Ánh mắt từ Phai Khắt, Nà Ngần

QĐND - Hay tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, đồng bào các dân tộc tỉnh Cao Bằng cùng nhau tụ họp về Bảo tàng Phai Khắt, khu rừng đại ngàn Trần Hưng Đạo - nơi thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ôn lại những kỷ niệm, trận đánh Phai Khắt, Nà Ngần tưởng nhớ Đại tướng. Bao kỷ niệm với Đại tướng cứ ùa về. Chị Nông Thị Bích, hướng dẫn viên Bảo tàng Phai Khắt, là cháu ruột ông Nông Văn Lạc, ở xóm Phai Khắt, xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, giới thiệu với mọi người, giọng nói như lạc đi: "Ông nội tôi trước đây là người đầu tiên của xã Tam Kim tham gia Việt Minh. Trong kế hoạch đánh đồn Phai Khắt, ông tôi được Đại tướng giao nhiệm vụ phối hợp với cán bộ, tự vệ địa phương làm công tác chuẩn bị cho trận đánh, tiếp tế cơm nước và đặt các trạm canh gác… Để thuận lợi việc đi lại, Đại tướng làm giấy đi tuần giả, con dấu giả. Ngôi nhà này trước kia là của ông tôi. Khi thực dân Pháp kéo đến, chúng định đóng đồn ở Pác Cáp, nhưng vì Pác Cáp không có nhà nên chúng kéo về xóm Phai Khắt chiếm ngôi nhà của ông tôi làm nơi đóng quân. Sau này, ông tôi đã tình nguyện hiến căn nhà để làm Bảo tàng Chiến thắng Phai Khắt...".

Cán bộ, nhân dân xã Tam Kim (Nguyên Bình, Cao Bằng) xem ảnh 34 chiến sĩ Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân tại Bảo tàng Phai Khắt.

Ông Nông Hữu Chung, Bí thư Đảng ủy xã Tam Kim nói: Giờ đây mỗi người dân xã Tam Kim, ai cũng thuộc và kể cụ thể diễn biến trận đánh Phai Khắt, Nà Ngần, thực hiện Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Trong vòng một tháng phải có hoạt động để gây dựng niềm tin tưởng cho các chiến sĩ và gây truyền thống hành động tích cực, nhanh chóng cho bộ đội”, Đại tướng bắt tay ngay vào nghiên cứu chuẩn bị trận đánh đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Cân nhắc kỹ các phương án, Ban chỉ huy đội quyết định chọn mục tiêu là đồn Phai Khắt, Nà Ngần. Chiều 25-12-1944, đội cải trang thành lính dõng tiến vào đồn... Bị đánh bất ngờ, bọn địch không kịp trở tay, buộc phải đầu hàng. Trận đánh diễn ra chưa đầy 30 phút, ta thu được 17 súng... Sau khi tiêu diệt đồn Phai Khắt, đội lại hành quân đêm cấp tốc về đánh đồn Nà Ngần. 7 giờ sáng 26-12-1944, đội đóng giả lính dõng vờ bắt được 3 Cộng sản giải vào đồn. Cả đội thẳng tiến vào đồn... trận đánh diễn ra trong vòng 15 phút. Ta tiêu diệt 5 tên địch, bắt sống 17 tên, thu 27 súng. Chiến thắng Phai Khắt, Nà Ngần tuy quy mô nhỏ nhưng mang ý nghĩa rất to lớn. Sau chiến thắng, Đại tướng và bộ đội tỏa xuống các bản, tổ chức  mít tinh, giải thích cho nhân dân về âm mưu, tội ác của địch, đồng thời vận động nhân dân đứng về phía chính quyền. Ông Nông Hồng Phấn, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Tam Kim xúc động cho biết: "Đồng bào mong dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12) sẽ được đón Đại tướng - Bác Văn trở lại thăm khu rừng đại ngàn Trần Hưng Đạo. Thật tiếc là hôm nay Bác đã đi xa...". Dứt câu nói, ánh mắt ông đã ầng ậng nước.

Bài và ảnh: NGUYỄN DUY HIỂN