Làm chủ công nghệ, khai thác hiệu quả cơ sở kỹ thuật hiện đại ở Học viện Kỹ thuật Quân sự​

Nhiều phòng thí nghiệm (PTN), phòng học chuyên dùng, trạm, xưởng và cơ sở nghiên cứu được đầu tư đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng quan trọng nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật quân sự, nghiên cứu khoa học, sản xuất và chế thử các sản phẩm phục vụ quốc phòng, an ninh và kinh tế - xã hội.

Đại tá Đinh Anh Tuấn, Trưởng phòng Hậu cần - Kỹ thuật, Học viện Kỹ thuật Quân sự cho biết: “Những năm qua, Học viện luôn quan tâm đề xuất xây dựng, củng cố và từng bước hiện đại hóa hệ thống cơ sở kỹ thuật. Hiện nay, Học viện có 153 cơ sở kỹ thuật, trong đó có 29 PTN cơ sở cơ bản, 58 PTN chuyên ngành, 25 phòng học chuyên dùng, 15 phòng học trang bị, 16 trạm, xưởng và 10 kho, nhà che trang bị kỹ thuật các loại. Bên cạnh duy trì, khai thác các cơ sở hiện có, nhiều cơ sở kỹ thuật được đầu tư thông qua các chương trình, đề án, dự án; tiêu biểu như: Phòng trang bị sô-na (sonar) thủy âm, PTN mô phỏng công nghệ radar, Trung tâm nano, Trung tâm tác chiến không gian mạng...".

Điểm đáng chú ý là việc đầu tư cơ sở kỹ thuật ngày càng gắn chặt với định hướng phát triển Học viện, ngành, chuyên ngành đào tạo, các hướng nghiên cứu và sự phát triển của khoa học, công nghệ. Qua đó, Học viện từng bước hình thành môi trường đào tạo hiện đại, nơi người học không chỉ tiếp nhận kiến thức trên giảng đường mà còn trực tiếp tiếp cận máy móc, thiết bị, công nghệ và các bài toán kỹ thuật thực tế. Các cơ sở kỹ thuật trở thành những “giảng đường thứ hai”, nơi lý thuyết được kiểm chứng bằng thực nghiệm, ý tưởng khoa học được hiện thực hóa thành mô hình, sản phẩm; tạo môi trường để cán bộ, giảng viên, học viên và các nhóm nghiên cứu mạnh, chuyên sâu cùng nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ.

Vận hành Trung tâm nano tại Học viện Kỹ thuật Quân sự.

Quá trình đầu tư, hiện đại hóa cơ sở kỹ thuật, Học viện xác định phải bảo đảm đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với định hướng phát triển ngành, chuyên ngành đào tạo và các hướng nghiên cứu mũi nhọn. Trong đó, đầu tư cần chú trọng kết nối, liên thông giữa các PTN, cơ sở nghiên cứu; đẩy mạnh số hóa trong quản lý, vận hành, từng bước hình thành dữ liệu dùng chung; đồng thời, tăng cường khai thác dùng chung giữa các cơ quan, khoa, viện, trung tâm, phát huy tối đa năng lực thiết bị, hạn chế đầu tư trùng lặp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tuy nhiên, đầu tư được cơ sở kỹ thuật hiện đại mới là điều kiện cần. Tổ chức quản lý, làm chủ và khai thác hiệu quả mới quyết định giá trị thực sự của đầu tư. Vì vậy, Học viện đang từng bước đổi mới phương thức quản lý theo hướng chuyển từ tư duy “quản lý tài sản, thiết bị” sang “quản lý hiệu quả khai thác và giá trị do tài sản, thiết bị tạo ra”, lấy kết quả đầu ra làm thước đo quan trọng. Hiệu quả cơ sở kỹ thuật được xem xét trên các phương diện như mức độ đáp ứng chương trình đào tạo; số lượng, chất lượng thực hành, thí nghiệm; số lượt cán bộ, học viên khai thác trang thiết bị; đồ án, khóa luận, luận văn, luận án; đề tài, nhiệm vụ khoa học - công nghệ; bài báo khoa học; sáng kiến, giải pháp kỹ thuật và các sản phẩm vũ khí, trang bị kỹ thuật, vật tư kỹ thuật được sản xuất, chế thử.

