Ngày càng có nhiều người nghiện game online. Ảnh: Internet

Chơi game online (trò chơi điện tử) hợp lý là một hoạt động khá bổ ích, có thể giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu tinh thần sau những giờ học căng thẳng. Song, do không được quản lý chặt chẽ dịch vụ này và nhiều gia đình mải làm ăn không quan tâm đến con cái, nên không ít em trở thành những “con nghiện” không thể dứt ra. Sau vụ học sinh Phạm Đình Cử cùng Nguyễn Văn Trọng giết chết cháu Nguyễn Anh Tuấn 5 tuổi chỉ vì mục đích tống tiền để chơi game online đã dấy lên hồi chuông báo động cho xã hội, nhà trường và gia đình trong việc quản lý, giáo dục các em học sinh, đặc biệt là lứa tuổi vị thành niên…

Chứng nghiện và những chấn thương thể xác, tinh thần

Một số chuyên gia tâm lý khẳng định: “Trẻ em dưới 15 tuổi phần lớn khả năng kiểm soát nhận thức và hành vi còn kém”. Thế mà, một thực tế đang diễn ra ở nhiều địa phương là, phần lớn các em học sinh chơi game online không chỉ vào ngày nghỉ, mà còn cả những ngày đi học chính thức, cha mẹ càng khó quản lý được thời gian. Có khi đi sớm, về muộn nhưng rốt cuộc các em lại tụ tập vào các cửa hàng internet kín đáo để chơi game. Lúc đầu, có thể các em chơi trong vòng 1-2 giờ/ngày nhưng dần dần có thể chơi đến 10 giờ/ngày, thậm chí còn hơn nữa khi đã trở thành con nghiện trò chơi điện tử này.

Phần lớn khi trẻ nghiện game online, chúng không còn cảm giác về thời gian, có trường hợp đã chơi 5 giờ nhưng cứ nghĩ mình chỉ chơi khoảng 1 giờ. Hiện nay, game online ngày càng cuốn hút giới trẻ bằng những trò chơi mới “kịch tính, hấp dẫn”. Chính những hình ảnh, nội dung trong game online đã hấp dẫn tất cả các cảm giác, có thể không đói, không nhức mắt hay chóng mặt, thường khi nghiện trò chơi này thì các em có biểu hiện mắt đỏ hoe, hay xin tiền cha mẹ nhưng với lý do không rõ ràng. Phần lớn các em đã nghiện thì trong các hoạt động vui chơi hằng ngày các em hay dựa theo một số “khuôn mẫu hành động” được hấp dẫn từ trò chơi. Trường hợp cháu Nguyễn Hoàng Thanh, 7 tuổi, ở TP Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai) dùng kiếm gỗ đâm trọng thương ngay chị gái của mình khi em minh họa từ những kỹ năng được học từ game online là một ví dụ.

Nếu cha mẹ ít quan tâm thì trẻ có nhiều cơ hội để chơi cho thỏa thích. Các trò chơi game online luôn được các chủ máy tính cập nhật từ các phiên bản mới. Vào phòng máy, các em dường như đi vào thế giới ảo, trong thế giới đó trẻ tha hồ được tự do thỏa mãn, nói năng tục tĩu, thậm chí có nhiều trường hợp còn thách đố, cá cược để chiến thắng đối thủ... Không ít trường hợp còn thành lập bè phái để đánh bại được đối thủ trong trò chơi. Đặc biệt, khi các quán internet kín đáo thì trẻ càng có nhiều cơ hội thoát khỏi sự kiểm soát của gia đình, nhà trường, sẵn sàng bỏ học để chơi game online.

Chứng nghiện game online có thể để lại những di chứng nghiêm trọng về cả thể xác lẫn tinh thần. Các nhà tâm lý khẳng định, nếu như trẻ nghiện game online, đối với cả bé trai, bé gái thì càng có khuynh hướng bạo lực vì phần lớn các trò chơi đều liên quan đến bắn, giết, chết chóc... sẽ để lại những vết hằn tâm lý trong suốt cuộc sống sau này. Việc dùng bàn phím lâu có thể dẫn tới những chấn thương các ngón tay, làm mất cảm giác, các bệnh về cột sống, tình trạng khô mắt, mỏi mệt, căng thẳng, kém tập trung, phân tán chú ý, giảm trí nhớ... Đặc biệt những sang chấn về mặt tâm lý, tinh thần có thể dẫn đến những rối loạn ở trẻ như nói dối cha mẹ, ăn trộm, ăn cắp, cướp giật, bỏ học, sống xa rời thực tế, hoang tưởng hay stress, trầm cảm... Tất cả những trẻ nghiện game online đều có những biểu hiện trên tùy mức độ nặng nhẹ.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Nghiện game online là một chứng bệnh tinh thần khó chữa, nhưng nếu chúng ta kiên quyết vẫn có thể giúp trẻ vượt qua. Trước hết cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội. Cha mẹ luôn luôn quan tâm đến những hoạt động hằng ngày của trẻ, nhất thiết cần kiểm soát các hành vi, đặc biệt trong những ngày nghỉ, giờ nghỉ ở trường cũng như ở nhà. Thường xuyên động viên trẻ bằng các hình thức bổ ích khác như đi du lịch, píc-níc..., đồng thời giúp trẻ hiểu rõ về những tác hại, hậu quả nghiêm trọng từ chứng nghiện game online. Đối với nhà trường, đội ngũ những thầy giáo, cô giáo cần nắm vững hơn những diễn biến tâm, sinh lý của học sinh, đặc biệt lứa tuổi học sinh trung học cơ sở đang có những biến đổi đặc biệt quan trọng, các em ở giữa người lớn và trẻ con, nhu cầu phát triển nhanh nhưng lý trí, kinh nghiệm chưa đủ mạnh để tự điều khiển, điều chỉnh nhận thức, hành vi. Bên cạnh đó, nhà trường cũng cần tổ chức các hoạt động bổ ích, hấp dẫn để kích thích các em tích cực tham gia. Còn với các cơ quan quản lý thị trường, công an…, cần tăng cường kiểm soát, phối hợp với các chủ cửa hàng internet để có thể khống chế các trò chơi cũng như thời gian chơi... Cũng có thể mở nhiều trung tâm cai nghiện game online ở các trung tâm thành phố, thị xã thông qua các liệu pháp điều trị hiệu quả giúp trẻ có thể vượt qua vòng luẩn quẩn đầy nguy hiểm này.

Lê Phạm Phương Lan - Văn Công