Nhiều cơ chế hợp tác hiệu quả
Nhấn mạnh hợp tác địa phương là một phần không thể thiếu trong quan hệ song phương Việt Nam-Trung Quốc, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết, quan hệ địa phương Việt Nam-Trung Quốc là phần quan trọng trong hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước. Hiện nay, hợp tác giữa 7 tỉnh biên giới phía Bắc của Việt Nam và các địa phương lớn như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương với Trung Quốc phát triển hết sức mạnh mẽ, góp phần tăng cường trao đổi về thương mại, đầu tư, giao lưu con người, đào tạo cán bộ.
Theo Đại sứ, giữa Việt Nam và Trung Quốc có nhiều cơ chế hợp tác cấp địa phương. Thứ nhất là hợp tác 7 tỉnh biên giới của ta với tỉnh Quảng Tây và Vân Nam của Trung Quốc. Thứ hai là hợp tác trong khuôn khổ hành lang kinh tế Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, tức là vùng 6 tỉnh với các địa phương của Trung Quốc. Các cơ chế này phát huy rất tốt vai trò của mình. Ngoài ra, Bộ Ngoại giao duy trì cơ chế hợp tác riêng của tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) với một số địa phương Việt Nam. Cơ chế này do một Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách, hợp tác rất hiệu quả.
Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Đặng Minh Khôi. Ảnh: NGỌC MINH
“Cá nhân tôi nhận nhiệm vụ đến giờ gần 10 tháng nhưng tôi đã đi Nam Ninh, Quảng Tây 4 lần, Côn Minh 3 lần để lắng nghe địa phương hai bên mong muốn thế nào. Phải khẳng định rằng, tỉnh Quảng Tây và Vân Nam rất mong muốn tăng cường hợp tác chặt chẽ với Việt Nam, nên họ tạo rất nhiều cơ chế thuận lợi. Ví dụ, Hội chợ Trung Quốc-ASEAN hằng năm ở Nam Ninh, Quảng Tây là cơ hội rất tốt cho doanh nghiệp Việt Nam quảng bá hàng Việt Nam. Hoặc hội chợ ở Côn Minh mà vừa qua Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng tham dự cũng vậy. Qua hai cửa ngõ Quảng Tây và Vân Nam, hàng Việt Nam có thể thâm nhập sâu hơn vào nội địa Trung Quốc, góp phần tăng xuất khẩu của Việt Nam. Tổng kim ngạch song phương giữa hai nước thời gian qua tăng rất nhanh. Điều đáng mừng là, tuy ta nhập siêu vẫn còn lớn nhưng gần đây, tốc độ xuất khẩu của Việt Nam đã tăng trưởng nhanh hơn, cao hơn so với tốc độ chúng ta nhập khẩu từ Trung Quốc”-Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết.
Một trong những lĩnh vực hợp tác hiệu quả khác, theo Đại sứ Đặng Minh Khôi, là công tác bảo hộ công dân. “Mặc dù hai bên còn có quan điểm khác nhau về chủ quyền lãnh thổ, song công tác cứu hộ, cứu nạn với ngư dân trên biển diễn ra thường xuyên. Nhất là trong những đợt bão, lũ, phía Trung Quốc đã tích cực, nhiều trường hợp cử tàu, máy bay ra cứu hộ, cứu nạn ngư dân ta, tạo điều kiện thuận lợi cho phép tàu của ta vào tránh, trú bão. Ngoài ra, còn vấn đề công dân Việt Nam sang Trung Quốc gặp tai nạn, qua lại trái phép, vấn đề cô dâu, phụ nữ, trẻ em bị buôn bán trái phép… thì hai bên phối hợp rất tích cực”-Đại sứ khẳng định.
Khó khăn trong công tác bảo hộ công dân hiện nay, theo ông Khôi, là vấn đề ngôn ngữ, xác minh nhân thân đối với bà con các dân tộc sống ở khu vực biên giới. “Do biên giới Việt-Trung dài hơn 1.400km nên sự qua lại quản lý chưa chặt chẽ, nhất là với đồng bào dân tộc thiểu số. Có khi đường biên giới chia cắt nhưng hai bên lại cùng có đồng bào dân tộc sinh sống nên chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn trong giải quyết, giúp đỡ đồng bào người Mông, Nùng, Tày bị bán sang Trung Quốc. Mặc dù vậy, Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán đặt nỗ lực cao nhất trong bảo hộ công dân, bất cứ một công dân nào của Việt Nam ra đi trong hoàn cảnh nào mình cũng phải có trách nhiệm bảo vệ và cố gắng làm tốt”.
Báo chí cần giúp người dân hiểu rõ thực chất quan hệ Việt - Trung
Trong những năm gần đây, tình hình căng thẳng ở Biển Đông cũng như các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông đã tác động lớn đến sự tin cậy chính trị giữa hai bên, không chỉ ở tầm nhà nước, các địa phương mà đến cả người dân.
Về vấn đề này, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho rằng, giữa nhân dân Việt Nam và Trung Quốc đã có hàng nghìn năm lịch sử qua lại hữu nghị lâu đời. Người dân hai bên, đặc biệt là nhân dân Việt Nam, luôn mong muốn một quan hệ láng giềng hữu nghị tốt đẹp với nhân dân Trung Quốc. Đây là một thực tế lịch sử, hiện tại và trong tương lai cũng vậy. Để làm được điều này, cần những nỗ lực rất lớn của cả hai bên. “Quan trọng, chúng ta cần làm gì để người dân hiểu rõ thực chất quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, để người dân hiểu và tin tưởng, ủng hộ chủ trương của Đảng, Nhà nước đối với chính sách đối ngoại nói chung, quan hệ với Trung Quốc nói riêng. Chúng ta rất khó tách bạch vấn đề chính trị và kinh tế. Kinh tế cũng là chính trị, chính trị có mở ra thì kinh tế mới thuận lợi. Ngược lại, kinh tế tăng cường thì quan hệ chính trị cũng được củng cố hơn. Đây là vấn đề cả Việt Nam và Trung Quốc cùng phải cố gắng”-Đại sứ Đặng Minh Khôi nhấn mạnh.
Đại sứ Đặng Minh Khôi cũng cho rằng, báo chí có vai trò to lớn để giúp người dân hai nước hiểu nhau hơn, tạo thuận lợi cho hợp tác song phương cùng phát triển. Đại sứ mong các phóng viên thường xuyên đi các địa phương, nhất là 7 tỉnh biên giới phía Bắc, là các địa phương hợp tác sâu rộng với Trung Quốc, để hiểu thực chất hợp tác hai bên thế nào, góp phần tăng cường hợp tác địa phương hai bên, qua đó thúc đẩy quan hệ song phương trên mọi mặt.
LINH OANH