Tượng đài của tình hữu nghị

Tắm mình trong không khí thanh bình ấy, ít ai có thể nghĩ rằng nhiều thập kỷ trước, thành phố này, đất nước này đã trải qua những tháng năm đen tối dưới chế độ diệt chủng Pôn Pốt. Gợi lại ký ức bi thảm xa xưa có chăng chỉ là di tích Choeung Ek (Cánh đồng chết) nằm ở ngoại ô Phnôm Pênh hay bảo tàng nhà tù Toul Sleng, chính là cái trại giam khét tiếng S21 một thời của bè lũ Pôn Pốt, nằm trên phố Tuol Svay Prey, phía Nam thành phố.

 Chủ tịch nước Trần Đại Quang kính cẩn tưởng niệm tại Đài tưởng niệm Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Cam-pu-chia. 

Biết bao chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã nằm lại ở rừng già Xiêm Riệp (Siem Reap)  hay trên những điểm cao khô khát ở Phnôm Mê-lai (Phnom Melai), các rặng núi hiểm trở Pai-lin (Pailin), trong cuộc chiến đấu ác liệt cùng với lực lượng của Mặt trận đoàn kết cứu nước Cam-pu-chia xóa bỏ một trong những chế độ tàn ác nhất trong lịch sử nhân loại, giúp đỡ nhân dân Cam-pu-chia thoát khỏi nạn diệt chủng. Các anh đã về đây, hóa thân vào tượng đài, để lưu lại trong dáng hình vĩnh cửu tình hữu nghị bền chặt giữa hai dân tộc bên dòng Mê Công, đã vượt qua những năm tháng đen tối trong lịch sử dân tộc Cam-pu-chia, để mang lại nụ cười trên những tượng tháp Bayon.   

Trưa nắng Phnôm Pênh, ngay sau lễ đón chính thức, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã tới đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Cam-pu-chia. Trong nắng, trong gió, vòng hoa của Chủ tịch nước Trần Đại Quang với tấm băng đỏ chói như lời nhắc nhở về một quá khứ đau buồn không dễ nguôi quên của đất nước Chùa Tháp. Người đứng đầu nhà nước Việt Nam cầm một nén hương, cúi đầu đứng lặng trước tượng đài. Hẳn là lúc ấy, ông nhớ về bao người con của cả hai dân tộc đã ngã xuống cho đất nước Chùa Tháp thanh bình hôm nay.    

Những nụ cười bên sông Tonle Sap

Cái không khí thanh bình ấy hiện diện khắp nơi ở thủ đô Vương quốc Cam-pu-chia trong những ngày diễn ra chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân theo lời mời của Quốc vương Cam-pu-chia Nô-rô-đôm Xi-ha-mô-ni.

 Hình ảnh Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân có mặt trên các đường phố Phnôm Pênh chào đón chuyến thăm.

Trên các đường phố Phnôm Pênh, dòng xe cộ như mắc cửi trôi bình yên qua những tấm áp phích cực lớn có hình ảnh Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Phu nhân và Quốc vương Cam-pu-chia Nô-rô-đôm Xi-ha-mô-ni. Người dân Cam-pu-chia biết đến chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua những tấm áp phích ấy, qua lễ đón trọng thể do Quốc vương Nô-rô-đôm Xi-ha-mô-ni chủ trì, khi hàng ngàn người dân đã tập trung ở quảng trường trước Hoàng cung trông ra sông Tonle Sap, chào đón đoàn đại biểu Việt Nam. Trong số đó, có rất nhiều em thiếu nhi Cam-pu-chia nhiệt tình vẫy cờ của cả hai nước. Nhiều em, với nụ cười lấp lóa trong nắng, đưa cao chân dung Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Phu nhân và Quốc vương Nô-rô-đôm Xi-ha-mô-ni trên đầu. Quan hệ đoàn kết hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa hai nước được vun đắp bắt đầu từ thế hệ trẻ như các em ở đây, trong nắng Phnôm Pênh.

Trong những ngày Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Phu nhân và đoàn đại biểu Việt Nam ở Phnôm Pênh, những nụ cười lóa nắng như vậy có trên gương mặt những người dân Cam-pu-chia ở khắp mọi nơi. Dường như nụ cười đá trên những tượng tháp Bayon đã tái sinh lại trong đời sống Phnôm Pênh, chào đón những người bạn Việt Nam tới thăm đất nước Chùa Tháp thanh bình.  

