Các vụ án trọng điểm được xét xử đúng pháp luật

Vụ án Mai Văn Dâu. Ảnh: Internet

Đã có 7/8 vụ án trong điểm được đưa ra xét xử

Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, đến nay đã có 7 vụ trong số 8 vụ án trọng điểm thời gian qua được đưa ra xét xử.

Cụ thể ông Nguyễn Đức Hòa cho biết: Vụ án tham nhũng đất đai ở Đồ Sơn, TP Hải Phòng (khởi tố vụ án ngày 27-6-2005 với 8 bị can về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ) đã xét xử sơ thẩm ngày 25-6-2007 và phúc thẩm ngày 21-9-2007. Tòa đã tuyên phạt: Nguyễn Đức Vận, nguyên Bí thư Thị ủy Đồ Sơn 7 năm tù giam; Chu Minh Tuấn, nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường TP Hải Phòng 7 năm tù giam. Các đối tượng khác chịu mức án từ 3 năm đến 6 năm 6 tháng tù về tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

* Vụ án Mai Văn Dâu (khởi tố vụ án ngày 18-8-2004 với 14 bị can, về các tội nhận hối lộ, môi giới hối lộ và đưa hối lộ) đã xét xử sơ thẩm ngày 23-3-2007 và phúc thẩm ngày 18-6-2007 với mức án: Lê Văn Thắng, 17 năm tù về tội "nhận hối lộ"; Mai Văn Dâu, 12 năm tù, giảm 2 năm so với án sơ thẩm về tội "nhận hối lộ"; Nguyễn Văn Lượng, 12 năm tù; Bùi Văn Tuấn, 8 năm tù; các đối tượng khác từ 1 năm đến 5 năm tù. Riêng Võ Thị Thanh Hằng không phạm tội.

* Vụ Mạc Kim Tôn (khởi tố vụ án ngày 16-6-2006 với 2 bị can, về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ) đã được xét xử sơ thẩm ngày 24-3-2007 và phúc thẩm ngày 26-6-2007. Tòa đã tuyên phạt: Trần Thị Ánh, 15 năm tù về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; Mạc Kim Tôn, 7 năm tù, giảm một năm so với án sơ thẩm về tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

* Vụ án Lương Cao Khải (Thanh tra Chính phủ) được khởi tố vụ án ngày 19-10-2005 với 3 bị can về các tội: "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; đưa hối lộ; nhận hối lộ". Ngày 14-11-2007, Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã đưa ra xét xử sơ thẩm và ngày 28-3-2008 xét xử phúc thẩm tuyên y án sơ thẩm. Theo đó, Lương Cao Khải lĩnh án 21 năm tù về tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn; nhận hối lộ; đưa hối lộ"; Bùi Xuân Bảy, 3 năm tù về tội "nhận hối lộ"; Dương Văn Lực, 8 năm tù về tội "nhận hối lộ".

* Vụ Nguyễn Lâm Thái khởi tố ngày 7-6-2005, về các tội “làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành séc giả và các giấy tờ có giá giả khác; tội trốn thuế; thiếu trách nhiệm; cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Liên quan đến vụ án có 57 bị can. Ngày 21-5-2008, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai xét xử sơ thẩm vụ án, kết quả tuyên án như sau: Nguyễn Lâm Thái lĩnh án 20 năm tù về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản"; 6 năm tù về tội "trốn thuế"; tổng hợp là 26 năm tù; không phạm tội “lưu hành giấy tờ có giá giả” vì đây là hành vi trốn thuế. Tòa còn tuyên án từ 1 năm 10 ngày tù đến 7 năm tù về các tội: lừa đảo chiếm đoạt tài sản; trốn thuế; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng; cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng với 12 bị cáo khác. Có 4 bị cáo được miễn trách nhiệm hình sự, 2 bị can được miễn hình phạt. Số tiền các bị cáo đã nộp hơn 35,8 tỷ đồng tịch thu sung công quỹ Nhà nước 6,5 tỷ đồng, còn lại 29,3 tỷ đồng chuyển bồi thường cho VNPT, buộc Nguyễn Lâm Thái phải nộp 2,7 tỷ đồng tiền trốn thuế để sung công quỹ Nhà nước. Từ ngày 29-9 đến 3-10-2008, Tòa án nhân dân tối cao tại TP Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm vụ án, kết quả y án sơ thẩm, sửa bản án sơ thẩm đối với các bị cáo: Đặng Thị Thu Hà, 3 năm tù giảm thành án treo. Nguyễn Hoàng Nhân, 3 năm 6 tháng tù giảm còn 3 năm tù, cho hưởng án treo. Lê Quang Trung, 2 năm tù giảm còn 1 năm 6 tháng tù. Nguyễn Tứ Dũng, 1 năm 8 tháng tù giảm còn 1 năm 2 tháng tù.

