Tăng cường biện pháp kiểm soát, ngăn chặn gian lận thi cử

Phát biểu tại phiên giải trình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh xác định 9 nhóm vấn đề cần tập trung làm rõ tại phiên giải trình, gồm: Việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật; chính sách đối với giáo viên và học sinh, trong đó có tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; chương trình giáo dục phổ thông mới và sách giáo khoa; thi, kiểm tra, đánh giá; phân luồng học sinh và mô hình trường học nghề; dạy thêm, học thêm; bạo lực học đường gắn với văn hóa học đường; học phí đại học; chất lượng giáo dục đại học.

 Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh chủ trì phiên giải trình.

Giải trình tại phiên họp, đề cập đến vấn đề được dư luận quan tâm về kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, mô hình tổ chức thi đã được đúc kết qua nhiều giai đoạn đổi mới và mang lại ưu điểm trong việc giảm áp lực cho thí sinh và đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, trước một số hiện tượng tiêu cực nảy sinh, Bộ đã phân tích nguyên nhân và đề xuất các giải pháp cốt lõi trong thời gian tới.

Theo đó, mục tiêu trọng tâm trong thời gian tới là giữ ổn định kỳ thi, đồng thời tăng cường biện pháp kiểm soát chất lượng, ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu và kiểm soát chéo để giảm thiểu tiêu cực, ngăn chặn gian lận trong thi cử. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ siết chặt các quy định, phương thức đánh giá tuyển sinh nhằm đảm bảo thực chất, công bằng và hạn chế việc lạm dụng các loại chứng chỉ gây bất bình đẳng giữa các nhóm người học.

 Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu.

Trong bối cảnh môi trường mạng và trí tuệ nhân tạo gây ra những tác động lớn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý để đưa trí tuệ nhân tạo vào quản trị, ứng dụng hiệu quả, đồng thời thiết lập các hàng rào kiểm soát chặt chẽ những rủi ro từ không gian mạng đối với học sinh.

Bên cạnh công tác thi cử, về giáo dục toàn diện và văn hóa học đường, ngành giáo dục xác định phải chú trọng song song cả tri thức, đạo đức, văn hóa, thể chất, nghệ thuật và kỹ năng sống; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các địa phương để thực hiện phòng ngừa bạo lực học đường.

 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn giải trình.

Cần bổ sung hơn 43.000 chỉ tiêu giáo viên cho năm học 2026-2027

Đối với vấn đề tuyển dụng và sử dụng giáo viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn để các địa phương thực hiện linh hoạt, đồng thời hoàn thiện chuẩn nghề nghiệp, chế độ làm việc và xếp lương. Theo số liệu thống kê, toàn ngành hiện thiếu 104.000 giáo viên so với định mức. Tuy nhiên, sau khi sắp xếp lại trường lớp theo quy mô học sinh, nhu cầu thực tế cần bổ sung cho năm học 2026-2027 khoảng 43.267 chỉ tiêu. Đồng thời, cả nước vẫn còn 44.700 chỉ tiêu biên chế đã giao nhưng chưa được tuyển dụng và hiện có 48.034 giáo viên hợp đồng đang làm việc tại các cơ sở công lập. Thời gian qua, việc điều phối đội ngũ giáo viên giữa các đơn vị, trường lớp đang được khẩn trương thực hiện tại các địa phương, quá trình sắp xếp này cũng giúp tiết kiệm, điều chuyển một lực lượng khá lớn cán bộ quản lý sang làm công tác giảng dạy.

Về định hướng phát triển nguồn nhân lực, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, mô hình trung học nghề là một chính sách quan trọng trong ngành giáo dục nghề nghiệp. Đây là năm đầu tiên Bộ chính thức triển khai mô hình này, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng đã đăng ký tham gia. Bộ đang tiếp tục hướng dẫn học sinh chuyển tiếp từ chương trình trung cấp sang học nghề theo chuẩn mới, đồng thời ban hành chính sách liên thông xuyên suốt từ trung cấp, cao đẳng lên đại học.