Đảo Cò nằm giữa lòng hồ An Dương, có diện tích mặt nước hơn 90.000m² trong không gian bảo tồn hơn 30ha với hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan nguyên sơ. Đây là nơi cư ngụ của hàng vạn con cò, con vạc và nhiều loài chim quý, trong đó có những loài chim nằm trong sách đỏ Việt Nam như: Cò Nhạn, Bồ Nông, Cốc Đen...

Đến với Đảo Cò dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5, du khách cảm nhận Đảo Cò không chỉ bằng đôi mắt mà bằng cả chiều sâu cảm xúc, lắng lòng mình chạm vào giá trị của một di sản thiên nhiên sống.

Tìm chốn bình yên nơi Đảo Cò.

Theo lịch sử ghi lại, vào thế kỷ thứ VI, khu vực Đảo Cò thuộc trang An Dương, quận Giao Chỉ, từng là căn cứ của nghĩa quân Triệu Quang Phục chống giặc Lương.

Thời Nguyễn, khu vực này xảy ra 3 lần vỡ đê sông Luộc liên tiếp, trong đó có trận đại hồng thủy năm 1832. Nước lũ tạo nên những xoáy nước khổng lồ quanh gò đất, sau đó ngôi miếu cổ biến mất và nước không rút nữa, hình thành một hồ lớn gọi là hồ An Dương. Từ năm 1885 đến năm 1889, Đảo Cò nằm trong vùng hoạt động của nghĩa quân Nguyễn Thiện Thuật trong cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy. Xung quanh Đảo Cò còn có nhiều di tích gắn liền với các thời kỳ lịch sử như Chùa Nam, Lầu bà Chúa Vực...
Vào buổi trưa, cò đi kiếm ăn, nên số lượng cò trên đảo ít hơn buổi chiều tối.

Để chiêm ngưỡng những chú cò với bộ lông trắng muốt đậu trên những ngọn cây cao, du khách phải đi thuyền ra đảo. Khoảng cách từ bờ đến khu vực đảo cò chỉ vài trăm mét, nên chỉ mất chục phút đi thuyền là tới nơi.

Ông Lê Xuân Đến, người có hơn 20 năm làm dân quân xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương (nay là xã Nam Thanh Miện, TP Hải Phòng) vừa điều khiển chiếc thuyền, vừa trò chuyện với du khách: “Giữa lòng hồ, nổi lên hai đảo nhỏ, nay là nơi lưu trú của nhiều loài cò như: Cò trắng, cò ruồi, cò lửa, cò bợ, cò hương, cò nghênh, cò nhạn.... Bên cạnh đó, đảo có các loài vạc xám, vạc lưng xanh và vạc sao; lại còn có cả mòng két, le le, vịt trời. Không chỉ nổi bật về mặt động vật, mặt nước hồ An Dương còn là môi trường sống của nhiều loại cây thủy sinh, loài nhuyễn thể, bò sát cùng cá, tôm và nhiều sinh vật quý hiếm...”.  

Ông Lê Xuân Đến cho biết, vào chiều tối, cò về đảo rất đông.

Ông Đến cũng cho biết thêm, để du khách biết đến Đảo Cò, phải nói đến công lớn của những người con quê hương Thanh Miện. Năm 1993, chị Nguyễn Hải Quế, khi đó đang học tại Trường Cao đẳng Sư phạm Hải Hưng, làm bài tiểu luận giới thiệu cảnh đẹp Đảo Cò của quê hương. Kể từ đó, Đảo Cò bắt đầu thu hút được sự quan tâm của nhiều cấp, ngành và được giới thiệu rộng rãi trên phạm vi toàn quốc.

Đến năm 1996, anh Lê Thanh Uyển, người con của quê hương đã gửi dự thi một bức ảnh nghệ thuật với tác phẩm "Cây đa bến nước" (ảnh của anh Uyển) do Báo Khoa học và Đời sống tổ chức. Ảnh của anh đã được chọn là một trong số ảnh đẹp và được in trên Báo Khoa học và Đời sống tháng 8-1996. Cứ thế, “hữu xạ tự nhiên hương”, Đảo Cò được du khách trong và ngoài nước biết đến, tới tham quan ngày càng đông. “Đảo Cò không chỉ là khu du lịch sinh thái, đây còn là địa điểm thu hút học sinh, sinh viên và khách du lịch đến tham quan, học tập, nghiên cứu về hệ sinh thái tự nhiên”, ông Lê Xuân Đến cho hay.

 
Du khách thả hồn trong không gian yên bình ở Đảo Cò.

Một giờ vòng quanh Đảo Cò giúp du khách tận mắt chiêm ngưỡng những chú cò trắng muốt bay liệng trên đảo và thả tâm hồn vào không gian bình yên, thư thái tinh thần sau những ngày làm việc bận rộn. Nơi đây không ồn ào, không phô trương nhưng lại có sức níu chân du khách. Đó là sự bình yên trong không gian lịch sử, tâm linh và sinh thái mà thiên nhiên ban tặng.