Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao hợp tác Mê Công - Lan Thương

* Phó thủ tướng Phạm Bình Minh hội kiến Thủ tướng Trung Quốc và tiếp Phó thủ tướng Nga

Với chủ đề “Cùng chung dòng sông, cùng chung tương lai”, hội nghị đã khẳng định cam kết của sáu nước đối với hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại tiểu vùng Mê Công, đồng thời đề ra các định hướng lớn cho hợp tác Mê Công-Lan Thương. Theo đó, sáu nước sẽ cùng thúc đẩy hợp tác trên ba trụ cột là chính trị-an ninh; kinh tế và phát triển bền vững; văn hóa, xã hội và giao lưu nhân dân. Các nguyên tắc cơ bản của hợp tác là đồng thuận, bình đẳng, phối hợp và tham vấn lẫn nhau, tự nguyện, cùng đóng góp và chia sẻ lợi ích, tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Trong thời gian tới, hợp tác Mê Công-Lan Thương sẽ đặt trọng tâm vào năm lĩnh vực ưu tiên là quản lý tài nguyên nước, kết nối, hợp tác năng lực sản xuất, hợp tác kinh tế qua biên giới, nông nghiệp và xóa đói, giảm nghèo.

Hội nghị đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của dòng sông Mê Công đối với sự phát triển các nước ven sông và nhất trí tăng cường hợp tác giữa sáu nước trong quản lý, sử dụng bền vững nguồn nước sông Mê Công-Lan Thương, coi đây là lĩnh vực ưu tiên hàng đầu. Hội nghị cũng ủng hộ đề xuất xây dựng Trung tâm hợp tác nguồn nước Mê Công-Lan Thương nhằm thúc đẩy hợp tác giữa sáu nước trong chia sẻ thông tin và dữ liệu, nâng cao năng lực, quản lý lũ lụt và hạn hán, và thực hiện các nghiên cứu chung về nguồn nước sông Mê Công-Lan Thương.

Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung Tam Á "Vì một cộng đồng chung tương lai hòa bình và thịnh vượng giữa các nước Mê Công-Lan Thương”, Tuyên bố chung về hợp tác năng lực sản xuất và Danh sách các dự án thu hoạch sớm.

Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh nhấn mạnh tiểu vùng Mê Công đang đứng trước nhiều cơ hội để tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, nhưng cũng phải xử lý nhiều thách thức lớn cả về an ninh và phát triển, đặc biệt là suy thoái môi trường, nguồn nước, biến đổi khí hậu. Phó thủ tướng cho rằng hợp tác Mê Công-Lan Thương có thể đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển bền vững tại tiểu vùng Mê Công, củng cố quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa sáu nước, hỗ trợ các nước thực hiện Chương trình nghị sự 2030 và làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Trung Quốc.

Để thực sự phát huy tiềm năng, cơ chế hợp tác mới cần chú trọng: (i) quản lý và sử dụng một cách khoa học và bền vững nguồn nước sông Mê Công trong bối cảnh hạn hán và xâm mặn ngày càng nghiêm trọng ở các nước hạ lưu sông Mê Công; Phó thủ tướng nhấn mạnh đây phải là lĩnh vực hợp tác ưu tiên hàng đầu của sáu nước Mê Công-Lan Thương; (ii) thúc đẩy kết nối kinh tế trong tiểu vùng; (iii) hợp tác sản xuất nông nghiệp bền vững; (iv) tạo thuận lợi cho lưu chuyển thương mại, đầu tư và du lịch qua biên giới. Phó thủ tướng cũng nhấn mạnh Hợp tác Mê Công-Lan Thương cần có cách tiếp cận thực chất, có trọng tâm, mang lại lợi ích thiết thực và phối hợp hài hòa với các cơ chế, khuôn khổ hợp tác khác để tạo cộng hưởng và tác động lan tỏa.