* Vụ Nguyễn Đức Chi, tỉnh Khánh Hòa khởi tố ngày 25-6-2005 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức với 2 bị can. Từ ngày 8-10 đến ngày 16-10-2008, Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh đã xét xử, kết quả: bị cáo Nguyễn Đức Chi bị xử phạt 4 năm tù về tội “sử dụng trái phép tài sản; bị cáo Nguyễn Thọ Trí miễn hình phạt về tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Về dân sự: ghi nhận thỏa thuận của Nguyễn Đức Chi đồng ý thanh toán tiếp cho Công ty Lương thực Trà Vinh số tiền 160.240 USD. Về tội danh làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức của Nguyễn Đức Chi cũng đã được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chuyển hồ sơ đến Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa chuẩn bị xét xử. Xét hành vi sai phạm cố ý làm trái và thiếu trách nhiệm của các ông: Mai Đức Chính, Giám đốc; Vũ Xuân Thiềng, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Khánh Hòa; Trần Minh Duân, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã đình chỉ điều tra, miễn xử lý hình sự và đề nghị xử lý về hành chính.

* Vụ PMU18 (mảng đánh bạc và chạy án) khởi tố vụ án ngày 16-12-2006, với 9 bị can về tội đánh bạc và đưa hối lộ. Tại phiên xét xử sơ thẩm ngày 7-8-2007, Hội đồng xét xử đã tuyên các mức án: Bùi Tiến Dũng, 6 năm tù về tội “đánh bạc” và 7 năm tù về tội “đưa hối lộ”, tổng cộng là 13 năm tù, phạt tiền 50 triệu đồng về “tội đánh bạc” và 1,168 tỷ đồng về tội “đưa hối lộ”; Bùi Quang Hưng, 6 năm tù về tội “tổ chức đánh bạc”, phạt tiền 100 triệu đồng; Nguyễn Văn Hồng, 7 năm tù về tội “tổ chức đánh bạc”, phạt tiền 100 triệu đồng; Vũ Mạnh Tiên (nguyên Phó chánh văn phòng PMU18, 3 năm tù về tội “đánh bạc” và 4 năm tù về tội “đưa hối lộ” (tổng cộng 7 năm), phạt tiền 10 triệu đồng; Lương Mạnh Hoa (lái xe của Bùi Tiến Dũng), 3 năm tù về tội “đánh bạc” và 4 năm về tội “đưa hối lộ”, phạt 10 triệu đồng; Tôn Anh Dũng, 4 năm tù về tội “đưa hối lộ” (miễn phạt tiền); Nguyễn Mậu Thôn, 3 năm tù về tội “đưa hối lộ”; Nguyễn Đình Toản, 3 năm tù về tội “đưa hối lộ”; Nguyễn Việt Bắc (nguyên Phó tổng Giám đốc Công ty phát triển đường cao tốc Việt Nam), 24 tháng tù cho hưởng án treo về tội “đánh bạc”, phạt tiền 10 triệu đồng.

Chậm là do khó khăn trong giám định

Về nguyên nhân xử lý chậm ở một số vụ án, ông Ngô Đức Hòa và ông Trần Trọng Đoàn – đại diện Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng cho biết: Chỉ còn một vụ (Vụ Điện kế điện tử) và một số mảng tiếp tục được điều tra mở rộng (Vụ PMU18 và vụ Nguyễn Đức Chi).

