung tại các bãi biển, thuận lợi cho việc đánh bắt, khai thác chế biến hải sản. Nhưng đến nay, nhiều hộ dân đã phải di dời nhà vào sâu để tránh bị sóng biển “nuốt chửng”.

Một đoạn bờ biển đảo Phú Quý bị biển xâm thực

Trước mùa mưa bão, nguy cơ biển xâm thực càng lớn. Những con sóng lớn luôn luôn đe dọa suốt dọc chiều dài bờ biển của đảo. Nhiều hộ dân có nhà gần mép biển đã phải che chắn, đắp bao cát, phòng chống sóng biển. Nhưng trước những đợt sóng lớn thì con người cũng bất lực trước thiên nhiên.

Chị Nguyễn Thị Thường, ở thôn Quý Thạnh, xã Ngũ Phụng, cho biết: “Biển xâm thực vào gần nhà nên mùa này thường xuyên phải che chắn, nhưng cũng không thể ngăn hết được. Cứ vài tiếng lại phải lau nhà bởi nước biển mặn và rít cứ bám lấy nền nhà”.

Bên cạnh việc xâm thực tự nhiên, việc lấy cát ven bờ của một số người dân cũng trở thành một nguyên nhân gây xói mòn bờ biển. Anh Nguyễn Thành Đến, Phó trưởng phòng Tài nguyên-Môi trường huyện đảo, cho biết: “Vùng bị xâm thực nặng nhất là phía tây nam đảo. Tôi sống ở đây từ nhỏ, hồi đó bờ biển chưa ăn sâu vào như bây giờ. Hiện tại công trình kè biển chắn sóng đang được gấp rút thi công tại những đoạn xung yếu. Tuy nhiên, tại thôn Mỹ Khê, xã Tam Thanh việc giải tỏa, đền bù, di dời các hộ dân vẫn còn những khó khăn, cần tiếp tục hiệp thương với bà con để giải tỏa. Chúng tôi cũng đã tiến hành các biện pháp kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lấy cát dọc bãi biển”.

Trong khi đó, dự án xây dựng kè chống xâm thực, ổn định toàn đảo được tỉnh giao cho huyện làm chủ đầu tư từ năm 2003. Nhưng hiện tại chỉ mới đang thực hiện một số đoạn xung yếu.

Đảo Phú Quý nhìn từ trên cao. 

Theo đồng chí Huỳnh Văn Hưng, Chủ tịch UBND huyện, công trình kè chống xâm thực ổn định bờ biển Phú Quý, giai đoạn 1 được Trung ương đầu tư, với tổng kinh phí 135 tỷ đồng, trích từ nguồn vốn xử lý sạt lở, bảo vệ đê điều và phòng chống lụt bão, giảm nhẹ thiên tai của Trung ương. Đây là công trình quan trọng nhất từ trước đến nay do huyện Phú Quý làm chủ đầu tư. Đặc biệt, công trình này còn góp phần bảo vệ bờ biển, chống xâm thực giúp quốc gia giữ được đảo tiền tiêu, mặt khác giúp huyện Phú Quý giữ được đất và nhân dân giữ được nhà. Cuối năm 2008, công trình chính thức khởi công xây dựng đoạn khu dân cư Mỹ Khê xã Tam Thanh, có chiều dài 395m, tổng kinh phí là 22 tỷ đồng, đoạn này hiện đang thi công dự kiến hoàn thành vào tháng 9-2010. Hiện tại, huyện tiếp tục đầu tư khởi công xây dựng đoạn Bãi Lăng xã Ngũ Phụng có chiều dài 1.038m. Đối với gói thầu số 1, huyện đã chỉ đạo các đơn vị có liên quan đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu đến ngày 30-10 tới hoàn thành gói thầu số 1.

Biển xâm thực nặng nề, không chỉ có người dân chịu tác động khi diện tích đảo bị thu nhỏ lại, mà cả các công trình dân sinh, công cộng, công trình quân sự, quốc phòng cũng bị đe dọa. Việc xây dựng kè bảo vệ, ổn định bờ biển đảo Phú Quý thực sự là vấn đề cấp thiết, không chỉ là để nhân dân ổn định cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất, mà hơn nữa đó là việc giữ gìn trọn vẹn đất đai ở hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc.

Bài và ảnh: XUÂN CƯỜNG