So với các mùa khai giảng năm học mới trước đây, Lễ khai giảng năm học 2026-2027 tổ chức vào sáng 5-9 vừa qua có nhiều điểm mới, mang ý nghĩa giáo dục tích cực và thể hiện nét đẹp văn hóa tựu trường.

Lần đầu tiên, lễ khai giảng năm học mới gắn liền với sự kiện khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền và được phát sóng trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam, đồng thời được kết nối trực tuyến với tất cả điểm cầu ở 100% trường phổ thông trong cả nước.

Thượng tướng Phạm Trường Sơn, Phó tổng Tham mưu trưởng trao quà của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tặng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên. Ảnh: HÀ KHÁNH 

Lần đầu tiên, lễ khai giảng được thực hiện theo nghi lễ thống nhất trong toàn quốc. Tất cả các trường đều đồng loạt tiến hành nghi lễ chào cờ, hát Quốc ca và đánh trống khai giảng chào mừng năm học mới trong cùng một thời điểm. 

Lần đầu tiên, đông đảo con em đồng bào các dân tộc nơi biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn đến tham dự lễ khai giảng năm học mới tại 107 ngôi trường vừa được xây dựng khang trang, hiện đại, có đầy đủ tiện nghi phục vụ học tập, sinh hoạt, thể thao, giải trí. Đây là thành quả bước đầu từ việc hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị về xây dựng 248 trường phổ thông liên cấp trên biên giới đất liền.  

Tại lễ khai giảng, trên hàng ghế đầu tiên, bên cạnh các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và lãnh đạo các tỉnh, thành phố, là những học sinh tiêu biểu được ban tổ chức xếp ngồi ở vị trí trang trọng trong buổi lễ. Hình ảnh đó không chỉ thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo các cấp đối với sự kiện khai giảng mà còn khẳng định phương châm giáo dục là đặt học sinh vào đúng vị trí chủ thể, trung tâm của ngày hội tựu trường. 

Cũng trong buổi khai giảng, thay vì mời cán bộ lãnh đạo đến dự lễ đánh trống như những năm trước đây, thì năm nay, lần đầu tiên, 100% hiệu trưởng các trường lên bục thực hiện nghi thức đánh trống chào mừng năm học mới. Động thái này nhằm khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của hiệu trưởng với tư cách vừa là nhà giáo dục, vừa là người “đánh trống, phất cờ” tập hợp, động viên, thúc giục đội ngũ thầy, trò nhà trường phấn đấu dạy tốt, học tốt, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong năm học mới.

Diễn ra trong khoảng một tiếng đồng hồ với nghi thức bảo đảm sự thống nhất, chuẩn mực trên toàn quốc, Lễ khai giảng năm học 2026-2027 có nhiều nét mới cả về hình thức và nội dung thực hiện. Những thay đổi này đều hướng tới một mục đích là làm cho không khí ngày khai giảng thực sự trở thành ngày hội văn hóa tựu trường của học sinh, nơi các em được thể hiện rõ vị trí chủ thể, vai trò trung tâm của quá trình giáo dục.

Nhiều năm về trước, lễ khai giảng ở nhiều nơi diễn ra hình thức, phô trương, kéo dài thời gian gây tâm lý không tốt cho học sinh và phiền lòng phụ huynh. Việc tổ chức khai giảng mỗi nơi một kiểu, mỗi trường một phách, thực hiện nghi lễ thiếu thống nhất cũng khiến cho ngày tựu trường kém thú vị. Những bất cập đó có nguyên nhân sâu xa là ngành giáo dục chưa chú trọng chuẩn mực hóa nghi lễ khai giảng, chưa thật sự coi trọng “lấy người học làm trung tâm, lấy người thầy làm động lực” trong hoạt động tựu trường.

Vì vậy, có thể khẳng định, việc đổi mới hình thức, cách thức trong lễ khai giảng của ngành giáo dục phản ánh rõ tinh thần chủ đề năm học 2026-2027 là “đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”, đồng thời thể hiện sự quán triệt nghiêm túc những ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta, đó là: Giáo dục và đào tạo có vai trò đặc biệt trong chuẩn bị con người cho tương lai đất nước; năm học này phải tạo được tinh thần mới, cách làm mới, tạo chuyển biến và kết quả thực chất trong mỗi nhà trường, đến từng lớp học, từng học sinh. Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được những con người như thế nào; phải thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện đức-trí-thể-mỹ đối với học sinh, sinh viên.