Nhiều lý do được đưa ra để giải thích cho cảnh xếp hàng dài, “săn” từng cuốn sách, như: Có địa phương chủ trương không đặt SGK qua kênh trường học hoặc không nhận mua sách giúp học sinh; không ít người có tâm lý chờ sách miễn phí nên không chủ động mua sớm; nhà xuất bản rơi vào “áp lực kép” vì nhiều khách mua cùng lúc và nhà trường dồn dập gửi đơn đặt hàng bổ sung; đơn vị phát hành chưa giao kịp; số học sinh biến động... Trước thực trạng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các bên phối hợp bảo đảm đủ sách cho những trường còn thiếu trước ngày 15-9.

Sách giáo khoa cho học sinh. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

SGK là hành trang quan trọng nhất cho học sinh chuẩn bị bài và tự học ở nhà, đồng thời theo dõi bài giảng của thầy cô trên lớp. Vì thế, cung ứng SGK phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù, không đặt nặng yếu tố lợi nhuận. Việc khan hiếm cục bộ trong thời gian gần đây cho thấy những bất cập trong dự báo, đặt hàng, sản xuất, dự trữ, điều phối và phân phối sách.

Để những năm học sau bảo đảm học sinh khi đến trường phải có đủ SGK, ngành giáo dục cần xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về nhu cầu, cập nhật theo biến động học sinh thực tế; đơn vị phát hành sách cần có tỷ lệ sách dự phòng hợp lý; xây dựng cơ chế điều chuyển sách giữa các trường, địa phương; số hóa quy trình đăng ký và phân phối sách; công khai trách nhiệm của từng khâu, bảo đảm sách đến tay học sinh đúng thời điểm...