HNCC ASEAN 28-29 và các HNCC liên quan diễn ra trong bối cảnh Cộng đồng ASEAN được thành lập ngày 31-12-2015 đã nâng cao vị thế và giá trị chiến lược của ASEAN, tiếp tục góp phần cân bằng và điều hòa lợi ích các nước lớn ở khu vực cũng như thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.

Trong thời gian qua, ASEAN đã và đang thể hiện tiếng nói ngày càng mạnh mẽ, có trách nhiệm đối với những mối quan tâm chung vì lợi ích chung là hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, những diễn biến đáng quan ngại gần đây trong khu vực và trên Biển Đông, đã và đang tác động tiêu cực đến môi trường an ninh khu vực, có nguy cơ làm xói mòn lòng tin, ảnh hưởng đến tiến trình hợp tác khu vực.

Trong bối cảnh ấy, tại các HNCC lần này, các nhà Lãnh đạo sẽ tập trung bàn phương hướng, biện pháp tăng cường liên kết ASEAN, củng cố đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN, đẩy mạnh hợp tác giữa ASEAN và các đối tác vì hòa bình, an ninh và phát triển bền vững đối với khu vực.

Với chủ đề “Đưa Tầm nhìn thành hiện thực vì một Cộng đồng ASEAN năng động”, các HNCC lần này cũng là dịp đầu tiên và duy nhất trong năm 2016 để Lãnh đạo các nước ASEAN và những đối tác trao đổi sau khi Cộng đồng ASEAN chính thức hình thành.Cho đến nay, ASEAN đã đạt được nhiều tiến triển tích cực trong triển khai Tầm nhìn ASEAN 2025 và các Kế hoạch Tổng thể trên cả 3 trụ cột Cộng đồng.

Về chính trị-an ninh, 140/290 dòng hành động (gần 50%) đang được triển khai ở các mức độ khác nhau, trong đó tiêu biểu gồm: Lập đường dây nóng giữa các cơ quan quốc phòng ASEAN, khai trương Trung tâm Quân y ASEAN, soạn thảo Kế hoạch Hành động ASEAN về chống tội phạm xuyên quốc gia, thông qua các Tuyên bố về Tăng cường hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp luật trên biển và Quản lý tội phạm di chuyển xuyên biên giới trong khuôn khổ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF).

Về kinh tế, 530/611 dòng hành động đang được thực hiện, trong đó ASEAN đã lập Kế hoạch công tác các ngành về thương mại hàng hóa, dịch vụ, tiêu chuẩn và hợp chuẩn, cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng, sở hữu trí tuệ, thống kê, thúc đẩy chuỗi giá trị toàn cầu, hội nhập tài chính và đang triển khai xây dựng Kế hoạch Hành động chiến lược tổng thể Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2025.

Về văn hóa-xã hội, ASEAN đang triển khai đồng thời nhiều hoạt động trong tổng số 109 dòng hành động trên nhiều lĩnh vực như giáo dục, thanh niên, thể thao, văn hóa... Để bổ trợ cho tiến trình xây dựng Cộng đồng, ASEAN tích cực thúc đẩy các nỗ lực về kết nối và thu hẹp khoảng cách phát triển. ASEAN cũng tiếp tục thực hiện các khuyến nghị về cải tiến và nâng cao hiệu quả hoạt động; đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, hướng tới kỷ niệm 50 năm thành lập ASEAN vào năm 2017.

Trong khi đó, ASEAN tiếp tục đạt được nhiều thành công trong việc thu hút sự can dự chiến lược của tất cả các nước lớn vì lợi ích chung là hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Các đối tác đều coi trọng và tăng cường hợp tác nhiều mặt với ASEAN, hỗ trợ ASEAN xây dựng Cộng đồng và ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN.

Trong năm 2016, quan hệ giữa ASEAN và các Đối tác đối thoại tiếp tục được đẩy mạnh, đáng chú ý là tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ (2-2016), Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 20 năm quan hệ ASEAN-Nga (5-2016), Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Trung Quốc (6-2016). Nhân dịp này, tại các HNCC với các đối tác, các nhà lãnh đạo sẽ kiểm điểm, đề ra phương hướng và biện pháp tăng cường hợp tác trong thời gian tới, trong đó đáng chú ý là kỷ niệm 25 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc, tổ chức Hội nghị Cấp cao thường xuyên lần đầu tiên với Ô-xtrây-li-a, ghi nhận Kế hoạch Hành động ASEAN-Liên hợp quốc 2016-2020, ghi nhận Danh mục các lĩnh vực ưu tiên triển khai Kế hoạch Hành động ASEAN-Ấn Độ giai đoạn 2016-2018.

Phát huy vai trò chủ động, tích cực và có trách nhiệm, Đoàn Việt Nam tham dự HNCC ASEAN 28-29 và các HNCC liên quan nhằm mục tiêu góp phần thúc đẩy ASEAN liên kết chặt chẽ hơn, hoạt động hiệu quả hơn, củng cố đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN, đẩy mạnh quan hệ toàn diện và thực chất giữa ASEAN với các Đối tác đối thoại, vì một Đông Nam Á ổn định, hợp tác và phát triển; một châu Á-Thái Bình Dương hòa bình và thịnh vượng trong một thế giới đang chuyển mình với nhiều cơ hội và thách thức, hướng tới những điều tốt đẹp.

Trong khuôn khổ HNCC ASEAN 28-29 và các HNCC liên quan cũng diễn ra lễ chuyển giao chức Chủ tịch ASEAN từ Lào sang Phi-líp-pin. Việt Nam đã và đang tích cực ủng hộ, chia sẻ kinh nghiệm để Lào hoàn thành trọng trách Chủ tịch ASEAN 2016. Nhân dân Việt Nam tin tưởng rằng, HNCC ASEAN 28-29 và các HNCC liên quan tại Lào sẽ thành công tốt đẹp, góp phần tăng cường hợp tác và phát triển ở khu vực, bảo đảm môi trường an ninh, hòa bình ở khu vực và trên thế giới.

QĐND