QĐND Online - Sáng 29-7, tại trụ sở Toà án nhân dân TP Hải Phòng, Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao đã mở phiên  toà xét xử phúc thẩm công khai vụ án thứ nhất trong hai vụ án liên quan đến vụ cưỡng chế đầm tôm của gia đình ông Đoàn Văn Vươn xảy ra vào ngày 5-1-2012 tại xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, TP Hải Phòng.

Tại phiên tòa này, Toà phúc thẩm của TAND Tối cao xét xử vụ án “Giết người, chống người thi hành công vụ” đối với các bị cáo: Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Quý, Đoàn Văn Sịnh và Đoàn Văn Vệ bị truy tố về tội “giết người”; bị cáo Nguyễn Thị Thương (vợ Đoàn Văn Vươn) và Phạm Thị Báu ( tức Phạm Thị Hiền, vợ Đoàn Văn Quý) bị truy tố về hành vi “chống người thi hành công vụ”. Chủ tọa phiên tòa là Thẩm phán TAND Tối cao, ông Nguyễn Vinh Quang. Các thẩm phán Nguyễn Đắc Uyên, Đinh Thị Lý (thẩm phán TAND Tối cao); kiểm sát viên Lê Thụ Bình, đại diện VKSND Tối cao, tham gia Hội đồng xét xử (HĐXX). Thư ký phiên tòa gồm bà Tạ Thị Hương Lý, Thái Thị Thanh Bình (cán bộ tòa phúc thẩm TAND Tối cao).

Mặc dù theo quy định, các bị cáo và những người tham gia tố tụng phải có mặt từ 7 giờ sáng để tiến hành công tác chuẩn bị nhưng do luật sư bào chữa và hai bị cáo Nguyễn Thị Thương và Phạm Thị Báu đến muộn so với quy định hơn một tiếng đồng hồ nên 8 giờ 15 phút sáng 29-7, phiên toà mới được khai mạc.

Những người bị hại gồm các ông: Lê Văn Mải, Đào Văn Đức, Vũ Anh Tuấn, Đỗ Xuân Trường, Đào Trọng Dũng, Nguyễn Văn Phong, Lê Văn Ghi; có 5 người tới dự phiên toà, hai người vắng mặt do bận công tác. Người làm chứng gồm các ông: Vũ Văn Long, Hoàng Văn Quán, Nguyễn Việt Thành, Vũ Văn Thuỷ, Nguyễn Văn Tiến, Lưu Văn Việt, Nguyễn Văn Hoàng, Quách Tiến Hải, Lê Hồng Phong, trong đó, 5 người vắng mặt có lý do được xác nhận.

Ba cán bộ thuộc Phòng Giám định pháp lý (Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an) được mời đến phiên tòa để đối chất về hồ sơ giám định.  Các luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo gồm: Luật sư Trần Vũ Hải, Hà Huy Sơn, Nguyễn Hà Luân, Vũ Văn Lợi, Nguyễn Việt Hùng, Đinh Xuân Nhật. Bị cáo Vệ ban đầu đã xin “tự bào chữa cho mình”. Sau đó, Luật sư Đinh Xuân Nhật báo cáo trước HĐXX đề nghị bào chữa cho Đoàn Văn Vệ, toà hỏi thì Vệ đồng ý.

Luật sư Dương Văn Thành bảo vệ quyền lợi ích cho các bị hại.

Các bị cáo tại phiên toà phúc thẩm sáng 29-7.

Khoảng 9 giờ, HĐXX hoàn tất việc kiểm tra lý lịch các bị cáo, bị hại, người được mời tham dự phiên tòa và phổ biến quyền lợi, nghĩa vụ cho những người tham gia tố tụng. Các bị cáo, bị hại đều không yêu cầu thay đổi thành phần HĐXX và luật sư bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho mình.

Đại diện các luật sư bào chữa cho nhóm bị cáo, Luật sư Nguyễn Việt Hùng xin giao nộp thêm căn cứ bản án sơ thẩm về vụ việc huỷ hoại tài sản. Còn Luật sư Trần Vũ Hải đề nghị toà triệu tập các các ông Lê Văn Hiền, Nguyễn Văn Khanh, Phạm Xuân Hoa làm rõ việc có cưỡng chế ngoài vùng cưỡng chế 19,3ha hay không? Luật sư Hải yêu cầu toà triệu tập ông Lưu Trọng Hân (trưởng Đài Phát thanh huyện Tiên Lãng) để làm rõ về băng ghi hình vì ông Hân được giao nhiệm vụ ghi lại toàn bộ trước, trong và sau vụ cưỡng chế để làm tài liệu. Luật sư cũng yêu cầu tòa triệu tập Trung tá Lê Văn Nga, người ký văn bản thi hành công vụ từ phía các chiến sĩ của Ban Chỉ huy quân sự huyện Tiên Lãng, ông Nguyễn Tất Thành (người có lời khai quan trọng), ông Lê Thanh Liêm, Chủ tịch UBND xã Vinh Quang (người có lời khai quan trọng); đại diện UBND huyện Tiên Lãng, Công an huyện Tiên Lãng về việc thi hành công vụ.

