"Giữ lửa" đổi mới để giáo dục khởi sắc

Thành tựu và khó khăn

Dự hội nghị có đồng chí Vũ Đức Đam, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, cùng đại diện các ban, ngành Trung ương, lãnh đạo Bộ GD&ĐT và 63 điểm cầu trực tuyến của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trên cả nước. Phát biểu tại hội nghị, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: "Chúng ta phải nhìn vào bức tranh chung, nhìn vào mặt tích cực để phát huy và khắc phục mặt hạn chế, nhằm làm tốt hơn trong năm học tới và những năm tiếp theo. Trong một năm vừa qua, ngành giáo dục đã đạt được những kết quả rõ nét. Đánh giá chung, chúng ta đã chọn được hướng đi đúng. Có nhiều khâu, lĩnh vực, lộ trình được thực hiện nhanh chóng...".

Cần quan tâm hơn tới xây dựng cơ sở vật chất cho giáo dục các tỉnh miền núi. Trong ảnh, học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học phổ thông tỉnh Tuyên Quang.

Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, năm học 2017-2018, ngành giáo dục đã hoàn thành năm học với nhiều nỗ lực để thực hiện tốt 9 nhiệm vụ chủ yếu và 5 nhóm giải pháp cơ bản đã đề ra, từ đó nâng cao hiệu quả các hoạt động dạy học ở các cấp. Mạng lưới GD&ĐT trên cả nước tiếp tục có bước phát triển mới cả về quy mô và chất lượng. Trình độ của đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý các cấp không ngừng được nâng cao. Chương trình giáo dục mầm non, phổ thông được tích cực đổi mới; công tác giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng được nâng lên một bước... 

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Mạnh Hùng, năm học 2017-2018 cũng còn nhiều vấn đề đặt ra. Đầu tiên là cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học còn thiếu, lạc hậu. Nguồn kinh phí đầu tư cho lĩnh vực này ở một số địa phương còn hạn hẹp. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ chưa được giải quyết dứt điểm. Tiến độ thực hiện đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông còn chậm. Việc dạy thêm, học thêm và tình trạng lạm thu vẫn chưa được giải quyết triệt để. Kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 còn một số vấn đề cần khắc phục...

Chú trọng nguồn lực, tăng cường cơ sở vật chất

Để khắc phục những khó khăn, tồn tại, triển khai thành công các nhiệm vụ trong năm học mới, nhiều đại biểu kiến nghị các giải pháp thiết thực. Đặc biệt trong đó, vấn đề củng cố nguồn lực nhà giáo được nhiều đại biểu đề cập. Bà Nguyễn Thị Minh Giang, Giám đốc Sở GD&ĐT Kiên Giang kiến nghị: Đến thời điểm hiện nay, định mức giáo viên đã được quy định rõ ràng, cụ thể. Vì vậy, nên căn cứ vào quy mô, lớp học, số học sinh để chủ động giao quyền biên chế cho các cơ sở giáo dục và địa phương quyết định. Hiện nay, việc phải chờ đợi để thực hiện đúng quy định khiến thực trạng thiếu giáo viên đang xảy ra ở Kiên Giang và một số địa phương gây không ít khó khăn cho công tác dạy học.

Điều này cũng được GS, TS Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nêu lên: Hiện cả nước có hơn 100 cơ sở đào tạo sư phạm. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một mâu thuẫn là chúng ta chưa làm tốt công tác đào tạo gắn với sử dụng. Công tác quy hoạch cũng chưa được làm tốt,.

Về nguồn lực nhà giáo, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cũng chỉ ra những định hướng, mở đường cho ngành giáo dục trong năm học mới. Phó thủ tướng cho rằng, Bộ GD&ĐT đã bước đầu triển khai công tác nắm bắt tình hình nguồn lực giáo viên. Tuy nhiên, một mình ngành giáo dục không thể làm hết được. Vì vậy, phải đề nghị các địa phương tiếp tục theo dõi, cập nhật tình hình biên chế giáo viên của địa phương mình, căn cứ vào đó để đặt hàng đào tạo sư phạm. Tinh thần chung là phải đủ giáo viên để giảng dạy. Giáo viên khi được điều động cũng phải hợp lý và đúng với chuyên môn nghiệp vụ.

Bên cạnh nguồn lực nhà giáo, để có một năm học thành công, thì cơ sở vật chất phục vụ nhiệm vụ giáo dục cũng cần được đáp ứng. Nhu cầu về phòng học, trường lớp, các học liệu đáp ứng cho học tập cũng được nhiều đại biểu đề cập. Ông Ngô Văn Quý, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội đưa ra kiến nghị: Để tạo điều kiện cơ sở vật chất cho các nhà trường, đặc biệt là các trường nằm trong khu vực nội thành có quỹ đất hạn hẹp, Bộ GD&ĐT nên có chủ trương cho phép các trường được nâng tầng để có thêm không gian, phòng học. Vấn đề xây dựng nhà vệ sinh đạt chuẩn, quản lý duy trì cũng phải được làm tốt hơn.

Định hướng từ sớm, đổi mới cơ chế hoạt động

Thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, một vấn đề quan trọng cũng được xác định là cần triển khai sớm các chủ trương và đổi mới cơ chế quản lý, hoạt động của các cơ sở giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Ông Hà Kế San, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho rằng: Với việc đổi mới chương trình giáo dục, Bộ GD&ĐT cần có kế hoạch cụ thể, sớm ban hành để các tỉnh có thể chủ động về điều kiện cơ sở vật chất, giáo viên và xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện. Ông Hà Kế San đề nghị: Về các chủ trương như chuyển đổi một số trường từ công lập sang dân lập, phía Bộ GD&ĐT, các cơ quan chức năng nên thống nhất và có những quy định cụ thể để tránh lúng túng cho địa phương.

Bà Ngô Thị Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng: Với các chủ trương, quyết sách liên quan đến giáo dục, chúng ta cần đặt mình vào người dạy, người học để đưa ra đúng và phù hợp. Bên cạnh đó cũng cần phải có tính toán, có lộ trình cụ thể.

 Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đánh giá: Giáo dục hiện nay đang được toàn dân quan tâm. Vì vậy, có nhiều góp ý cho giáo dục. Không chỉ riêng việc thi cử mà từ trước đến nay, các vấn đề liên quan đến giáo dục đều được các chuyên gia đóng góp ý kiến thiết thực. Giáo dục quan trọng nhất là cần cởi mở, minh bạch thì sẽ nhận được sự đồng thuận của xã hội. Chúng ta cần xác định một tư tưởng, giáo dục không chỉ là của riêng thầy, cô mà cả gia đình, nhà trường và xã hội. Khi tạo được đồng thuận đó thì chất lượng GD&ĐT sẽ được nâng lên. Phó thủ tướng khẳng định: “Tôi tin rằng với tinh thần cầu thị, ngành giáo dục sẽ "giữ lửa" đổi mới và lan tỏa đến từng trường, từng đơn vị, từng nhà giáo để sự nghiệp đổi mới giáo dục thực sự được khởi sắc”.

Bài và ảnh: DUY VĂN