Hoàn tất đàm phán kỹ thuật, mở cánh cửa thị trường mới

Việc Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia cập nhật điều kiện nhập khẩu đối với quả bưởi của Việt Nam trên hệ thống điều kiện nhập khẩu an toàn sinh học (BICON) ngày 10-4-2026 được xem là dấu mốc quan trọng trong tiến trình mở cửa thị trường. Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đây là cơ sở pháp lý khẳng định quá trình đánh giá rủi ro, thống nhất yêu cầu kỹ thuật giữa hai bên đã hoàn tất, tạo điều kiện để triển khai xuất khẩu trong thực tế.

 Thu hoạch bưởi tại xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: ÁNH NGUYỆT

Đặc biệt, ngày 13-4, UBND tỉnh Đồng Tháp phối hợp Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thương mại Blue Ocean tổ chức lễ xuất khẩu trái bưởi Đồng Tháp (lô bưởi đầu tiên của Việt Nam sang thị trường Australia). Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, chất lượng nông sản Việt Nam, khẳng định năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của ngành nông nghiệp nước ta.

Theo đồng chí Lê Chí Thiện, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, địa phương hiện có khoảng 4.364ha bưởi, sản lượng hơn 65.000 tấn/năm. Đồng Tháp đã được cấp 23 vùng trồng bưởi, với 31 mã số, tổng diện tích 470,85ha; trong đó có 16 vùng trồng với 22 mã số xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ và Hàn Quốc, diện tích 249,4ha. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục mở rộng thị trường, trong đó có Australia.

Để phát triển bền vững ngành hàng trái cây, nhất là bưởi, ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, đồng bộ; quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; đáp ứng các yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Tỉnh Đồng Tháp mong muốn các doanh nghiệp tiếp tục đồng hành với người sản xuất, bảo đảm đầu ra ổn định; phát huy vai trò kết nối thị trường, mở rộng thu mua, gắn bó lâu dài với người dân; xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ, hài hòa lợi ích giữa các bên.

Tại sự kiện, bà Phạm Thị Ngọc Thạch, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thương mại Blue Ocean nhấn mạnh, Australia là thị trường nổi tiếng với các quy định nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật, an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc. Việc bưởi Việt Nam tiếp cận được thị trường này cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ngày càng được nâng cao.

Chuẩn hóa sản xuất, nâng sức cạnh tranh nông sản

Trao đổi về sự kiện lô bưởi đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Australia, TS Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho hay, việc Australia mở cửa thị trường cho bưởi Việt Nam là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, từ xây dựng vùng trồng đạt chuẩn đến hoàn thiện quy trình kiểm dịch, xử lý sau thu hoạch. Đây cũng là cơ hội để ngành hàng bưởi nâng tầm sản xuất, hướng tới chuẩn hóa theo yêu cầu quốc tế.

Theo lãnh đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, để tận dụng cơ hội này, các địa phương, doanh nghiệp và hợp tác xã cần khẩn trương nghiên cứu kỹ các yêu cầu nhập khẩu của phía Australia cũng như hướng dẫn kỹ thuật đã được ban hành. Trọng tâm là hoàn thiện điều kiện về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở xử lý; xây dựng quy trình sản xuất phù hợp và kiểm soát hiệu quả sinh vật gây hại theo quy định của nước nhập khẩu.

Cùng với đó, việc phối hợp chặt chẽ với cơ quan kiểm dịch thực vật là yếu tố then chốt. Từ khâu sản xuất, thu hoạch, xử lý đến đóng gói và vận chuyển đều phải được giám sát nghiêm ngặt, bảo đảm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Sự chuẩn bị bài bản ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro, nâng cao chất lượng lô hàng và tạo nền tảng cho việc duy trì, mở rộng thị trường trong tương lai.

Không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng yêu cầu nhập khẩu, các đơn vị liên quan còn được khuyến nghị chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, xuất khẩu phù hợp; sẵn sàng về nguồn cung, nhân lực và công nghệ để triển khai hiệu quả các lô hàng đầu tiên. Đây là bước đi cần thiết nhằm tạo đà cho quá trình phát triển bền vững của ngành hàng.

Thực tế cho thấy, cây bưởi đang ngày càng khẳng định vị thế trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam. Tính đến năm 2025, diện tích trồng bưởi cả nước đã vượt 100.000ha, tăng gấp đôi so với năm 2015; sản lượng đạt gần 1 triệu tấn. Các vùng trồng trọng điểm tập trung tại Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và trung du miền núi phía Bắc, với các giống chủ lực như bưởi da xanh, năm roi, Diễn.

Trước khi tiếp cận thị trường Australia, bưởi Việt Nam đã xuất khẩu chính ngạch sang New Zealand từ tháng 12-2022 và Hàn Quốc từ tháng 8-2024. Việc tiếp tục mở rộng sang Australia, thị trường có yêu cầu cao, cho thấy năng lực cạnh tranh ngày càng được cải thiện của nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.