Tăng kết nối, tạo động lực mới cho ASEM phát triển

Đó là phát biểu chỉ đạo của Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, sáng 20-4, tại Hội nghị “Tăng cường quan hệ đối tác Á-Âu toàn diện trong thế kỷ 21”, do Bộ Ngoại giao tổ chức tại Hà Nội.

Ưu tiên cao cho cải cách cơ cấu kinh tế, liên kết khu vực

Đây là Hội nghị tầm chính sách đầu tiên về Diễn đàn Hợp tác Á-Âu do Việt Nam tổ chức kể từ sau khi đăng cai Hội nghị Cấp cao (HNCC) ASEM lần thứ 5 năm 2004. Hội nghị là dịp nhìn lại chặng đường 20 năm hình thành và phát triển của ASEM, đóng góp xây dựng định hướng hợp tác ASEM trong thập niên tới để đề xuất tại HNCC ASEM lần thứ 11 -HNCC kỷ niệm 20 năm thành lập ASEM tại U-lan-ba-to (Mông Cổ) từ ngày 15 đến 16-7.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại hội nghị. 

Hội nghị có khoảng 150 đại biểu trong nước và quốc tế; đại sứ một số nước; đại diện các cơ quan ngoại giao; hàng chục diễn giả uy tín của Việt Nam và nước ngoài. Qua hai phiên họp với một số nội dung chính được đề cập: Thời cơ và thách thức đối với ASEAN; những dịch chuyển lớn của cục diện Á-Âu; vai trò của ASEM trong cục diện mới; nâng tầm đóng góp của ASEM trong xử lý các thách thức toàn cầu… các đại biểu cơ bản nhấn mạnh: Qua 20 năm phát triển, ASEM tiếp tục khẳng định vị thế là diễn đàn đối thoại quan trọng, có uy tín và quy mô lớn nhất giữa hai châu lục Á-Âu; góp phần thúc đẩy xu thế hợp tác, liên kết khu vực và quốc tế.

Các đại biểu cũng chỉ rõ, trong cục diện thế giới thế kỷ 21 đang định hình với những chuyển biến nhanh chóng, cả 53 nước thành viên ASEM đều coi trọng các cơ chế hợp tác và những thành quả đã đạt được, thể hiện rõ xu thế hợp tác trong tất cả các vấn đề cùng quan tâm như: Phục hồi kinh tế, ứng phó với các thách thức toàn cầu, duy trì hòa bình, an ninh, ổn định.

Phát biểu tại hội nghị, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã chỉ ra những thách thức trong thời gian tới đối với ASEM: Nền tảng kinh tế thế giới đang chuyển dịch căn bản với nhiều hình thái kinh tế mới. Trong cục diện “đa trung tâm”, nhiều cơ chế hợp tác khu vực được củng cố song song với việc hình thành các cơ chế, liên kết hợp tác mới, đa dạng và linh hoạt hơn. Cùng đó, sự phát triển chưa từng có của toàn cầu hóa và công nghệ thông tin đã làm gia tăng tính tùy thuộc lẫn nhau, thúc đẩy liên kết ở mọi cấp độ. Mọi quốc gia đều có nhu cầu tăng cường hợp tác để tái cơ cấu kinh tế, mở rộng không gian phát triển và tạo vị thế trong cục diện mới.

Phó thủ tướng đề nghị hội nghị trao đổi để xác định các nội hàm hợp tác nâng cao tính thiết thực, hiệu quả và có chiều sâu của ASEM, chú trọng thúc đẩy các yếu tố phát triển bền vững gắn với Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc và Thỏa thuận Pa-ri 2015; đối thoại chính trị tập trung ứng phó với các thách thức toàn cầu và ở hai khu vực trên cơ sở mẫu số chung lợi ích, hài hòa khác biệt; coi những thách thức về hòa bình, an ninh là cơ hội để tăng cường đối thoại xây dựng, chia sẻ các chuẩn mực và nguyên tắc ứng xử chung, đề cao thực thi luật pháp quốc tế. Về kinh tế-phát triển, cần đặt ưu tiên cao cho cải cách cơ cấu kinh tế trong từng quốc gia, liên kết khu vực, kết nối, tăng trưởng sáng tạo vì sự phát triển bền vững… Điều này đòi hỏi ASEM phải gia tăng hợp tác, kết nối, tìm kiếm và thúc đẩy động lực mới cho phát triển với nội hàm hợp tác rộng hơn, sâu hơn và mang tính đa ngành.

Đồng quan điểm với Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, tại hội nghị, Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam trong bài tham luận “Dấu ấn chặng đường 20 năm ASEM” nhấn mạnh: ASEM đã và đang là nhân tố quan trọng góp phần định hình cục diện thế giới trong thế kỷ 21. Thời gian qua, diễn đàn đang chuyển mình với những nội hàm hợp tác và liên kết sâu rộng, từng bước mang lại lợi ích thiết thân cho 53 nước thành viên. Sự gắn kết trong ASEM ngày càng rõ nét bởi sự gia tăng mẫu số chung lợi ích vì sự phát triển bền vững và thịnh vượng ở hai châu lục.

ASEM luôn có ý nghĩa quan trọng trong công cuộc Đổi mới của Việt Nam

Khẳng định những đóng góp tích cực và thiết thực của Việt Nam trong 20 năm qua, trả lời phỏng vấn báo chí, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh: Việt Nam luôn là một thành viên năng động và có trách nhiệm trong chặng đường phát triển của ASEM. Đóng góp nổi bật nhất là Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị cấp cao ASEM lần thứ 5 (năm 2004); 5 hội nghị bộ trưởng trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ-thông tin, ngoại giao, giáo dục, lao động (2001-2012)… Việt Nam đã đề xuất 21 sáng kiến và đồng bảo trợ 24 sáng kiến, đưa nước ta trở thành một trong những thành viên tích cực nhất của diễn đàn với nhiều sáng kiến thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp và người dân như: An ninh lương thực, nông nghiệp bền vững, quản lý nguồn nước, ứng phó thiên tai, cứu hộ cứu nạn, biến đổi khí hậu...

Đối với Việt Nam, hợp tác ASEM luôn có ý nghĩa quan trọng trong công cuộc Đổi mới, phát triển và hội nhập quốc tế sâu rộng. ASEM là nơi hội tụ 19 trong số 26 đối tác chiến lược và đối tác toàn diện của Việt Nam, đem lại 70% đầu tư trực tiếp nước ngoài và tổng giá trị thương mại quốc tế, 80% lượng khách du lịch đến Việt Nam. 14 trong 16 hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết hoặc đang đàm phán là với các đối tác ASEM, đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu và mạng lưới liên kết kinh tế rộng lớn với 60 đối tác, trong đó có 47 thành viên ASEM. Với ý nghĩa đó, Việt Nam đã và đang có những đóng góp đáng kể vào sự lớn mạnh của diễn đàn, được các thành viên ghi nhận.

Bài và ảnh: HOA HUYỀN