Không chỉ trang bị những kiến thức cơ bản về QP-AN, môn học còn góp phần rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho học sinh... Ghi nhận thực tế của phóng viên tại Trường THPT Thuận Thành số 1 (Bắc Ninh).

Không giống nhiều môn học thiên về lý thuyết, GDQP-AN kết hợp giữa học tập trên lớp với các hoạt động thực hành ngoài thao trường. Do đó, các em có thể vừa củng cố hiểu biết, vừa hình thành tác phong kỷ luật, bản lĩnh và sự chủ động trong xử lý các tình huống thực tiễn. Thầy giáo Nguyễn Xuân Năng, Phó hiệu trưởng Trường THPT Thuận Thành số 1 nhận định: “Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, GDQP-AN giúp học sinh nâng cao bản lĩnh chính trị, khả năng nhận diện và đấu tranh với các thông tin sai trái, từ đó hình thành thái độ sống tích cực, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Đây cũng là bước cơ sở hình thành những kiến thức cơ bản về quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, góp phần định hướng nghề nghiệp cho các em học sinh đối với khối trường lực lượng vũ trang sau này”.

Học sinh Trường THPT Thuận Thành số 1 (Bắc Ninh) tham gia Hội thao Giáo dục quốc phòng-an ninh cấp trường.  

Tại Trường THPT Thuận Thành số 1, việc tổ chức giảng dạy môn học này được nhà trường triển khai bài bản, bám sát chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Kế hoạch giáo dục chi tiết được xây dựng cho cả năm học, nội dung phân phối phù hợp với điều kiện thực tế tại trường. Các nội dung thực hành được tổ chức giảng dạy tập trung, bảo đảm tính khoa học, an toàn và đúng quy định, đặc biệt trong quá trình sử dụng vũ khí, trang bị. Nhà trường cũng tích cực đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Đội ngũ giáo viên cũng tăng cường tích hợp, ứng dụng công nghệ thông tin trong các bài giảng, thường xuyên tổ chức các hoạt động liên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy. Nhờ đó, chất lượng môn học từng bước được nâng cao. Tại Hội thao GDQP-AN học sinh THPT do Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ CHQS tỉnh Bắc Ninh tổ chức lần I năm 2026 vừa qua, các em học sinh Trường THPT Thuận Thành số 1 đã đoạt 2 giải đồng đội, 1 giải nhất cá nhân, 4 giải nhì cá nhân và 8 giải ba cá nhân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc giảng dạy GDQP-AN trong nhà trường phổ thông hiện nay vẫn còn một số hạn chế. Theo thầy giáo Nguyễn Xuân Năng, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và thực hành ở một số nội dung của môn còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới, trong khi việc bổ sung, sửa chữa các trang thiết bị đặc thù còn gặp nhiều trở ngại... khiến các giờ học thực hành khó đạt hiệu quả như mong muốn.

Không chỉ vậy, đội ngũ giáo viên tuy đã được quan tâm bồi dưỡng nhưng vẫn cần tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Thực tế tại nhà trường, số lượng giáo viên được đào tạo đúng chuyên ngành còn ít, phần lớn là giáo viên thể chất được bồi dưỡng để đảm nhiệm giảng dạy môn học này. Bên cạnh đó, một bộ phận học sinh vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của môn học, dẫn đến thái độ học tập chưa thật sự chủ động.

Từ thực tiễn đó, thầy giáo Nguyễn Xuân Năng cho rằng, cần tiếp tục điều chỉnh chương trình môn học theo hướng tinh gọn, thiết thực, tăng cường nội dung thực hành và kỹ năng gắn với thực tiễn. Đội ngũ giáo viên cần được bồi dưỡng sâu hơn về chuyên môn, đặc biệt là năng lực tổ chức dạy học tích cực và ứng dụng công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số. Cùng với đó, cần chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và sân bãi phục vụ huấn luyện, đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm, tăng cường phối hợp với các đơn vị Quân đội, Công an nhằm nâng cao tính thực tiễn của môn học.

“Quan trọng hơn hết là cần nâng cao nhận thức của học sinh và phụ huynh về ý nghĩa và vai trò của môn GDQP-AN. Khi hiểu đúng và đầy đủ về môn học, học sinh sẽ có thái độ học tập tích cực hơn, đồng thời có thể định hướng nghề nghiệp phù hợp hơn trong tương lai”, thầy giáo Nguyễn Xuân Năng nhấn mạnh.