Để góp phần thúc đẩy hợp tác Mê Công-Lan Thương đi vào thực chất, Việt Nam đã đề xuất ba dự án và đã được các nước nhất trí đưa vào Danh sách các dự án thu hoạch sớm để triển khai giai đoạn đầu của hợp tác Mê Công-Lan Thương. Cả ba dự án này đều có lợi ích thiết thực, phù hợp với ưu tiên của hợp tác Mê Công-Lan Thương, nhất là dự án tăng cường phối hợp quản lý lũ lụt và hạn hán trong lưu vực sông Mê Công-Lan Thương; dự án hài hòa hóa tiêu chuẩn, thủ tục giữa các nước trong tiểu vùng. Việt Nam cũng sẵn sàng phối hợp với Trung Quốc và các nước tiểu vùng Mê Công triển khai dự án chung về thành lập Trung tâm hợp tác nguồn nước Mê Công-Lan Thương nhằm chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực về quản lý bền vững tài nguyên nước sông Mê Công, trong đó có việc đóng góp tài chính và chuyên gia làm việc tại trung tâm này.

* Nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Hợp tác Mê Công-Lan Thương, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có cuộc hội kiến với Thủ tướng Quốc Vụ viện Trung Quốc Lý Khắc Cường.

Phó thủ tướng Phạm Bình Minh khẳng định Việt Nam luôn coi trọng việc củng cố và tăng cường quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện với Trung Quốc; đề xuất các kiến nghị nhằm triển khai tốt các thỏa thuận và nhận thức chung đạt được giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, bao gồm: Duy trì trao đổi, tiếp xúc cấp cao, tăng cường giao lưu hữu nghị nhân dân, triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác giữa hai Đảng, hai nước; thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác về kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính, tiền tệ... phát triển lành mạnh, cân bằng, hiệu quả; triển khai hiệu quả các khoản tín dụng và viện trợ không hoàn lại, tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu hợp tác, phát triển kinh tế khu vực biên giới giữa hai nước.

Về vấn đề trên biển, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh bày tỏ lo ngại về những diễn biến mới gần đây ở Biển Đông; đề nghị Trung Quốc cùng thực hiện tốt các thỏa thuận và nhận thức chung cấp cao, kiểm soát và giải quyết bất đồng, tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, không để ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác hữu nghị Việt-Trung; triển khai tốt các cơ chế đàm phán về vấn đề trên biển giữa hai nước; cùng các nước ASEAN thực hiện hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), không có các hành động mới gây phức tạp thêm tình hình; xử lý thỏa đáng vấn đề nghề cá.

Nhân dịp này, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh cảm ơn Chính phủ Trung Quốc đã đáp ứng tích cực đề nghị của Việt Nam về việc gia tăng lưu lượng xả nước từ Thủy điện Cảnh Hồng, Vân Nam xuống hạ lưu sông Mê Công, góp phần hỗ trợ khắc phục tình trạng hạn hán cho các nước hạ lưu sông Mê Công.

Thủ tướng Lý Khắc Cường nhấn mạnh Trung Quốc rất coi trọng phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị Trung-Việt theo phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt; nhất trí hai bên duy trì trao đổi cấp cao, sẵn sàng tăng cường giao lưu nhân dân, phát huy hiệu quả các nhóm công tác, thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác thực chất sớm có tiến triển, kiểm soát tốt bất đồng, không ngừng đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung-Việt đi vào chiều sâu. Đồng thời, Trung Quốc cam kết sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ và phối hợp với các nước liên quan giúp Việt Nam khắc phục tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

* Trước đó, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có cuộc gặp song phương với Phó thủ tướng LB Nga A-ca-đi Đvo-rơ-cô-vích (Arkady Dvorkovich).

Tại buổi gặp, hai Phó thủ tướng nhất trí tiếp tục thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao thường xuyên nhằm củng cố quan hệ tốt đẹp và tin cậy lẫn nhau. Hai bên nhấn mạnh cần đẩy nhanh tiến trình phê duyệt Hiệp định Thương mại tự do (FTA) Việt Nam - Liên minh kinh tế Á-Âu để hiệp định sớm có hiệu lực và đi vào triển khai; nhất trí thúc đẩy trao đổi thương mại, đầu tư, trong đó quan tâm tạo thuận lợi trao đổi nông sản, triển khai các dự án trong những lĩnh vực hai bên có nhiều tiềm năng như công nghiệp, năng lượng, dầu khí… Hai bên khẳng định sẽ tăng cường phối hợp với nhau và với các nước ASEAN để chuẩn bị tốt cho Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 20 năm Quan hệ Đối tác đối thoại ASEAN- Nga vào tháng 5-2016 tại Nga nhằm tạo xung lực mới cho quan hệ ASEAN-Nga và đóng góp tích cực vào củng cố hòa bình, ổn định, phát triển trong khu vực.

ĐOÀN CA