Chủ trì hội thảo có PGS, TS Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật và PGS, TS Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân. Hội thảo quy tụ đại diện các cơ quan Trung ương, các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và nhà quản lý.

 PGS, TS Vũ Trọng Lâm phát biểu đề dẫn.

Phát biểu đề dẫn, PGS, TS Vũ Trọng Lâm nhấn mạnh yêu cầu nhìn nhận nguồn lực theo nghĩa rộng. Khoa học, công nghệ, dữ liệu, tài sản trí tuệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và sức sáng tạo của con người không chỉ bổ sung cho các nguồn lực truyền thống, mà còn có khả năng làm thay đổi chất lượng và hiệu quả kết hợp của toàn bộ hệ thống nguồn lực.

Tham luận của GS, TSKH Nguyễn Đình Đức ở Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội cho thấy, những chuyển biến đáng chú ý của Việt Nam: Năm 2025, kinh tế số đóng góp 14,02% GDP; năng suất lao động đạt khoảng 245 triệu đồng/lao động, tăng 6,83% theo giá so sánh. Việt Nam tiếp tục giữ vị trí thứ 44 trong xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2025. Đây là những tiền đề quan trọng để chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và năng lực thực tế vẫn còn lớn. Chi cho R&D (Nghiên cứu và Phát triển) của Việt Nam mới đạt khoảng 0,41% GDP năm 2023. Nhu cầu nhân lực công nghệ thông tin và công nghệ số là khoảng 150.000 kỹ sư mỗi năm, nhưng nguồn cung hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 50%; nhân lực trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và thiết kế vi mạch còn thiếu hụt đáng kể. Liên kết giữa doanh nghiệp với trường đại học và viện nghiên cứu chưa đủ mạnh để thúc đẩy chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

 GS, TSKH Nguyễn Đình Đức trình bày tham luận.

Từ thực trạng đó, GS, TSKH Nguyễn Đình Đức đề xuất hoàn thiện thể chế cho R&D, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đổi mới giáo dục và đào tạo theo hướng tăng cường STEM, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn và kỹ năng số; phát triển hệ sinh thái “bốn nhà” gồm: Nhà nước, doanh nghiệp, nhà trường và nhà khoa học, trong đó doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước kiến tạo, nhà khoa học là nhân tố then chốt và nhà trường là cái nôi của nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. 

 Quang cảnh hội thảo.

Các ý kiến thảo luận tại Hội thảo tập trung vào nhiều nội dung, như: Cơ chế đầu tư cho R&D; chính sách thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài; liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp; phát triển thị trường khoa học và công nghệ; khai thác dữ liệu; cùng cơ chế tài chính chấp nhận rủi ro có kiểm soát đối với hoạt động đổi mới sáng tạo…

 Đại biểu tham dự hội thảo.

Với hơn 80 bài tham luận, Hội thảo được kỳ vọng cung cấp những giải pháp thiết thực để tri thức được chuyển thành công nghệ, công nghệ được chuyển thành sản phẩm và năng suất, và nguồn nhân lực chất lượng cao thực sự trở thành sức mạnh nội sinh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.