Từng bước hình thành nền tảng công nghệ trí tuệ nhân tạo “Make in Viet Nam”

Xây dựng hệ sinh thái AI nội địa tự chủ

Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ ngày 1-3-2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư và triển khai AI tại Việt Nam. Luật quy định rõ nguyên tắc phát triển, thử nghiệm và ứng dụng AI, đồng thời thiết lập cơ chế sandbox, ưu đãi cho nghiên cứu và phát triển, dữ liệu, hạ tầng tính toán và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Vingroup, VNPT, Viettel, FPT... đóng vai trò dẫn dắt hệ sinh thái AI trong nước với việc đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển, xây dựng trung tâm nghiên cứu AI, phát triển đội ngũ chuyên gia và từng bước hình thành nền tảng công nghệ AI “Make in Viet Nam”. 

Viettel phát triển hệ sinh thái AI, tăng năng suất lao động cho các tổ chức, doanh nghiệp.

Hưởng ứng Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tập đoàn Vingroup công bố triển khai chương trình đào tạo nhân viên và nhân tài AI thực chiến quy mô lớn, nhằm góp phần phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao cho đất nước. Học viên sẽ được miễn phí đào tạo và được nhận phụ cấp 8 triệu đồng/tháng. Chương trình đào tạo nhân viên và nhân tài AI thực chiến được Tập đoàn Vingroup dự kiến triển khai trong vòng 2 năm, với mục tiêu đào tạo 10.000 - 20.000 nhân sự có chuyên môn cao về AI, đáp ứng những đòi hỏi thực tế của công việc và cuộc sống. Thông qua chương trình, Vingroup không chỉ tìm kiếm, tuyển dụng nhân tài và nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên hiện có, mà còn góp phần đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực có chuyên môn cao về AI, đóng góp cho nhu cầu phát triển chung của Việt Nam.

VNPT đã tiên phong, chủ động đầu tư mạnh mẽ các mô hình AI quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu triển khai ở tầm quốc gia. Đến nay, với gần 200 chuyên gia trong nước và quốc tế, cùng việc đổi mới cơ chế, tập trung nguồn lực, đặc biệt là khai thác hệ thống dữ liệu huấn luyện khổng lồ từ chính VNPT, Tập đoàn xây dựng năng lực AI cốt lõi của riêng mình. VNPT đã phát triển hơn 100 mô hình AI chuyên biệt, xử lý hơn 2 tỷ lượt yêu cầu, phục vụ khoảng 40 triệu người dân, đồng hành với hơn 200 doanh nghiệp và nhiều cơ quan nhà nước. Cuối năm 2025, VNPT thành lập VNPT AI, thể hiện quyết tâm của Tập đoàn trong việc tập trung năng lực AI, khẳng định vai trò tiên phong của VNPT trong hệ sinh thái AI Việt Nam, góp phần bảo đảm chủ quyền số, giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng công nghệ bên ngoài trong những lĩnh vực then chốt của quốc gia.

VNPT tiên phong, chủ động đầu tư mạnh mẽ các mô hình AI quy mô lớn.

AI là một trong 5 trụ cột chiến lược phát triển trong giai đoạn tới của Tập đoàn FPT. Tập đoàn phát triển hệ sinh thái AI theo hướng mở. FPT hiện sở hữu hai trung tâm phát triển AI tại Việt Nam và Nhật Bản, cùng một khu nghiên cứu AI quy mô lớn tại Quy Nhơn. Doanh thu từ lĩnh vực AI đang chiếm khoảng 7% tổng doanh thu toàn Tập đoàn.

Mới đây, nền tảng AI Agentic Automation Akabot do FPT phát triển vừa được Cơ quan Sở hữu trí tuệ Đài Loan (Trung Quốc) cấp bằng sáng chế cho công nghệ tự động tách nhỏ và phân loại tài liệu đầu vào bằng máy học (Machine Learning). Công nghệ này cho phép hệ thống tự động nhận diện, tách nhỏ và phân loại nhiều loại tài liệu như hóa đơn, hợp đồng, đơn đặt hàng hay biên bản nghiệm thu với tốc độ và độ chính xác cao. FPT đặt mục tiêu đến năm 2030, đào tạo 50.000 kỹ sư AI, trang bị kỹ năng AI cho 500.000 người, phục vụ ít nhất 50% người Việt Nam và 300 triệu công dân toàn cầu. 