Ngoài ra, luật sư yêu cầu HĐXX triệu tập 17 nhân chứng do bị cáo Đoàn Văn Vươn cung cấp; đại diện Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình Công an Nhân dân (ANTV) về nội dung phóng sự phát ngày 5-1 tường thuật sự kiện rất chân thật và đã được công bố công khai; đại diện người ký biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 5-1-2012 để làm rõ các vấn đề trong biên bản.

Ngay sau đó, đại diện VKSND Tối cao cho rằng đề nghị của Luật sư Trần Vũ Hải, Viện KSND Tối cao đã  nhận được từ trước phiên toà.  Quan điểm của Viện là toà đã xét xử hai tội danh, tội giết người thì những bị hại đều đã có mặt tại phiên toà. Tội chống người thi hành công vụ thì bị hại cũng là những người thi hành công vụ nên việc triệu tập những người không liên quan là không cần thiết. Pháp luật về tố tụng không quy định những người đã tiến hành tố tụng điều tra các vụ án phải tham gia phiên toà nên đề nghị của Luật sư Hải là không có căn cứ, vượt quá quy định của pháp luật.

Chủ toạ phiên toà kết luận, sau khi thảo luận, HĐXX không nhất trí với đề nghị của các luật sư; không cần thiết triệu tập những người mà luật sư bào chữa cho bị hại yêu cầu.

Kết thúc phần tố tụng, HĐXX chuyển sang phần xét hỏi.

Thẩm phán Nguyễn Vinh Quang công bố nội dung bản án sơ thẩm. Theo bản án sơ thẩm ngày 5-4-2013 của TAND TP Hải Phòng, bị cáo Đoàn Văn Vươn (SN 1963) bị tuyên phạt 5 năm tù; Đoàn Văn Quý (SN 1966) nhận 5 năm tù; Đoàn Văn Sịnh (SN 1957) nhận 3 năm 6 tháng tù; Đoàn Văn Vệ (SN 1974) nhận 2 năm tù về tội “Giết người” theo quy định tại điểm d, khoản 1, Điều 93 Bộ Luật Hình sự.

Hai bị cáo Phạm Thị Báu (tức Hiền, SN 1982, vợ ông Đoàn Văn Quý) bị 18 tháng tù cho hưởng án treo, thử thách 36 tháng và Nguyễn Thị Thương bị 15 tháng tù cho hưởng án treo, thử thách 30 tháng về tội Chống người thi hành công vụ quy định tại điểm d, khoản 2, Điều 257 Bộ Luật Hình sự.

Sau đó, trong tháng 4-2013, các bị cáo đều có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm này.

Bản án sơ thẩm xác định, ông Vươn không tự nguyện chấp hành quyết định thu hồi hơn 19ha đất đầm nên UBND huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) tổ chức cưỡng chế. Sáng 5-1, khi một tổ công tác đi vào khu đầm, người nhà ông Vươn đã nổ súng chống đối làm 7 công an, quân nhân bị thương.

Tại phần xét hỏi, bị cáo Đoàn Văn Vươn thừa nhận quá trình chuẩn bị, lên kế hoạch, làm hàng rào, mua xăng để đốt rơm rạ, chế tạo mìn, góp tiền mua súng và những công việc khác đòi hỏi phải có thời gian và cần có nhiều người tham gia mới có thể thực hiện được; phù hợp với chính lời khai nhận tội của các bị cáo tại giai đoạn điều tra, thể hiện ở nhiều biên bản lấy lời khai, có biên bản có mặt kiểm sát viên và người bào chữa cũng như phiên xét xử sơ thẩm.

Tuy nhiên, lời khai của các bị cáo Đoàn Văn Sịnh, Đoàn Văn Quý, Nguyễn Thị Thương, Nguyễn Thị Báu, Đoàn Văn Vệ có nhiều điểm mâu thuẫn so với lời khai ban đầu và có nhiều điểm khác nhau giữa lời khai của các bị cáo.  Đặc biệt, bị cáo Đoàn Văn Sịnh viện dẫn nhiều lý do, quanh co chối tội dù lời khai của các bị cáo khác lại mâu thuẫn với lời khai của Sịnh.

Chiều 29-7, toà án sẽ tiếp tục phần xét hỏi và các công việc tiếp theo. Phiên tòa dự kiến sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 29-7 đến 31-7. 

Bài và ảnh: NGUYÊN MINH – ĐỨC LÊ

Hôm nay, bắt đầu xét xử phúc thẩm vụ án Đoàn Văn Vươn