Liên quan đến vụ PMU18, mở rộng điều tra mảng tội danh kinh tế (khởi tố ngày 2-3-2006), Cơ quan điều tra đã khởi tố 9 bị can. Xét tính chất, mức độ phạm tội chưa đến mức xử lý hình sự, ngày 28-3-2008, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã đình chỉ điều tra 3 bị can trong vụ án, gồm: Nguyễn Việt Tiến, Nguyễn Ngọc Mỡi, Nguyễn Hữu Vĩnh và yêu cầu xử lý nghiêm về hành chính. Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao có cáo trạng truy tố 6 bị can còn lại trong vụ án và chuyển toàn bộ hồ sơ đến Tòa án TP Hà Nội để xét xử.

Mảng tội danh “tham ô” trong dự án cầu Bãi Cháy (khởi tố vụ án ngày 7-8-2007), Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã khởi tố 13 bị can, trong đó có Bùi Tiến Dũng, nguyên Tổng Giám đốc PMU18; Phạm Tiến Dũng, nguyên Trưởng phòng PID6 của PMU18; Nguyễn Vũ Nam, Nghiêm Phú Sơn, nguyên Phó trưởng phòng PID6; Nguyễn Hữu Minh, nguyên Giám đốc Ban điều hành gói thầu BC1, dự án cầu Bãi Cháy; Nguyễn Công Dũng, Nguyễn Mạnh Hùng, Lê Công Giang - chuyên viên phòng PID6; Trần Đức Hùng, nguyên Chánh Văn phòng BC2; Nguyễn Viết Dũng, Giám đốc điều hành gói thầu BC3; Nguyễn Hữu Long, Giám đốc điều hành gói thầu BC3; Đoàn Văn Chiếm, nguyên Phó Tổng Giám đốc PMU18. Kết quả điều tra xác định các đối tượng đã lập khống danh sách nhân viên tư vấn bổ sung gửi nhà thầu rút 3,8 tỷ đồng chia nhau. Vụ án đã kết thúc điều tra chuyển Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao để truy tố.

Vụ án Điện kế điện tử, khởi tố vụ án ngày 18-8-2005 về các tội “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”, “sản xuất hàng giả” và tội “trốn thuế”. Cơ quan chức năng đã khởi tố 19 bị can (có 12 bị can nguyên là cán bộ Nhà nước, trong đó có Lê Minh Hoàng - nguyên Giám đốc Điện lực TP Hồ Chí Minh. Hành vi phạm tội trong vụ án này là, các đối tượng đã ký hợp đồng mua điện kế điện tử không rõ nguồn gốc (giả nhãn mác) gây thiệt hại nhiều tỷ đồng. Vụ án gặp phải khó khăn trong việc giám định xác định hậu quả thiệt hại. Ngày 7-12-2008, ngành Tư pháp đã có cuộc họp tại TP Hồ Chí Minh để giải quyết các vướng mắc. Sau khi thống nhất biện pháp tháo gỡ vướng mắc, vụ việc đã được báo cáo xin ý kiến Chính phủ và dự kiến sẽ đưa xét xử vào tháng 2-2009.

Qua việc xử lý 8 vụ án trọng điểm trên, Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng nhận thấy, các vụ án đều được điều tra, truy tố, xét xử bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Các đối tượng có sai phạm đều được xử lý, các bị cáo được đưa xét xử nghiêm minh với các mức án tương xứng với hành vi phạm tội, được dư luận đồng tình, có tác dụng răn đe, phòng ngừa tham nhũng, thể hiện quyết tâm trong đấu tranh chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước.

Tuy nhiên, do các vụ án tham nhũng thuộc loại đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, vụ án có yếu tố nước ngoài, phát sinh và liên quan đến nhiều yếu tố mới… nên công tác điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ, giám định gặp nhiều khó khăn nhất là vụ Nguyễn Đức Chi, vụ Điện kế điện tử, vụ PMU18... vì vậy tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án trên còn có vụ để kéo dài, chất lượng điều tra chưa đáp ứng với yêu cầu đặt ra.