Sự đón tiếp trọng thị, chu đáo mà các bạn Cam-pu-chia dành cho Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam không dừng lại ở những nghi lễ ngoại giao mà lan tỏa đến người dân Cam-pu-chia bình thường, những người hẳn hiểu rõ hơn ai hết lời của Quốc vương Nô-rô-đôm Xi-ha-mô-ni trong buổi hội kiến với Chủ tịch nước Trần Đại Quang, rằng nhân dân Cam-pu-chia không quên sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn và quý báu của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân Việt Nam. Còn Thủ tướng Hun Xen (Hun Sen), trong cuộc gặp với Chủ tịch nước Trần Đại Quang cũng khẳng định, nếu không có chiến thắng lịch sử ngày 7-1-1979 thì Cam-pu-chia đã không có ngày hôm nay.

“Điệu múa Apsara” với nhịp điệu mới

Trong thời bình, sự giúp đỡ ấy không đến từ một phía. Tính đến nay, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào Cam-pu-chia 172 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 3,61 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện khoảng 1,4 tỷ USD, là nước đứng thứ 5 trong tổng số 50 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Cam-pu-chia. Trong khi ấy, Cam-pu-chia có 12 dự án còn hiệu lực đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 54 triệu USD, đứng thứ 49 trên tổng số 103 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Những con số đó cho thấy rõ ràng cả hai phía cần đến nhau, hỗ trợ lẫn nhau để cùng phát triển. 

Bởi thế, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cam-pu-chia của Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam không chỉ một lần nữa khẳng định mong muốn của Việt Nam tiếp tục cùng Cam-pu-chia củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp giữa hai nước, vì lợi ích của nhân dân hai nước, mà cũng là dịp để bàn câu chuyện phát triển của ngày hôm nay.

Những con số thống kê cho thấy vẫn còn nhiều dư địa cho các cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Cam-pu-chia. Năm 2015, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 3,37 tỷ USD, cũng là nhiều nhưng nếu so với tiềm năng của hai nước thì các nhà lãnh đạo của cả hai bên chưa thể hài lòng. Quý I năm nay, kim ngạch song phương đạt khoảng 944 triệu USD, có tăng chút ít so với cùng kỳ năm ngoái. Hai nước đang phấn đấu cán mốc 5 tỷ USD trong thời gian tới.

Muốn vậy thì đòi hỏi phải rất nhiều nỗ lực của các cấp, các ngành và quan trọng hơn cả, phải có ý chí chính trị để vượt qua những trở ngại, vốn không thiếu trong thời buổi hiện nay. Trong cuộc gặp Thủ tướng Hun Xen, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí chỉ đạo các bộ ngành hữu quan phối hợp với nhau để rà soát, hoàn thiện các cơ chế và thỏa thuận liên quan nhằm thúc đẩy thương mại, đầu tư, kết nối kinh tế, giáo dục- đào tạo, du lịch… giữa hai nước. Trên lộ trình phát triển, hai bên cần tăng tốc, đẩy nhanh nhịp điệu hợp tác trước những thách thức ngày càng gay gắt của công cuộc cạnh tranh toàn cầu. Điệu múa Apsara tinh tế chậm rãi cần được tiếp thêm năng lượng để có nhịp điệu nhanh hơn, sôi động hơn, đáp ứng được những yêu cầu thời đại!

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Cam-pu-chia của Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thắt chặt thêm tình hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc, đồng thời tạo một cú hích cực lớn cho những dự tính hợp tác để mang lại lợi ích, sự phồn vinh, thịnh vượng cho cả Việt Nam và Cam-pu-chia.  

Buổi sáng hôm ấy, trong lễ đón Chủ tịch nước Trần Đại Quang ở Hoàng cung, khi dàn nhạc cất lên, những con chim bồ câu đang ăn trên quảng trường Hoàng cung giật mình bay vù lên rợp trời, rồi lại bình thản đáp xuống như không có chuyện gì xảy ra. Cái không khí thanh bình ấy đã để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm khảm các thành viên đoàn đại biểu Việt Nam về đất nước Cam-pu-chia, vốn từng trải qua những biến động dữ dội một thời, đã không bị giam hãm trong những ký ức đau buồn để bây giờ phát triển trong hòa bình, thịnh vượng. Còn đó, trong tâm trí các thành viên đoàn đại biểu Việt Nam, những nụ cười lóa nắng của các em bé Cam-pu-chia, như sứ giả của tình hữu nghị và hòa bình giữa hai đất nước, hai dân tộc Việt Nam - Cam-pu-chia.

Bài và ảnh: VĂN YÊN (từ Phnôm Pênh, Cam-pu-chia)