Tự chủ xây dựng hệ sinh thái "Make in Viet Nam"

Làm chủ thiết kế, công nghệ và chuỗi giá trị

Trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57, các doanh nghiệp lớn của Việt Nam khẳng định “Make in Viet Nam” là tư duy phát triển mới, chuyển từ gia công sang làm chủ thiết kế, công nghệ và chuỗi giá trị.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel cho biết: Viettel đang phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao và tập trung vào nhiều công nghệ chiến lược như 5G, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện thực hóa mục tiêu năm 2030 phủ sóng 5G toàn quốc, Tổng công ty Mạng lưới Viettel đã thử nghiệm thành công mạng di động 5G Advanced với tốc độ đạt hơn 7,3 Gbps, gấp 6 lần tốc độ 5G SA Việt Nam hiện tại, giúp mở rộng phạm vi ứng dụng, đa dạng hóa dịch vụ trên nền tảng 5G.

Mạng di động 5G Advanced được coi là phiên bản nâng cấp quan trọng của 5G và là bước đệm để phát triển mạng di động 6G. 5G Advanced sẽ thay đổi cơ bản trải nghiệm của khách hàng di động. Công nghệ gộp nhiều băng tần trên 5G Advanced không chỉ giúp kết nối nhanh hơn, mà còn ổn định và tin cậy hơn khi kết hợp cả vùng phủ rộng của tần số thấp và tốc độ của tần số cao, giảm thiểu tình trạng rớt mạng, mạng không ổn định khi xem video hay chơi game. Với 30.000 trạm 5G tính đến tháng 12-2025, Viettel đã phủ sóng 5G đến 90% diện tích ngoài trời và 70% diện tích trong nhà trên toàn quốc.

Máy bay không người lái (UAV) của Tập đoàn Viettel.

Tiên phong nghiên cứu hệ sinh thái sản phẩm mạng viễn thông "Make in Vietnam", Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech - VHT) đã làm chủ các thành phần cốt lõi với 24 dòng sản phẩm phủ toàn bộ phân lớp mạng, xây dựng hệ sinh thái 5G hoàn chỉnh, từ thiết bị vô tuyến, truyền dẫn đến mạng lõi, đưa Viettel vào nhóm 6 doanh nghiệp toàn cầu cung cấp đầy đủ hạ tầng 5G. Hệ thống mạng lõi hiện nay của Viettel chủ yếu dùng thiết bị của VHT từ 60% tới 100% thị phần. Từ chỗ phụ thuộc vào nhập khẩu, Viettel đã tự chủ thiết bị "Make in Việt Nam", đạt chuẩn quốc tế, tiệm cận các nhà cung cấp hàng đầu.

Sản phẩm tác chiến hiện đại do Viettel nghiên cứu, sản xuất.

Từ một đơn vị nghiên cứu trong nước, VHT đã từng bước đưa sản phẩm công nghệ cao Việt Nam ra thị trường quốc tế, khẳng định rằng Việt Nam không chỉ học công nghệ, mà đã có thể sáng tạo công nghệ, làm chủ công nghệ và cung cấp công nghệ ra thế giới.

Trung tướng Tào Đức Thắng cho biết, trong thời gian tới, Viettel nói chung và Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel nói riêng sẽ dốc toàn lực, bước vào những định hướng chiến lược có ý nghĩa quyết định tới mục tiêu đưa Viettel trở thành tập đoàn công nghệ toàn cầu và khẳng định năng lực tự chủ công nghệ của quốc gia với phương châm chủ động hơn, thần tốc hơn, táo bạo hơn, hiệu quả hơn. Tập trung làm chủ các công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, vũ khí công nghệ cao...; tiến tới làm chủ toàn diện hệ sinh thái sản phẩm, từ thiết kế đến sản xuất. Bên cạnh đó, phát triển sản phẩm công nghệ lưỡng dụng, kết hợp chặt chẽ quốc phòng với kinh tế, tạo ra các sản phẩm vừa phục vụ nhiệm vụ quân sự, vừa có khả năng thương mại hóa trên thị trường toàn cầu.

Trình diễn công nghệ tại Diễn đàn quốc gia về phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Chia sẻ tại Diễn đàn quốc gia về phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch Tập đoàn VNPT, cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề, khi hạ tầng số không còn chỉ đóng vai trò nền tảng hỗ trợ, mà cần được nhìn nhận như một sản phẩm công nghệ cốt lõi -"Infrastructure as a Product", do doanh nghiệp Việt làm chủ và dẫn dắt.

Theo ông Thái, VNPT đã từng bước làm chủ hệ sinh thái băng rộng cố định XGSPON, qua đó giữ thị phần băng rộng cố định số một Việt Nam. Hiện mạng lưới của tập đoàn phục vụ khoảng 8,5 triệu thiết bị đầu cuối, gồm ONT, set-top box, WiFi, Mesh..., tạo nền tảng hạ tầng số đồng bộ cho hộ gia đình và doanh nghiệp. Song song đó, tập đoàn cung cấp giải pháp camera an ninh cho hộ gia đình, với dữ liệu được lưu trữ và xử lý trong nước, bảo đảm an toàn và chủ quyền dữ liệu.

Trình diễn UAV tại "Make in Viet Nam 2025".

