Xây dựng “nhà trường thông minh” ở Trường Sĩ quan Thông tin - Bài 1: Đồng bộ hạ tầng số, kiến tạo hệ sinh thái quản trị hiện đại

Xây dựng “Nhà trường thông minh” trước hết phải bắt đầu từ nền móng hạ tầng số vững chắc và phương thức điều hành khoa học. Tại Trường Sĩ quan Thông tin, việc chuyển mạnh từ quản lý truyền thống sang quản trị đại học hiện đại, số hóa dữ liệu giáo dục, đào tạo và từng bước hình thành Trung tâm điều hành thông minh (IOC) theo yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật đã tạo nên những chuyển biến rõ nét. Đây là nền tảng quan trọng để các hoạt động của nhà trường được tổ chức khoa học, thông suốt trên môi trường số.

Nền tảng số vững chắc, kỷ luật công nghệ

Đến Trường Sĩ quan Thông tin, có thể cảm nhận rõ dấu ấn của công nghệ số trong nhiều hoạt động của nhà trường. Trực tiếp quan sát tại Trung tâm điều hành, chúng tôi thấy người chỉ huy có thể bao quát được toàn bộ hoạt động giảng dạy của giảng viên, học tập của học viên, cũng như kiểm tra giáo án, bài giảng điện tử của người đứng lớp thông qua tài khoản theo phân cấp. Để làm được điều này, thời gian qua, hạ tầng kỹ thuật số của nhà trường được đầu tư, xây dựng theo hướng đồng bộ, liên thông, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành, giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. 100% phòng làm việc, giảng đường được kết nối mạng truyền số liệu quân sự (TSLqs). Trung tâm máy chủ của nhà trường được trang bị hệ thống máy chủ vật lý có dung lượng lớn, được ảo hóa thành nhiều máy chủ ảo, tốc độ xử lý vùng lõi đạt tốc độ cao. Đây là nền móng để nhà trường tổ chức phương thức quản lý, điều hành và khai thác dữ liệu phục vụ các nhiệm vụ.

Học viên tự học, tự nghiên cứu trên hệ thống E-learning tại Trung tâm Học liệu - Thư viện.

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Thông tin khẳng định: “Xây dựng “Nhà trường thông minh” là nhiệm vụ mang ý nghĩa đột phá chiến lược, được Đảng ủy nhà trường xác định cụ thể trong Nghị quyết số 341-NQ/ĐU ngày 24-2-2026 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trọng tâm là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị đại học trên nền tảng số, lấy dữ liệu làm cơ sở cốt lõi để chỉ huy, điều hành công tác giáo dục, đào tạo. Nhà trường thực hiện nghiêm nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả", nâng cao tính minh bạch, chính xác và năng lực giám sát thực thi ở tất cả các cấp”.

Trường Sĩ quan Thông tin hiện nay đang triển khai dự án xây dựng “Nhà trường thông minh” giai đoạn 1 (2026-2028), hướng tới tiệm cận mức 5 theo Bộ tiêu chí nhà trường Quân đội thông minh. Qua kiểm tra của các cấp, nhà trường được đánh giá là một trong các học viện, nhà trường đứng đầu, thực hiện tốt các tiêu chí về xây dựng "Nhà trường thông minh". Mục tiêu đến năm 2030 có hơn 80% tiêu chí đạt mức 6, qua đó tạo bệ phóng để các mặt hoạt động quản trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học tiếp tục được nâng lên.

Từ việc triển khai hạ tầng đến lựa chọn các nền tảng số, yêu cầu quan trọng được đặt ra là bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ bí mật Nhà nước, Quân đội. Đặc biệt, với một nhà trường quân sự, đây không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là nguyên tắc cốt lõi trong tổ chức, quản lý và vận hành các hệ thống thông tin trên môi trường số.

Trao đổi với phóng viên, Thượng tá, ThS Nguyễn Mậu Uyển, Trưởng phòng Tham mưu-Hành chính chia sẻ: “Hệ thống Trung tâm điều hành thông minh của nhà trường được xây dựng theo nguyên tắc phân tách tuyệt đối giữa mạng nội bộ và các mạng bên ngoài. Các luồng dữ liệu được kiểm soát thông qua giải pháp bảo đảm an toàn thông tin phù hợp với cơ chế xác thực, kiểm soát truy cập và lưu vết chặt chẽ. Cùng với đó, hệ thống tường lửa và các lớp bảo vệ an ninh mạng với cơ chế giám sát, phát hiện, xử lý sự cố được triển khai đầy đủ nhằm hạn chế nguy cơ xâm nhập, ngăn chặn các sự cố, góp phần bảo vệ tính toàn vẹn của dữ liệu và bảo đảm bí mật trong các hoạt động của nhà trường trên môi trường số”.

