Người khởi xướng mô hình tham quan du lịch bằng xe trâu ở làng cổ Đường Lâm là anh Hà Kế Dũng, một người dân ở phường Sơn Tây có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực du lịch. Tuổi thơ gắn với làng cổ, với ruộng đồng, chăn trâu, cắt cỏ, nên khi lớn lên, anh Dũng mong muốn phát triển du lịch dựa trên những nét đẹp truyền thống của làng quê.

Nghĩ là làm, sau thời gian học hỏi kinh nghiệm, anh Dũng quyết định tậu trâu. Anh tìm mua con trâu đã được thuần hóa, kéo khỏe và thân thiện với con người. Thực tế, mô hình trải nghiệm bằng xe trâu xuất hiện ở một số địa phương, nhưng tại Đường Lâm là lần đầu tiên, nên việc triển khai của anh Dũng gặp không ít khó khăn. Cuộc sống phát triển, con trâu từ vật nuôi gần gũi lại trở nên xa lạ với nhiều người, nhiều đứa trẻ ở Đường Lâm. Bởi vậy, khi có trâu rồi, anh Dũng phải tìm chỗ đất ở ngoài làng làm chuồng trâu, thuê người chăm trâu, dắt trâu... 

Du khách khám phá làng cổ Đường Lâm bằng xe trâu. 

Theo anh Hà Kế Dũng, điều khó nhất trong phát triển mô hình tham quan du lịch bằng xe trâu ở Đường Lâm là tìm người dắt trâu. Ngoài cần hiểu biết về đặc tính của con trâu, người dắt trâu cần phải hiểu thêm kiến thức về văn hóa để giới thiệu tới du khách. 

Sau một tuần để trâu làm quen với không gian ở làng cổ Đường Lâm, anh Dũng bắt đầu vận hành thử bằng việc mời người thân, bạn bè trải nghiệm. Anh Dũng cho biết: “Dù trâu đã được thuần hóa nhưng để bảo đảm an toàn tuyệt đối, chúng tôi đang trong quá trình vận hành thử nghiệm. Sau khi người thân, bạn bè trải nghiệm cho phản hồi tốt, chúng tôi mới tiến hành phục vụ du khách”.

Mỗi chuyến xe trâu chở khoảng 8-10 người, du khách có thể chụp ảnh với trâu, cho trâu ăn và thong dong cảm nhận không gian làng cổ. Anh Hà Kế Dũng cho biết, du khách có thể ngồi trên xe trâu ngắm đình làng, những nếp nhà cổ hàng trăm năm trên trục chính của thôn Mông Phụ, hoặc kết hợp khám phá làng cổ với việc ngắm cảnh cánh đồng lúa xung quanh.

Sau một thời gian vận hành, anh Hà Kế Dũng nhận thấy, nhu cầu trải nghiệm du lịch bằng xe trâu tại Đường Lâm khá cao. Không chỉ du khách quốc tế, nhiều trẻ em do chưa gặp được trâu ngoài đời, nên có cơ hội trải nghiệm. “Tôi mong rằng, trong thời gian tới dịch vụ đưa đón khách bằng xe trâu tại Đường Lâm sẽ phát triển thành mô hình cộng đồng du lịch, để tạo việc làm cho bà con. Khi người dân có chung đam mê, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ kiến thức du lịch và hỗ trợ vốn”, anh Hà Kế Dũng cho biết.

Đánh giá về hoạt động thử nghiệm xe trâu phục vụ du lịch tại làng cổ Đường Lâm, ông Nguyễn Đăng Thạo, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Sơn Tây cho biết, hiện dịch vụ này mới dừng ở việc đưa đón khách như một phương tiện vận chuyển và đang được địa phương xem xét về tính khả thi. Nếu loại hình xe trâu được khai thác gắn với trải nghiệm du lịch nông nghiệp, như phục vụ tham quan cánh đồng hay tham gia hoạt động nông thôn, mô hình này có thể mang lại hiệu quả cao hơn.