Ông Thái nhấn mạnh, nhà mạng viễn thông thế hệ mới không được đo đếm bằng số lượng thuê bao, mà được định nghĩa bởi năng lực hạ tầng số, dữ liệu lõi và vai trò kết nối hệ sinh thái số của quốc gia. Trên cơ sở đó, VNPT khẳng định năng lực thông qua ba trụ cột: Làm chủ hạ tầng số thông minh; làm chủ dữ liệu và công nghệ lõi; tiên phong trong vai trò điều phối hệ sinh thái số quốc gia.

Với tinh thần "Make in Viet Nam to Lead", VNPT cam kết không chỉ là nhà cung cấp hạ tầng, mà trở thành "xương sống" vững chắc của chuyển đổi số quốc gia, đóng vai trò điều phối tin cậy, kết nối mọi nguồn lực, góp phần đưa Việt Nam vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc Tập đoàn FPT cho rằng, "Make in Vietnam" như lá cờ đầu cho các doanh nghiệp công nghệ như FPT. Tập đoàn phải bước vào lĩnh vực làm chủ sản phẩm, làm chủ công nghệ để vươn mình. Trong 5 năm qua, tỷ lệ sản phẩm gia công của FPT giảm từ 90% xuống 30%. Công ty dần tách khỏi mô hình tăng trưởng thuần túy mà đầu tư vào công nghệ, đưa chiến lược quốc gia vào chiến lược phát triển doanh nghiệp.

Theo đó, tập đoàn xác định công nghệ lõi là "chìa khóa" để khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới. Chiến lược tập trung vào 5 trụ cột then chốt. Đầu tiên là AI & Quantum AI: Tiên phong trong trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử để giải quyết các bài toán phức tạp của tương lai. Thứ hai, FPT đầu tư dữ liệu & Hạ tầng số (Data - DC - Cloud) với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái hạ tầng dữ liệu và điện toán đám mây vững chắc, bảo đảm chủ quyền số. Tập đoàn tập trung vào an ninh mạng nhằm bảo vệ không gian mạng, tạo môi trường an toàn cho sự phát triển kinh tế số. Tiếp đó, công nghệ đường sắt, ứng dụng công nghệ cao vào hạ tầng giao thông cũng là lĩnh vực được đầu tư trong thời gian này. Cuối cùng, tập đoàn bước chân vào bán dẫn - lĩnh vực "xương sống" của mọi thiết bị công nghệ hiện đại.

FPT cam kết đầu tư vào hạ tầng, đến năm 2030 sẽ xây dựng 5 nhà máy trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu, góp phần đưa Việt Nam là một trong các quốc gia cung cấp hạ tầng tính toán về AI hàng đầu khu vực.

Ông Khoa khẳng định FPT không làm công nghệ theo phong trào mà đi theo chiến lược thực tế. Thời gian tới, tập đoàn cam kết tập trung vào nghiên cứu phát triển, đầu tư vào nhân lực, phát huy giá trị nội tại với 300 giáo sư, tiến sĩ trong tập đoàn. FPT cho biết sẵn sàng đồng hành cùng các doanh nghiệp công nghệ khác, tạo ra liên minh khoa học công nghệ vươn ra thế giới. Tập đoàn chấp nhận những đề án thử nghiệm không thành công để có đóng góp cho các sáng tạo "Make in Viet Nam".

Tập trung vào các công nghệ chiến lược

Năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định định hướng trọng tâm là tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, từ “quản lý đầu vào” sang “đánh giá đầu ra”, từ dàn trải sang tập trung vào các công nghệ chiến lược.

Thời gian qua, nhiều sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam" đã ra đời. Nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã tự thiết kế, tích hợp thành sản phẩm thương mại, làm chủ công nghệ lõi, làm chủ hệ thống, làm chủ dữ liệu và cung cấp giải pháp cho hàng triệu người dùng trong nước. Một số sản phẩm đã vươn ra thị trường khu vực và quốc tế. Quan trọng hơn, chúng ta đã hình thành được một thế hệ doanh nghiệp, kỹ sư, nhà khoa học dám nghĩ lớn, dám làm chủ và dám chinh phục thế giới.

"Make in Vietnam" đã giúp Việt Nam chuyển từ vị thế "người sử dụng công nghệ" sang "người tạo ra công nghệ" ở nhiều lĩnh vực; từ chỗ nhập khẩu giải pháp sang chỗ tự thiết kế giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam; từ tư duy "đi sau" sang tư duy "đi cùng".

Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam cần bước sang một giai đoạn phát triển mới của "Make in Vietnam" - không chỉ làm chủ công nghệ cho mình, mà hướng tới tự chủ và dẫn dắt. Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tiên phong giải các bài toán lớn của đất nước, làm chủ nền tảng, công nghệ lõi và từng bước tạo ra chuẩn mực mới cho thị trường khu vực và thế giới.

Cách đây 6 năm, trong bối cảnh thế giới biến động mạnh mẽ, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, công nghệ số bùng nổ và cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, Việt Nam đã lựa chọn một con đường không dễ nhưng rất đúng đắn: Chuyển từ "gia công - lắp ráp" sang "thiết kế, làm chủ và sáng tạo tại Việt Nam". Sau 6 năm, chúng ta có thể khẳng định: "Make in Vietnam" không còn là một khẩu hiệu, mà đã trở thành một phong trào, một phương thức phát triển và một năng lực thực tế.