Chuyển đổi số không đồng nghĩa với việc đưa tất cả dữ liệu lên môi trường mạng, ngược lại, càng số hóa sâu, yêu cầu về kỷ luật công nghệ, bảo đảm an toàn thông tin càng cao. Đó là giá trị cốt lõi mà Trường Sĩ quan Thông tin kiên trì thực hiện trong lộ trình xây dựng “Nhà trường thông minh”.

Dữ liệu số dẫn đường điều hành

Nhiều khâu trong quản lý đào tạo, khảo thí tại Trường Sĩ quan Thông tin đã được kết nối đồng bộ trên hệ sinh thái dùng chung. Hệ thống quản trị đào tạo và khảo thí số được khai thác toàn diện trong quản lý chương trình, kế hoạch huấn luyện, hồ sơ giảng viên, phân công giảng dạy. Một số khâu được ứng dụng AI để tự động hóa, tiêu biểu là phần mềm hỗ trợ xếp lịch huấn luyện và khai thác ngân hàng câu hỏi. Hoạt động giảng dạy, học tập được tổ chức hoàn toàn trên hệ thống LMS (quản lý học tập) và E-learning (học tập trực tuyến) nội bộ. Quy trình thi, chấm thi trắc nghiệm với việc số hóa từ khâu sinh đề, tổ chức thi đến nhập điểm thi giúp cắt giảm triệt để thủ tục giấy tờ thủ công, bảo đảm tính minh bạch và đánh giá thực chất năng lực người học.

Trao đổi với phóng viên, Đại tá, PGS, TS Trần Thanh Trung, Trưởng phòng Đào tạo cho biết: “Ứng dụng quản trị số đã làm thay đổi căn bản cách làm việc của cơ quan chức năng. Trước đây, việc xây dựng lịch huấn luyện và tổng hợp kết quả của hàng chục chuyên ngành đòi hỏi nhiều ngày làm việc thủ công. Nay với sự hỗ trợ của phần mềm xếp lịch tự động ứng dụng AI và hệ thống quản trị dữ liệu tập trung, thời gian xây dựng lịch huấn luyện được rút ngắn rõ rệt, dữ liệu được cập nhật tức thời theo thời gian thực tế, giúp chỉ huy các cấp ra quyết định điều hành nhanh chóng và chính xác”.

Cùng với công tác quản lý huấn luyện, các camera chuyên dụng được bố trí trên khu vực giảng đường, bãi tập và thao trường huấn luyện để truyền hình ảnh trực tiếp về Trung tâm điều hành. Qua đó, công tác quản lý nền nếp giảng dạy và học tập được duy trì nghiêm túc, tạo chuyển biến mạnh mẽ về tính chính quy.

Theo Thượng tá, ThS Đặng Xuân Hải, Trưởng ban Khảo thí và Bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo, Phòng Đào tạo, 100% ngân hàng câu hỏi, đáp án đã được số hóa và quản lý tập trung. Trong các kỳ thi, phần mềm sinh đề và trộn đề ngẫu nhiên kết hợp chấm thi tự động (hình thức trắc nghiệm) trên máy tính kết nối mạng nội bộ đã triệt tiêu hoàn toàn các can thiệp chủ quan, bảo đảm khách quan, công bằng và phản ánh đúng chất lượng học tập thực chất của từng học viên.

Ở đơn vị quản lý học viên, chuyển đổi số cũng hiện diện sâu rộng trong quản lý bộ đội. Thông qua phần mềm quản trị dùng chung, chỉ huy đơn vị nắm chắc quân số, kết quả học tập, điểm rèn luyện của từng học viên theo từng ngày, từng tuần. Trung tá, ThS Nguyễn Minh Tân, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 26 cho biết: “Nhờ dữ liệu được số hóa liên thông về đơn vị, cán bộ Tiểu đoàn dễ dàng nhận diện ngay những học viên còn yếu ở từng môn học cụ thể để kịp thời phân công tổ, nhóm học tập kèm cặp, bồi dưỡng. Về phía bộ đội, học viên chủ động đăng nhập mạng LAN (nội bộ) để kiểm tra kết quả thi, đối chiếu tiến trình tích lũy học phần và tra cứu tài liệu phục vụ giờ tự học buổi tối một cách nền nếp”.

Từ hệ thống hạ tầng đồng bộ đến các phần mềm quản trị đào tạo, khảo thí và giám sát trực tuyến, Trường Sĩ quan Thông tin đã và đang định hình một hệ sinh thái quản trị thông minh. Đích đến cuối cùng chính là nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và khả năng sẵn sàng chiến đấu của bộ đội theo đúng phương châm chỉ đạo của Bộ Quốc phòng “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.