Theo Đại tá Đinh Anh Tuấn, việc tổ chức đánh giá hiệu quả khai thác định kỳ giúp Học viện có cái nhìn toàn diện hơn về kết quả sau đầu tư, vừa là cơ sở phát huy những cơ sở kỹ thuật hoạt động tốt, vừa giúp nhận diện những vấn đề cần bổ sung về nhân lực, vật tư, công nghệ, phương thức tổ chức quản lý, khai thác và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị. Kết quả đánh giá là dữ liệu quan trọng phục vụ xây dựng kế hoạch đầu tư những năm tiếp theo, bảo đảm đầu tư đúng nhu cầu, đúng trọng tâm, gắn đầu tư mới với khả năng khai thác thực tế.

Hiệu quả khai thác hệ thống cơ sở kỹ thuật đã góp phần trực tiếp vào kết quả giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện. Trong 60 năm qua, Học viện đã đào tạo hơn 26.000 học viên, sinh viên; hơn 1.200 thạc sĩ, hơn 800 nghiên cứu sinh; thực hiện hàng nghìn đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, bài báo và công trình công bố trong nước, quốc tế. Với cơ sở kỹ thuật được đầu tư, cán bộ, giảng viên và các nhóm nghiên cứu có điều kiện triển khai quá trình từ tính toán, mô phỏng, thiết kế đến chế tạo mẫu, đo kiểm, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.

Nhờ đó, hoạt động khoa học, công nghệ của Học viện ngày càng hướng mạnh vào nghiên cứu ứng dụng, sản xuất, chế thử và hình thành sản phẩm thực tiễn. Nhiều sản phẩm của Học viện đã phục vụ hiệu quả trong quốc phòng, an ninh và kinh tế - xã hội, như: Thiết bị tập bắn súng TBS-19, hệ thống mô phỏng huấn luyện nhảy dù, thiết bị thực tại ảo 3D, thiết bị cá nhân chế áp flycam CA-18GL, Robot y tế Vibot... cho thấy rõ giá trị của việc gắn đầu tư cơ sở kỹ thuật với khai thác, nghiên cứu, sáng tạo và phát triển sản phẩm.

Thiết bị huấn luyện bắn súng do Học viện Kỹ thuật Quân sự nghiên cứu sản xuất.

Thời gian tới, trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, vật liệu mới, công nghệ vũ trụ và công nghệ số, yêu cầu đối với hệ thống cơ sở kỹ thuật của Học viện ngày càng cao. Cùng với triển khai các nghị quyết, chương trình hành động về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Học viện tiếp tục đầu tư cơ sở kỹ thuật theo hướng đồng bộ, hiện đại, có trọng tâm, trọng điểm; bám sát chương trình đào tạo và các hướng nghiên cứu mới; tăng cường kết nối, liên thông, số hóa và khai thác dùng chung giữa các cơ quan, khoa, viện, trung tâm.

Cùng với đầu tư trang thiết bị, Học viện chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên kỹ thuật, nâng cao năng lực vận hành, khai thác và làm chủ công nghệ mới. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện tiêu chí đánh giá hiệu quả theo hướng rõ ràng, định lượng được, phù hợp từng loại hình cơ sở kỹ thuật; từng bước số hóa dữ liệu khai thác, phục vụ quản lý, bảo trì, nâng cấp, điều chuyển và đầu tư bổ sung, bảo đảm nguồn lực đầu tư tạo ra giá trị cụ thể, có thể kiểm chứng.

Phòng trang bị sô-na thủy âm mới đưa vào sử dụng tại Học viện Kỹ thuật Quân sự.

Bằng việc đầu tư chiều sâu gắn với quản lý khoa học và khai thác hiệu quả, hệ thống cơ sở kỹ thuật tiếp tục góp phần tạo dựng môi trường liên hoàn đào tạo - nghiên cứu - sáng tạo - chế thử - ứng dụng. Đây là nền tảng quan trọng để Học viện Kỹ thuật Quân sự nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ; đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại, khẳng định vị thế trung tâm đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ kỹ thuật quân sự của Quân đội và cả nước.