Tập đoàn Viettel coi AI là trụ cột chiến lược thứ 5 cùng với viễn thông; giải pháp công nghệ thông tin và dịch vụ số; nghiên cứu, sản xuất công nghiệp công nghệ cao; chuyển phát, logistics và thương mại. Một số sản phẩm nền tảng tiêu biểu ứng dụng AI đã mang lại hiệu quả cao cho Viettel, trong đó có trợ lý ảo pháp luật đầu tiên cho hệ thống tòa án; giải pháp gợi ý nội dung cho TV360; ứng dụng AI trong quản lý, vận hành khai thác mạng lưới toàn cầu. Viettel sẽ nghiên cứu, phát triển và kinh doanh các công nghệ, ứng dụng AI theo lộ trình đến năm 2030, bảo đảm đồng bộ và góp phần hiện thực hóa thành công chiến lược AI của Việt Nam.

Vai trò của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc hiện thực hóa Nghị quyết 57

Ngày 10-12-2025, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo với tỷ lệ tán thành cao, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý công nghệ của Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển với tốc độ đột biến, lan rộng từ kinh tế, tài chính đến giáo dục, truyền thông và quốc phòng, an ninh, việc ban hành một đạo luật chuyên biệt được xem là bước đi kịp thời và cần thiết.

Luật này không chỉ tạo nền tảng pháp lý cho phát triển công nghiệp AI, mà còn khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc làm chủ công nghệ mới, không đứng ngoài cuộc trong làn sóng trí tuệ nhân tạo toàn cầu.

Gian hàng giới thiệu sản phẩm ứng dụng AI của FPT thu hút sự chú ý của đông đảo khách tham quan.

Theo ông Vũ Hải Quân, Thứ trưởng thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ (nay là Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ), có thể nói, Nghị quyết 57 là một nghị quyết mang tính “khoán 10” mới. Lần đầu tiên, Tổng Bí thư trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện nghị quyết, cho thấy Đảng, Bộ Chính trị và Trung ương xác định phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là vấn đề then chốt và cũng là động lực tăng trưởng mới để đưa Việt Nam trở nên giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

Theo ông Vũ Hải Quân, hiện Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã được Quốc hội thông qua. Luật này thể chế hóa nhiều chủ trương quan trọng như: Quy định tổng chi cho khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng 3% tổng chi ngân sách nhà nước.

Song song đó là thay đổi cơ chế phân bổ kinh phí theo hướng dựa vào hiệu quả, không dàn đều; chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, có cơ chế thử nghiệm công nghệ mới; hoàn thiện chính sách thu hút nhân tài, lần đầu đưa khái niệm kiến trúc sư trưởng vào luật.

Ông Vũ Hải Quân thông tin, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành 11 công nghệ chiến lược, trong đó 6 công nghệ trọng điểm sẽ được triển khai ngay trong năm 2025. Có thể nói, đây là bước đột phá lớn về thể chế để thúc đẩy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

“Có thể khẳng định rằng, Bộ Khoa học và Công nghệ đang được Chính phủ giao một khối lượng công việc rất lớn. Đến thời điểm này, chúng tôi đã và đang nỗ lực tối đa để thể chế hóa các chủ trương của Đảng, góp phần đưa Nghị quyết 57 thực sự đi vào cuộc sống”, ông Vũ Hải Quân chia sẻ.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng ban hành Kế hoạch thu hút 100 chuyên gia giỏi tham gia các chương trình phát triển trí tuệ nhân tạo trọng điểm cấp quốc gia. Việc ban hành Kế hoạch thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc huy động và phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia giỏi nhằm thúc đẩy sự phát triển đột phá về AI tại Việt Nam.

Thông qua các chương trình trọng điểm quốc gia về AI, Kế hoạch hướng tới xây dựng nền tảng vững chắc để AI trở thành động lực chiến lược cho tăng trưởng kinh tế, hiện đại hóa quản trị, nâng cao chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời tạo lập hệ sinh thái AI toàn diện, tự chủ và nhân văn, góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI trong khu vực và thế giới.

Trong bối cảnh nhân lực AI tại Việt Nam vẫn đang thiếu hụt cả về số lượng lẫn chất lượng, việc triển khai kế hoạch thu hút chuyên gia là bước đi quan trọng để đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số và phát triển công nghệ cao.

Đây không chỉ là kế hoạch thu hút nhân lực, mà còn là một chương trình hành động để đưa AI trở thành một trong những trụ cột công nghệ chủ lực của Việt Nam trong thập kỷ tới.