Thúc đẩy quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt Việt Nam - Ru-ma-ni

Là quốc gia châu Âu có lịch sử lâu đời, Ru-ma-ni có diện tích hơn 238 nghìn km² với dân số khoảng 20,1 triệu người. Tổ tiên của người Ru-ma-ni là người Đa-chi-a đã sinh sống trên lãnh thổ Ru-ma-ni hiện nay từ đầu Thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên. Người đầu tiên thống nhất được các bộ lạc Đa-chi-a và thiết lập vương quốc Đa-chi-a là vua Bu-rê-bít-xta (82 trước Công nguyên - 44 trước Công nguyên). Hiện Ru-ma-ni là thành viên Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Đất nước Ru-ma-ni vốn tươi đẹp, giàu tiềm năng phát triển. Từ năm 1990, Ru-ma-ni tiến hành cải cách kinh tế theo hướng thị trường, trong 10 năm đầu gặp rất nhiều khó khăn, lạm phát, thất nghiệp cao. Từ năm 2000, nền kinh tế liên tục tăng trưởng tốt, GDP năm 2008 tăng 8%. Từ cuối năm, Ru-ma-ni bị ảnh hưởng trầm trọng bởi cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính thế giới, số người thất nghiệp và thâm hụt ngân sách tăng cao. Trước tình hình này, Ru-ma-ni buộc phải áp dụng chính sách khắc khổ và nhờ cộng đồng quốc tế trợ giúp 20 tỷ ơ-rô. Năm 2009, kinh tế Ru-ma-ni sụt giảm gần 8%, năm 2010 giảm 1,2%, tuy nhiên từ năm 2011 đã tăng trưởng trở lại. Năm 2015, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Ru-ma-ni đạt 3,4%, tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát đều ở mức thấp. Các sản phẩm nông nghiệp chủ chốt của Ru-ma-ni gồm: Lúa mì, ngô, lúa mạch, củ cải đường, hạt hướng dương, khoai tây, nho, trứng, thịt cừu... Quốc gia này có các sản phẩm công nghiệp chủ yếu: Thiết bị điện, dệt may, giày da, máy móc, ô tô, sản phẩm khai khoáng, đồ gỗ, vật liệu xây dựng, thép, nhôm, hóa chất, thực phẩm chế biến, khí đốt, sản phẩm hóa dầu, dược phẩm...

Ru-ma-ni là quốc gia không xa lạ với Việt Nam. Ru-ma-ni là một trong những nước đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào đầu năm 1950. Kể từ đó, hai nước không ngừng vun đắp quan hệ hữu nghị tốt đẹp. Sau khi Ru-ma-ni thay đổi chế độ chính trị vào tháng 12-1989, hai nước tiếp tục phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt. Hai bên thường xuyên phối hợp tốt tại các diễn đàn khu vực và quốc tế.

 Từ sau 1990, Việt Nam và Ru-ma-ni đã ký nhiều văn kiện tạo khung pháp lý cho sự hợp tác trong giai đoạn mới. Nhìn chung, kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước những năm gần đây tăng trưởng ổn định. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Ru-ma-ni là: Cà phê, hải sản, hồ tiêu, dệt may, giày da, linh kiện máy tính. Các mặt hàng Việt Nam nhập khẩu từ Ru-ma-ni chủ yếu là: Hóa chất, phân bón, sắt thép xây dựng, hạt nhựa, thiết bị khoan dầu khí, sản phẩm gỗ... Từ năm 2010, Ru-ma-ni đã được xếp vào nhóm các thị trường xuất khẩu thủy sản lớn của Việt Nam với khoảng 12.000 tấn/năm. Quan hệ hợp tác đầu tư giữa hai nước còn rất nhiều tiềm năng.

Hợp tác giáo dục-đào tạo là một điểm nhấn trong quan hệ Việt Nam - Ru-ma-ni. Năm 1995, hai nước ký Hiệp định về Hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, khoa học, giáo dục và thể thao, theo đó hằng năm, Ru-ma-ni cấp cho ta 10 học bổng đại học và trên đại học. Hai bên đã ký Chương trình hợp tác giáo dục giai đoạn 2013-2016 nhân chuyến thăm Việt Nam của Quốc vụ khanh Bộ Giáo dục Ru-ma-ni vào năm 2013. Từ năm 2006, Chính phủ Ru-ma-ni đã thiết lập chương trình cấp học bổng đào tạo tiến sĩ cho các nước Pháp ngữ trong đó có Việt Nam. Tháng 10-2006, Petrovietnam và công ty Petroconsult của Ru-ma-ni đã ký hợp đồng đào tạo nhân lực và vận hành thử Nhà máy lọc dầu Dung Quất, theo đó, 60 cán bộ kỹ thuật của nhà máy đã được tu nghiệp 1 năm tại Ru-ma-ni và 56 chuyên gia Ru-ma-ni đã sang làm việc tại nhà máy trong giai đoạn vận hành thử. Ngoài ra trong giai đoạn 2003-2009, Ru-ma-ni đã đào tạo cho Petrovietnam 35 kỹ sư dầu khí. Hiện nay, khoảng 50 lưu học sinh Việt Nam đang học tập tại Ru-ma-ni.

Cộng đồng người Việt Nam tại Ru-ma-ni là một cộng đồng nhỏ với khoảng 500 người, chủ yếu kinh doanh hàng may mặc tại Trung tâm thương mại Dragon ở thủ đô Bu-ca-rét. Tuy nhiên, cộng đồng đã tổ chức được Hội người Việt Nam và Hội Doanh nhân Việt Nam tại Ru-ma-ni. Bà con cũng luôn đoàn kết và hướng về Tổ quốc.

Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ru-ma-ni Đa-chi-an Chô-lốt-xơ là động lực mạnh mẽ để hai nước tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực thương mại-đầu tư, giáo dục-đào tạo, văn hóa-du lịch, khoa học-công nghệ, năng lượng, công nghiệp quốc phòng. Nhân dịp này, hai bên cũng sẽ trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, chúng ta tin tưởng rằng chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ru-ma-ni Đa-chi-an Chô-lốt-xơ sẽ thành công tốt đẹp, thúc đẩy sự hợp tác trên nhiều lĩnh vực, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

QĐND