Phóng viên (PV): Xin ông cho biết mục đích, ý nghĩa của chuyến kiểm tra liên hợp nghề cá trên Vùng đánh cá chung, vùng Vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc lần này?
Đại tá Phạm Kim Hậu: Hoạt động được tổ chức thường niên giữa Việt Nam và Trung Quốc này đã góp phần giữ gìn và phát triển tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước; thực hiện tốt thỏa thuận chung trong việc kiểm tra liên hợp nghề cá giữa Cảnh sát biển Việt Nam và Cảnh sát biển Trung Quốc; đồng thời góp phần giữ gìn, bảo tồn và khai thác bền vững nguồn tài nguyên sinh vật biển.
Thông qua các hoạt động gặp gỡ, giao lưu, trao đổi tình hình tàu cá hai nước vi phạm trong vùng đánh cá chung, chúng tôi có dịp thảo luận về việc xử lý và đối xử với các tàu cá vi phạm vùng nước của nhau, bảo đảm nguyên tắc không đối xử vô nhân đạo với ngư dân trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Hai bên xác định trên vùng nước bên nào thì bên đó chủ trì kiểm tra tàu cá phía bên kia vi phạm, lập biên bản và gửi cho bên kia xử lý. Sau đó phía bên xử lý sẽ thông báo lại kết quả xử lý tàu cá vi phạm cho phía bên kia.
PV: Vậy ý thức chấp hành các quy định của Hiệp định Hợp tác nghề cá Việt Nam-Trung Quốc và các quy định pháp luật của ngư dân hai nước như thế nào, thưa ông?
Đại tá Phạm Kim Hậu: Nhìn chung ý thức chấp hành hiệp định của bà con ngư dân cả hai phía đều khá tốt. Bà con ngư dân ngày càng hiểu biết hơn những quy định trong hiệp định, nhất là quy định về giấy phép khai thác trong Vùng đánh cá chung và quy định về hình thức đánh bắt.
PV: Sau hơn 10 năm Việt Nam và Trung Quốc thực thi Hiệp định Hợp tác nghề cá và thực hiện các chuyến kiểm tra liên hợp chung, đã có những thay đổi tích cực nào được ghi nhận trong hoạt động nghề cá ở vùng đánh cá chung?
Đại tá Phạm Kim Hậu: Sau hơn 10 năm, hai nước thực thi hiệp định, có thể thấy rõ những tiến bộ như số lượng tàu cá vi phạm trong vùng đánh bắt chung giảm rõ rệt. Việc chấp hành quy định về bảo tồn và khai tác tài nguyên sinh vật biển được chấp hành tốt hơn. Hai bên cũng đã thống nhất về quy trình tuần tra, kiểm tra trên tàu cá mỗi bên vi phạm, từ đó có biện pháp giáo dục, thuyết phục cũng như xử phạt răn đe đối với tàu cá vi phạm để từ đó tuân thủ tốt hơn hiệp định và pháp luật.
PV: Việc giáo dục ý thức tuân thủ hiệp định và pháp luật cho ngư dân được tiến hành ra sao?
Đại tá Phạm Kim Hậu: Công tác này chúng tôi triển khai đồng bộ và được phối hợp giữa các ban ngành từ địa phương, kiểm ngư, lực lượng biên phòng và cảnh sát biển. Chúng tôi tổ chức các đợt tuyên truyền lớn đến các làng chài bằng nhiều hình thức phong phú như: Tuyên truyền miệng, trò chơi trên truyền hình, sân khấu, phát tờ rơi cho cả ngư dân ven biển và trên biển.
Tuy vậy, việc triển khai giáo dục được tiến hành đồng bộ nhưng chưa đến được đầy đủ với mọi bà con ngư dân. Vì đặc điểm của ngư dân là lênh đênh trên biển thời gian dài, có khi không về nơi xuất phát mà rẽ vào cảng cá nào đó bán hải sản và mua nhu yếu phẩm cần thiết rồi ra khơi đánh bắt tiếp, gây khó khăn cho công tác tuyên truyền.
PV: Thời gian qua, đã có những trường hợp Cảnh sát biển Trung Quốc đối xử chưa phù hợp với ngư dân Việt Nam ở những vùng biển còn có nhận thức khác nhau. Cảnh sát biển Việt Nam có ý kiến gì về việc này?
Đại tá Phạm Kim Hậu: Qua thư hoặc đường dây nóng đã được xác lập, chúng tôi đã trao đổi thẳng thắn với phía Trung Quốc về vấn đề này. Cảnh sát biển Việt Nam luôn đối xử tốt với ngư dân nước ngoài vi phạm và mong muốn Cảnh sát biển Trung Quốc cũng giáo dục lực lượng của mình đối xử nhân đạo với ngư dân của Việt Nam.
PV: Xin cảm ơn ông!
MỸ HẠNH (Thực hiện)